اسپرک / اسپرک چیست / خواص اسپرک

گیاهان دارویی ۱۵ فروردین ۱۳۹۷

اسپرک / اسپرک چیست / خواص اسپرک

اسپرک

تیره Ranunculaceae
نام علمی Delphinum Zalil

اسپرک چیست

اسپرک گیاهی از خانواده رنونکولاسه بوده که بومی ایران است. گل های زرد و کوچک گیاه بر روی گل آذین های خوشه ای مستقرند، و دارای میوه کپسولی است.

اسپرک در رنگرزی

از گلبرگ های این گیاه رنگ زرد بسیار عالی به دست می آید که جهت رنگرزی و رنگ آمیزی ابریشم و پشم به کار می رود.

خواص اسپرک

دم کرده ریشه گیاه اثر اشتهاآور دارد. از قدیم الایام از دمکرده سرشاخه های گلدار گیاه اسپرک برای دفع کرم های انگلی استفاده می شد. باعث تقویت معده و در دردهای قولنجی موثر است.

اسپرک / اسپرک چیست

از جمله خواص دیگر اسپرک

گلهای این گیاه خاصیت ضد تشنج و ضد عفونی کننده دارد و در درمان اسهال خونیورم معده – سوزش ادرار مفید و موثراست.

اگر چهل گرم از گلهای این گیاه را در یک لیتر آب دم کنند میتوانند این دم کرده را به عنوان خواب آور و تسکین دهنده درد استفاده کنند.

دم کرده گلهای این گیاه در یک لیتر آب باعث از بین رفتن سرفه های عصبی و گاز روده شده و به هضم غذا کمک میکند.

دم کرده گل و برگ این گیاه در آب برای شستشوی چشم و رفع ورم پلک موثر است. مبتلایان به رماتیسم یا کسانی که در پوست خود جراحتی دارند میتوانند از این جوشانده برای شستشوی بدن استفاده کنند.

نام دیگر گیاه اسپرک

نام دیگر گیاه اسپرک ورث می باشد. اسپرک را «برداغ- اسفرک- زریر» هم می گویند و در زبان هندی اکلیل الملک و در قشقائی کاوشک نام دارد.

روشن‌ کردن مو با اسپرک

اگر در گروه افرادی قرار دارید که از رنگ‌های روشن لذت می‌برید و تصمیم دارید موی خود را به رنگ زرد یا بور در آورید بهترین روش استفاده از گیاه اسپرک است. گیاه اسپرک انواع مختلفی دارد که از میان آنها تنها یک نوع برای رنگ‌آمیزی موی سر مناسب است بنابراین به هنگام تهیه این گیاه حتما به فروشنده توصیه کنید که اسپرک برای رنگ مو نیاز دارید. برای تهیه عصاره اسپرک نیز لازم است 4‌ قاشق غذاخوری از آن را در 3‌ لیوان آب به مدت 20 دقیقه بجوشانید و پس از صاف کردن و سرد شدن آن را روی موهای خود ماساژ دهید. با ماساژ این عصاره روی موهایتان به مرور موها به رنگ زرد و پس از آن به رنگ بور درمی‌آیند.

گیاه اسپرک را از کجا تهیه کنیم

گیاه اسپرک را می توان از عطاری ها تهیه کرد.

گیاهشناسی اسپرک (ورث)

اسپرک یا ورث گیاهی است دو ساله و ضعیف از تیره کوکناریان که در رنگرزی به کار می رود دارای برگهای دراز و باریک است .این گیاه دارای نام علمی RESEDA LUTEOLA و مولد رنگ زرد طبیعی است در ایران به صورت وحشی زیاد روئیده می شود. گلهای آن زرد خوشه ای است بوته آن را پس از خشک کردن وخرد کردن در رنگرزی مصرف می کنند اگر چه در تمام قسمت های گیاه ماده رنگی وجود دارد اما در گل و برگ و ریشه ماده زرد بیشتری وجود دارد رنگ زرد حاصله از آن در مقابل نور بیشتر از سایر زردهای طبیعی دارای ثبات است. از این گیاه برای به دست آوردن طیفهای مختلف رنگهای زیتونی، لیمویی، سبز، نارنجی با دندانه های مختلف استفاده می کنند. نام ماده رنگی موجود در اسپرک «فلاونویید» که پیگمنت زرد رنگ است می باشد.

تيرهٔ اسپرک خانوادهٔ بسيار کوچکى است و شامل شش جنس است که به‌طور عمده در نواحى مديترانه‌اى و يا خشک گسترش دارند. گياهان اين تيره علفى يا درختچه‌اى هستند. برگ‌هاى آنها متناوب، ساده يا منقسم و شامل گوشواره‌هائى کوچک هستند. گل‌آذين در اين گياهان خوشه يا سنبله، گل‌ها يک‌جنسى و دوجنسى و نامنظّم، شامل ۴ تا ۸ کاسبرگ، ۴ تا ۸ گلبرگ و به‌ندرت دو عدد، تعداد پرچم‌ها ۳ عدد و يا بيشتر، برچه‌ها ۲ تا ۶ عدد و به‌ندرت آزاد، تخمک‌ها به تعداد زياد، تمکّن کنارى و ميوهٔ آنها کپسول و يا سته است.

معنی اسپرک در لغت نامه دهخدا

اسپرک. [ اِ پ َ رَ ] (اِ) به هندی اسم اکلیل الملک است. (تحفه ٔ حکیم مؤمن ). گیاهی است زرد که بدان جامه رنگ کنند و بعربی زریر گویند. (رشیدی ) (سروری ) (غیاث ) (برهان ). رنگی است که رنگریزان جامه ٔ سبز بدان رزند. (مؤید الفضلاء). وَرس ، و آن گیاهی شبیه سمسم است. منبت آن بلاد یمن است و بس میکارند آنرا و تا بیست سال باقی باشد. (منتهی الارب ). در کرمان از این گیاه برای قالی رنگ گیرند. قندید. قُرّاص. (منتهی الارب ).حُص ّ. پشتراغ. پشترغ. بشترغ. شبرق. پشترک. اسپرک خشک. ضریع. زریر. (تحفه ٔ حکیم مؤمن ) (فهرست مخزن الادویه ). نباتی است رنگی که ساقه و برگ و گل آن استعمال میشود و این گیاه در خراسان فراوان است :
ناز و نعم پرورده را از من بگو کاین راه را
اشکی بباید چون بقم رخساره ای چون اسپرک.
مظفر کرمانی.
|| چوب زردرنگی است که آنرا خرد کرده و جوشانده با آب آن چیزی را برنگ زرد ملون کنند و آنرا روی چدن بکشند برنگ نفتی بی نظیر درآید که آنرا نفتی اسپرک گویند و رنگی مطبوع است. (شعوری ). || پاره ٔ چوبی که در بُن دسته و سر آهن بیل کنند تا پای بدان فشرند. || بعضی گویند برگ زردچوبه است. (برهان ). || درخت خربزه.(برهان ).
| اسپرکی | اسپرکیوس | اسپری | اسپریز | اسپریس |

معنی اسپرک به فارسی

اسپرک

( اسم ) ۱ – گیاهی از تیر. اسپرکها که جزو تیره های نزدیک کو کناریان هستند و اکثر آنرا جزو تیر. کوکناریان محسوب میدارند . این گیاه سر دست. گیاهان تیر. اسپرکها است و هم. مشخصات گیاهان این تیره را دارد . دارای برگهایی متناوب و دراز و نسبه باریک است . گلهایش سفید یا زرداند و بشکل خوشه در انتهای ساقه قرار گرفته اند . تعداد کاسبرگهایش بین ۴ تا ۸ متغیر است . پرچمهایش نیز بین ۱٠ تا ۳ تغییر میکند . میوهاش بشکل کپسول یک حفره یی است . از گیاهان این تیره نزدیک به ۳٠ گونه شناخته شده اند اسلیح اسلیخ جهری زعفران یمنی بلیهه ویبه ویهه بکم لیرون طفشون بلیخائ . ۲ – اسپرک رنگ . ۳ – هندوانه و خربزه .
[Reseda] [زیست شناسی- علوم گیاهی] سرده ای علفی و درختچه ای از اسپرکیان با حدود 60 گونه که بومی اروپا و شمال افریقا و بخش هایی از آسیا هستند، اما در جاهای دیگر نیز پراکندگی گسترده دارند؛ چندین گونۀ آن از گیاهان باغی معروف است