همه چیز درباره عمل جراحی بای پس قلب

قلب و عروق ۰۹ آبان ۱۳۹۷

عمل جراحی بای پس قلب چیست؟

عمل جراحی بای پس قلب یا جراحی بای پس عروق کرونری برای جایگزین کردن شریان های آسیب دیده در قلب که خون را به ماهیچه قلب می رسانند، انجام می شود.

در این جراحی، پزشک رگ سایر قسمت های بدن را برداشته و با رگ آسیب دیده قلب جایگزین می کند. در سال 2011 پزشکان 213،700 مورد عمل جراحی بای پس قلب انجام دادند.

این جراحی زمانی انجام می شود که عروق کرونری مسدود شده و یا آسیب دیده باشند. وظیفه این شریان ها رساندن خون حاوی اکسیژن به قلب می باشد.

اگر این شریان ها مسدود شده و یا جریان خون در این رگ ها با مشکل روبرو شود، قلب نخواهد توانست به درستی کار کند و در نتیجه فرد دچار نارسایی قلبی خواهد شد.


بیشتر بخوانید:

همه چیز درباره عمل قلب باز


انواع مختلف جراحی بای پس قلب

انواع مختلف عمل جراحی بای پس قلب

انواع مختلف عمل جراحی بای پس قلب

پزشکان بسته به تعداد رگ های مسدود شده یا آسیب دیده در فرد انواع خاصی از عمل جراحی بای پس را توصیه می کنند:

  • تک بای پس. تنها یک شریان مسدود شده است.
  • بای پس دوگانه. دو شریان مسدود شده است.
  • بای پس سه گانه. سه شریان مسدود شده است.
  • بای پس چهارگانه. چهار شریان مسدود شده است.

خطر ابتلا به حمله قلبی، نارسایی قلبی یا سایر بیماری های قلبی عروقی بستگی به تعداد عروق مسدود شده دارد. هرچه تعداد شریان های مسدود شده بیشتر باشد، عمل جراحی پیچیده تر یا طولانی تر خواهد بود.

چرا یک فرد به جراحی بای پس قلب نیاز پیدا می کند؟

هنگامی که یک ماده موجود در خون به نام پلاک در دیواره عروق فرد رسوب کند، میزان خون کمتری به ماهیچه قلب خواهد رسید.

در این صورت احتمال دارد ماهیچه قلب دچار خستگی شده یا در صورت نرسیدن خون کافی به آن، از بین برود.

هر گونه آسیب به ماهیچه قلب، اغلب بر بطن چپ که مهمترین حفره در قلب است، اثر می گذارد.

اگر عروق کرونر فرد به اندازه ای تنگ یا مسدود شده باشند که خطر ابتلا به حمله قلبی را افزایش دهد، پزشک ممکن است عمل جراحی بای پس قلب را تجویز کند.

این وضعیت، بیماری عروق کرونر یا آترواسکلروز نامیده می شود.

پزشک زمانی عمل جراحی بای پس را توصیه می کند که انسداد عروق به قدری شدید باشد که درمان دارویی یا سایر روش های درمانی موثر واقع نشود.

نیاز به عمل جراحی بای پس قلب چگونه تشخیص داده می شود؟

گروهی از پزشکان که شامل یک پزشک متخصص قلب هم می باشد، تشخیص می دهند که آیا بیمار می تواند تحت جراحی قلب باز قرار بگیرد یا خیر. برخی از شرایط پزشکی می تواند جراحی را پیچیده تر یا انجام آن را غیرمحتمل کند.

شرایطی که می تواند باعث ایجاد عوارض شود عبارتند از:

  • دیابت
  • آمفیزم
  • بیماری کلیوی
  • بیماری شریان محیطی (PAD)

قبل از تصمیم برای عمل جراحی، این مشکلات را با پزشک خود در میان بگذارید.

شما همچنین باید در مورد هرگونه سابقه بیماری خانوادگی و هر داروی با نسخه یا بدون نسخه که مصرف می کنید، با پزشک خود صحبت کنید.

نتایج عمل جراحی برنامه ریزی شده، معمولا بهتر از عمل جراحی اورژانسی است.

خطرات جراحی بای پس قلب چیست؟

مانند هر عمل جراحی قلب باز دیگر، جراحی بای پس قلب نیز خطرات زیادی دارد. پیشرفت های تکنولوژیکی اخیر فرایند جراحی را بهبود بخشیده و شانس موفقیت جراحی را افزایش داده است.

هنوز وقوع برخی عوارض پس از جراحی وجود دارد. این عوارض عبارتند از:

  • خونریزی
  • آریتمی
  • لخته شدن خون
  • درد قفسه سینه
  • عفونت
  • نارسایی کلیه
  • تب پایین
  • از دست دادن حافظه به صورت موقت یا دائمی
  • حمله قلبی یا سکته مغزی

روش های جایگزین جراحی بای پس قلب چیست؟

در دهه گذشته، روش های جایگزین بیشتری برای جراحی بای پس قلب به وجود آمده است. این روش ها شامل:

آنژیوپلاستی بالون

آنژیوپلاستی بالون رایج ترین جایگزین توصیه شده توسط پزشک برای جراحی بای پس قلب است. در طی این روش درمانی یک لوله باریک وارد شریان مسدود شده بیمار می شود. سپس یک بالون کوچک به منظور باز شدن انسداد عروق در رگ باد می شود.

سپس دکتر لوله و بالون را از رگ خارج می کند. یک وسیله فلزی کوچک به نام استنت در رگ باقی می ماند. استنت از بازگشت دوباره شریان به اندازه اصلی جلوگیری می کند.

آنژیوپلاستی بالون به اندازه عمل جراحی بای پس موثر نیست، اما خطر کمتری دارد.

فشارنده متناوب تقویت شده خارجی (EECP)

EECP یک روش سرپایی و جایگزین موثر برای جراحی بای پس قلب است. در سال 2002 انجام این روش توسط اداره غذا و داروی آمریکا (FDA) برای افراد مبتلا به نارسایی احتقانی قلب تایید شد.

EECP شامل فشرده سازی رگ های خونی در اندام های تحتانی است.

این کار باعث افزایش جریان خون به قلب می شود. جریان خون اضافی با هر ضربان قلب به قلب منتقل می شود.

با گذشت زمان ممکن است از برخی رگ ها، مویرگ یا رگهایی انشعاب پیدا کند که خون را به قلب می رساند و به این ترتیب نوعی “بای پس طبیعی” در بدن ایجاد می شود.

EECP روزانه به مدت یک تا دو ساعت طی هفت هفته تجویز می شود.

 داروها

پیش از توسل به جراحی بای پس قلب و یا هر روش دیگر، ممکن است بتوان از روش دارو درمانی استفاده کرد. مسدود کننده های بتا می توانند آنژین پایدار را از بین ببرند. داروهای کاهش دهنده کلسترول می تواند باعث کاهش سرعت تشکیل پلاک در شریان ها شود.

همچنین اکثر پزشکان معتقدند که مصرف روزانه قرص آسپیرین بچه (آسپیرین با دوز کم) می تواند به جلوگیری از حملات قلبی در افراد با خطر بالای ابتلا به بیماری های قلبی کمک کند.

رژیم غذایی و تغییر سبک زندگی

بهترین اقدام برای پیشگیری از بیماری های قلبی استفاده از سبک زندگی “قلب سالم” است که توسط انجمن قلب آمریکا (AHA) تجویز شده است.

داشتن رژیم غذایی حاوی مقادیر بالای اسیدهای چرب امگا 3 و اجتناب از مصرف چربی های اشباع شده و چربی های ترانس به سلامت قلب شما کمک می کند.

آمادگی برای جراحی بای پس قلب

اگر پزشک عمل جراحی بای پس قلب را به شما توصیه کند، دستورالعمل کاملی در مورد نحوه آماده سازی برای عمل به شما ارائه خواهد شد.

اگر جراحی از قبل پیش بینی شده است و به صورت اورژانسی اتفاق نمی افتد، احتمالا قبل از عمل چندین قرار ملاقات با پزشک خواهید داشت که در آن از شما درباره سابقه پزشکی و بیماری خانوادگی شما سوال می شود.

همچنین می توانید چندین آزمایش را انجام داده تا بتوانید تصویری دقیق از وضعیت سلامت خود به دست آورید.

این آزمایش ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • آزمایش خون
  • اشعه ایکس قفسه سینه
  • نوار قلب (ECG یا EKG)
  • آنژیوگرافی

عمل جراحی بای پس قلب چگونه انجام می شود؟

قبل از جراحی

قبل از عمل جراحی، بیمار لباس بیمارستان را پوشیده و دارو و مایعات و داروی بیهوشی را از طریق IV دریافت می کند.

پس از این که داروی بیهوشی در بدن بیمار اثر کرد، به یک خواب عمیق و بدون درد فرو خواهد رفت.

جراحی

جراح با ایجاد یک شکاف در وسط سینه بیمار کار خود را شروع می کند. قفسه سینه بیمار باز می شود تا قلب در دسترس قرار بگیرد. جراح ممکن است با برش های ظریف تر و استفاده از ابزار ظریف تر مینیاتوری و روش های اتوماتیک عمل جراحی را انجام دهد.

سپس بیمار را به یک دستگاه بای پس قلبی- ریوی متصل می کنند. این دستگاه در حالی که جراح در حال انجام عمل قلب است گردش خون اشباع شده از اکسیژن را در تمام بدن برقرار می سازد.

خون توسط این دستگاه از قلب بیرون کشیده می شود و سپس دستگاه از اکسیژن پر می شود.

خون اشباع شده از اکسیژن بدون اینکه به قلب و ریه ها برسد به اندام های بدن فرستاده می شود و بدین ترتیب خون حاوی اکسیژن در سرتاسر بدن جریان خواهد داشت.

در برخی موارد جراحی بدون دستگاه انجام می شود و نیازی به اتصال بیمار به دستگاه بای پس قلبی- ریوی نخواهد بود.

جراح ممکن است از تکنیک های خنک کننده نیز استفاده کند تا درجه حرارت بدن بیمار را تا حدود 18 درجه سانتیگراد پایین بیاورد.

این تکنیک برخی عملکردهای بدن بیمار را متوقف می کند و جراحی های قلبی طولانی مدت را ممکن می سازد.

هنگامی که درجه حرارت بدن فرد کاهش یابد، قلب او به اکسیژن کمتری نیاز خواهد داشت.

پزشک با کمک دستگاه قلبی-ریوی یا با قرار دادن قلب در آب نمک سرد در حین جراحی، قلب بیمار را خنک نگاه می دارد.

تکنیک های خنک کننده این امکان را به پزشک می دهد تا بتواند تا چند ساعت بافت های قلب را جراحی کند.

این تکنیک ها باعث کاهش خطر آسیب مغزی یا قلبی ناشی از کمبود اکسیژن می شود.

جراح یک رگ سالم را از داخل دیواره قفسه سینه یا پای بیمار برمیدارد تا آن را جایگزین بخش مسدود شده یا آسیب دیده شریان قلب کند.

یک سر رگ جدید در قسمت بالای شریان مسدود شده و انتهای دیگر آن در قسمت زیرین شریان مسدود شده پیوند می خورد.

پس از اتمام جراحی، دستگاه قلبی-ریوی برداشته می شود و عملکرد بای پس بررسی می شود.

اگر بای پس عملکرد خوبی داشته باشد، سینه بیمار را بخیه زده و بانداژ می کنند و او را به بخش مراقبت های ویژه (ICU) منتقل می کنند.

چه کسانی در انجام عمل جراحی بای پس به جراح کمک می کنند؟

در حین عمل جراحی، متخصصان متعددی بر فرایند عمل نظارت داشته و مراقب هستند تا عمل به خوبی انجام شود. متخصص پرفیوژن (گاهی اوقات متخصص گردش خون نیز نامیده می شود) کار با دستگاه قلبی-ریوی را به عهده دارد.

یک یا چند متخصص قلب بر فرایند جراحی نظارت می کنند. یک جراح قلب عمل را انجام می دهد و متخصصان بیهوشی قلب در حین عمل، به تزریق ماده بیهوشی نظارت دارند تا بیمار در تمام مدت جراحی بیهوش بماند.

متخصصان تصویربرداری نیز در اتاق عمل حاضر هستند تا تصویربرداری اشعه ایکس انجام داده و به تیم پزشکی در نشان دادن مکان جراحی و بافت های اطراف آن کمک کنند.

نحوه بهبودی پس از جراحی بای پس قلب

نحوه بهبودی پس از جراحی بای پس قلب

هنگامی که بیمار پس از عمل جراحی بای پس قلب به هوش آید، یک لوله در دهان خود خواهد داشت.

همچنین ممکن است احساس درد یا عوارض جانبی ناشی از جراحی نیز  داشته باشد، از جمله:

  • از دست دادن حافظه به صورت کوتاه مدت
  • گیجی
  • متوجه نبودن زمان

ممکن است بیمار یک یا دو روز در ICU بماند تا علائم حیاتی او تحت نظر قرار بگیرد. هنگامی که علائم بیمار به ثبات و بهبودی رسید او را به بخش منتقل کرده و ممکن است تا هفت روز در بیمارستان بستری بماند.

قبل از ترک بیمارستان، تیم پزشکی بیمارستان دستورالعمل هایی در مورد نحوه مراقبت از خود به بیمار ارئه می دهد، از جمله:

  • مراقبت از جای زخم برش ها و شکاف ها
  • استراحت مطلق داشتن
  • اجتناب از هرگونه فعالیت فیزیکی

حتی در صورت عدم داشتن عوارض، بهبودی از جراحی بای پس قلب می تواند 6 تا 12 هفته طول بکشد.

این کمترین زمان برای التیام و جوش خوردن استخوان قفسه سینه است.

در طول این مدت بیمار باید از انجام هرگونه فعالیت سنگین اجتناب کند. فعالیت بدنی را تا حد ممکن محدود کنید و وسایل سنگین تر از 4.5 کیلوگرم را بلند نکنید. همچنین تا زمانی که از پزشک خود اجازه نگرفتید، نباید رانندگی کنید.

پزشک ممکن است بازتوانی قلب که شامل رژیم فعالیت بدنی منظم تحت نظارت و آزمایشات گاه به گاه استرس است را توصیه کند تا روند بهبودی قلب را بررسی کند.

هرگونه درد یا ناراحتی در دوران بهبودی پس از عمل را به پزشک خود اطلاع دهید.

همچنین در موارد زیر باید با پزشک تماس بگیرید:

  • تب بالای 38 درجه سانتیگراد
  • افزایش درد در قفسه سینه
  • ضربان قلب سریع
  • قرمزی و یا نشت مایعات در اطراف زخم یا شکاف سینه

داروهایی  که پس از جراحی بای پس قلب باید استفاده شود

پزشک داروهایی برای کمک به مدیریت درد از قبیل ایبوپروفن (Advil) یا استامینوفن (Tylenol) و همچنین Percocet که حاوی استامینوفن و اکسی کدون است را به بیمار  می دهد.

در مواردی پزشک داروهایی را برای کمک به روند بهبودی به بیمار تجویز خواهد کرد. این داروها شامل داروهای ضد انسداد و مهارکننده آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) می باشد.

با پزشک خود در مورد مناسبترین برنامه دارویی برای بدن خود مشورت کنید. در صورت داشتن یک بیماری مانند دیابت یا مشکلاتی در ناحیه معده یا کبد، مشورت با پزشک در زمینه برنامه دارویی اهمیت بیشتری خواهد یافت.

 

نوع دارو عملکرد عوارض جانبی احتمالی
داروهای ضد انسداد مانند آسپرین کمک به جلوگیری از تشکیل لخته های خون سکته ناشی از خونریزی

زخم معده

ایجاد حساسیت شدید در صورت داشتن حساسیت به آسپیرین

مسدود کننده های بتا تولید آدرنالین بدن را کاهش می دهد و فشار خون را پایین می آورد افزایش وزن غیر طبیعی

تنفس کم عمق

افسردگی

نیترات کمک به کاهش درد قفسه سینه از طریق باز کردن شریان ها و جریان راحت تر خون در رگ سردرد

حالت تهوع

ضربان قلب غیر طبیعی

غش کردن

مهار کننده های ACE جلوگیری از تولید آنژیوتانسین II (هورمونی که فشار خون را افزایش داده و باعث کاهش قطر رگ می شود) سردرد

از دست دادن حس چشایی

احساس خستگی

داروهای کاهش چربی مانند استاتین ها باعث کاهش کلسترول LDL (“بد”) شده و  به جلوگیری از سکته های مغزی یا حملات قلبی کمک می کند از دست دادن حافظه

آسیب کبدی

میوپاتی (درد یا ضعف عضلانی که علت خاصی ندارد)

اثرات درازمدت جراحی بای پس چیست؟

پس از عمل جراحی موفق بای پس قلب، علائمی مانند تنگی نفس، احساس سنگینی در قفسه سینه و فشار خون بالا به احتمال زیاد بهبود خواهد یافت.

بای پس می تواند شریان مسدود شده را درمان کند، اما ممکن است لازم باشد برخی عادت ها را تغییر دهید تا از بروز بیماری های قلبی در آینده جلوگیری کنید.

بهترین نتایج جراحی در افرادی مشاهده شده است که سبک زندگی سالمی را برای خود ایجاد کرده اند.

با پزشک خود درباره تغییر رژیم غذایی و سایر تغییرات در سبک زندگی پس از عمل جراحی مشورت کنید.

ویدئو جراحی بایپس قلب

برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید ویدئو زیر را مشاهده نمایید: