زگیل تناسلی / علت / تشخیص / پیشگیری / درمان

پوست و مو , زناشویی ۰۲ آذر ۱۳۹۷

زگیل تناسلی چیست ؟

زگیل تناسلی هم در زنان شایع بوده و هم در مردان، اما هر یک می تواند علائم مختلفی داشته باشد. در این قسمت به بیان نکاتی که باید بدانید پرداخته ایم.

زگیل تناسلی توسط ویروس HPV بوجود می آید. ویروس پاپیلوم انسانی HPV از شایع ترین انواع عفونت های ایجاد شده توسط رابطه جنسی بوده و برخی از انواع آن، در صورت عدم درمان، ممکن است باعث بروز سرطان در فرد شود.

زگیل تناسلی

زگیل تناسلی در زنان

در زنان، زگیل در داخل و یا اطراف واژن و مقعد یا رحم رشد می کند. اندازه آنها ممکن است کوچک باشد یا بصورت دسته ای ظاهر شوند. رنگ آنها قرمز یا سفید است. گاهی اوقات حتی در صورت ابتلا به این گونه زگیل ها، علائمی بروز نمی کند.

در صورت داشتن رابطه جنسی خطرناک، می بایست به پزشک مراجعه شود. در آزمایش HPV، بررسی ویروسی که سبب ایجاد زگیل های ناحیه تناسلی می شود، آزمایش روتینی نیست. پزشک به آزمایش فرد پرداخته یا برای اطمینان از داشتن ویروس ممکن است از نمونه برداری استفاده کند.

گاهی اوقات زگیل تناسلی در کنار واژن رشد کرده و مشاهده آنها دشوار است. در پاره ای از موارد، علائم ممکن است شبیه به زگیل باشند اما کمی بعد تبدیل به چیز دیگری می شوند.

زگیل تناسلی در مردان

در مردان، زگیل ها ممکن است روی آلت تناسلی، بیضه یا اطراف مقعد رشد کنند. دراین خصوص برای آزمایش وجود ویروسی خاص که سبب تشکیل زگیل شده باشند، وجود ندارد. می توانید از پزشک خود برای انجام آزمایشی خاص یا آزمایشات منظم مشاوره بگیرید.

زگیل های ناحیه تناسلی در مردان و زنان می تواند در نواحی دیگر مانند لب ها، دهان، زبان و گلو هم ظاهر شود.

در صورتی که همسرتان به زگیل ناحیه تناسلی مبتلاست، هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید. درحالات زیر هم مراجعه به پزشک ضروری است:

  • اگر تغییر غیرعادی در ناحیه تناسلی خود مشاهده می کنید
  • اگر در زمان رابطه جنسی یا دفع ادرار درد، سوزش یا خونریزی دارید
  • همسرتان مبتلا به زگیل ناحیه تناسلی بوده یا برخی از علائم مربوطه در او مشاهده شده است
  • کودکتان زگیل ناحیه تناسلی دارد.

بیشتر بخوانید:

عکس انواع زگیل با درمان آن

انواع زگیل، علت، پیشگیری و درمان آن


نحوه ابتلا به زگیل تناسلی

تشخیص زمان دقیق ابتلا به زگیل تناسلی و عفونت HPV سخت است زیرا علائم زگیل تناسلی ممکن است تا هفته ها یا ماه ها بعد از تماس جنسی خطرناک، روی فرد مبتلا ظاهر نشود.

بعضی افراد فقط یک بار دچار زگیل تناسلی شده و بعد از بهبودی دیگر به آن دچار نمی شوند اما در برخی افراد این بیماری بیش از یکبار و در دوره های مختلف زندگی برمی گردد.

گاهی اوقات بیمار به ویروس آلوده شده اما هرگز علائم زگیل تناسلی در او ایجاد نشده و بعد از رابطه جنسی، علائم زگیل تناسلی در شریک جنسی او ظاهر می شود.

حدود 66% افراد، سه ماه بعد از تماس جنسی با فرد مبتلا به زگیل تناسلی، به این عارضه مبتلا می شوند.

این عارضه در هر فردی ممکن است رخ دهد اما اغلب مبتلایان در بازه سنی بین 17 الی 33 سال قرار دارند که این آمار در جوامع مختلف متفاوت است.

زگیل تناسلی در کودکان کمتر از سه سال معمولا به دلایل غیرجنسی مانند تماس مستقیم پوستی ایجاد می شود. اگرچه در صورت مشاهده، مسئله تجاوز جنسی به کودک نیز دور از انتظار نیست.

نتایج تحقیقات نشان می دهد بیش از 20 درصد افراد مبتلا به زگیل تناسلی به سایر بیماری های جنسی نیز مبتلا هستند.

علت زگیل تناسلی

تاکنون بیش از 100 نوع ویروس HPV شناخته شده که حدود 30 تا 40 نوع از آنها روی اندام های تناسلی تاثیرگذار هستند و فقط تعداد کمی از آن ها ( گونه 6 و 11) می توانند به زگیل تناسلی منجر شوند.

گونه 6 و 11 به صورت بالقوه کم خطر بوده و احتمال ایجاد پیش زمینه سرطانی توسط آن ها بسیار کم است. اما برخی گونه ها مانند گونه 16 از انواع پر خطر محسوب می شود و عامل اصلی بروز بیش از 50 درصد موارد سرطان دهانه رحم گزارش شده، می باشد.

ویروس HPV بسیار شایع بوده و آمار نشان می دهد اکثر افرادی که رابطه جنسی متعدد دارند، به این ویروس مبتلا می شوند اما در واقع در اغلب موارد، ویروس هیچ مشکل یا اختلالی در سلامت فرد ایجاد نخواهد کرد.

زگیل تناسلی با زگیلی که در دست یا سایر اندام ها ظاهر می شود، متفاوت بوده و امکان ندارد زگیل از دست یا سایر اندام ها به اندام تناسلی سرایت کند یا بالعکس.

نکته قابل توجه در مورد این بیماری این است که زگیل تناسلی از تماس جنسی حتی اگر رابطه جنسی به صورت کامل انجام نشود نیز منتقل می شود.

عوامل موثر در بروز زگیل تناسلی

افرادی که بیشتر از سایرین در معرض ابتلا به زگیل تناسلی هستند:

  • کمتر از سن 30 سال
  • مصرف دخانیات
  • سیستم ایمنی بدن ضعیف
  • تجاوز جنسی در کودکی
  • وجود مشکل در مادر در هنگام زایمان
  • عدم استفاده از واکسن HPV

عوارض زگیل تناسلی

زگیل تناسلی و ویروس HPV از علل اصلی بروز سرطان دهانه رحم در زنان است. این بیماری می تواند باعث بروز دیسپلازی یا تغییرات پیش سرطانی در سلول های دهانه رحم شود

برخی انواع HPV زمینه ساز ابتلا به سرطان مقعد و آلت تناسلی (مردان) می باشند.

تشخیص زگیل تناسلی

همانطور که قبلا اشاره شد این علائم دلیل قطعی ابتلا به زگیل تناسلی نمی باشد بلکه سایر STD ها مانند هرپس و سفلیس نیز ممکن است ظاهری مشابه زگیل تناسلی داشته باشند که درمان های متفاوتی دارند.

همچنین گاهی اوقات مواردی مانند خال، زائده پوستی، جوش های تناسلی یا هموروئید (بواسیر) و غیره با زگیل تناسلی اشتباه گرفته می شود.

توصیه می شود در صورت مشاهده هرگونه علائم زگیل تناسلی سریعا به پزشک مراجعه شود.

پزشک ناحیه مورد نظر را معاینه کرده و معمولا با مشاهده علائم ظاهری و سوالاتی درباره سلامت جنسی و سابقه آن، زگیل تناسلی را تشخیص می دهد. به طوری که در اغلب موارد نیازی به آزمایش خون و غیره نخواهد بود.

تشخیص زگیل تناسلی در زنان

از آنجایی که زگیل تناسلی در زنان گاهی در اندام های داخلی بدن و بدون نشانه خاص ایجاد می شود، در این موارد نیاز به انجام معاینات و آزمایش های لگن می باشد.

برخی روش های تشخیص زگیل تناسلی در زنان به صورت زیر است:

  • محلول استیک اسید ضعیف: گاهی پزشک از محلول استیک اسید ضعیف برای رویت زگیل های تناسلی داخلی در ناحیه واژینال استفاده می کند. پس از حدود 5 تا 10 دقیقه مناطق آلوده، سفید می شوند.
  • کولپوسکوپی: در این روش با بزرگنمایی ناحیه مورد نظر بخصوص نواحی واژینال و دهانه رحم، تشخیص دقیقتری انجام می شود.
  • پاپ اسمیر: روش روتین برای تشخیص عفونت HPV و سلول های غیرطبیعی در دهانه رحم تست پاپ اسمیر می باشد.

تشخیص سرطان دهانه رحم بعد از زگیل تناسلی با تست پاپ اسمیر

در طول آزمایش چه اتفاقی می افتد؟

پزشک می تواند سوالات متفاوتی از شما بپرسد که به شرح زیر است:

  • آیا رابطه جنسی ایمنی دارید؟
  • آیا با چندین نفر رابطه جنسی دارید؟
  • آیا شما یا همسرتان آزمایش STI یا عفونت انتقالی از طریق رابطه جنسی را انجام داده اید؟
  • آیا علائم خاصی دارید؟
  • آیا باردار هستید یا برنامه ای برای بارداری دارید؟

پزشک برای اطمینان از زگیل ناحیه تناسلی به معاینه پرداخته یا بافت برداری می کند و برای اطمینان از عدم ابتلا به ایدز یا سیفیلیس، از آزمایش خون استفاده می کند. بنا به نتیجه، پزشک می تواند برای انجام آزمایشات مازاد، شما را به یک متخصص ارجاع دهد.

درمان زگیل تناسلی

هیچ درمان قطعی و موثر برای از بین بردن کامل زگیل تناسلی و عدم بازگشت عارضه وجود ندارد.

در 10 تا 20 درصد موارد، زگیل تناسلی بعد از 3 تا 4 ماه خود به خود محو شده و از بین می رود اما ویروس HPV در خون باقی مانده و در طول زندگی فرد ممکن است چندین بار باعث بروز زگیل تناسلی شود.

همچنین با توجه به اینکه عدم مشاهده این عفونت به معنای عدم سرایت آن به دیگران نخواهد بود، مدیریت علائم زگیل تناسلی برای جلوگیری از انتقال ویروس به دیگران اهمیت می یابد.

پزشک پس از تشخیص عارضه ممکن است روش های درمانی موضعی زیر را تجویز کند:

کرم آلدارا: نوعی پماد است که با عوارضی همچون سوزش پوستی همراه است.

پودوفیلوم رزین: که بصورت موضعی و توسط متخصص قابل استفاده است.

پودوفیلوکس ( کاندی لوکس + پودوفیلین): به صورت موضعی و در خانه قابل استفاده است. تاثیر آن از پودوفیلوم رزین بیشتر بوده و برای پیشگیری نیز مفید می باشد.

اسید تری کلرواستیک: که به صورت موضعی استفاده می شود اما معمولا درمان کاملی نبوده، احتمال بازگشت عارضه در آن بیشتر است و با درد و سوزش همراه است.

تزریق داروی اینترفرون: این روش معمولا زمانی که روش های دیگر موثر نباشد استفاده می شود اما عوارض جانبی زیادی دارد.

در صورتی که زگیل تناسلی به مرور زمان و با داروهای بالا از بین نرود، پزشک ممکن است از جراحی های کوچک برای برداشتن زگیل تناسلی استفاده کند که شامل روش های زیر است:

الکتروکوتر: در این روش زگیل ها با استفاده از جریان الکتریکی سوزانده می شوند، به بی حسی موضعی نیاز است و اثر زخم به جای می گذارد.

فریز کردن: در این روش با استفاده از نیتروژن مایع، زگیل ها را منجمد می کنند. فریز کردن زگیل از بهترین روش های درمانی محسوب می شود. زیرا نتیجه خوب با کمترین عوارض را به همراه دارد.

لیزر درمانی: این روش برای درمان زگیل های بزرگ یا دوباره عود کرده، استفاده می شود. ممکن است نیاز به بی حسی موضعی یا بیهوشی کامل داشته باشد. از معایب آن می توان به هزینه بالا، طولانی شدن دوره بهبودی و زخم شدن محل اشاره کرد.

عمل جراحی: زگیل های کوچک توسط جراحی برداشته شده و نیاز به بیهوشی موضعی یا عمومی دارد. این روش نسبت به سایر روش ها موثرتر بوده اما احتمال بازگشت عارضه نیز زیاد است.

با استفاده از این روش ها زگیل تناسلی از بین می رود اما ویروس HPV که در خون فرد باقی می ماند.

زنان مبتلا به زگیل تناسلی، ممکن است هر 3-6 ماه پس از درمان اولیه، نیاز به انجام تست پاپ اسمیر داشته باشند تا پزشک از عدم ابتلا به سرطان دهانه رحم در این افراد مطمئن شود.

نکات مهم بعد از برداشتن زگیل تناسلی

  • ناحیه را تمیز نگه داشته و از زخم شدن یا خراشیدگی آن خودداری کنید.
  • تا حد امکان تا بهبودی کامل از رابطه جنسی اجتناب کنید.
  • در صورت متورم شدن ناحیه مورد نظر می توانید از کمپرس سرد استفاده کنید.

پیشگیری از زگیل تناسلی

پیشگیری از زگیل تناسلی

واکسن HPV

تزریق واکسن از بهترین روش ها برای پیشگیری از انواع ویروس HPV می باشد.

امروزه دو نوع واکسن گارداسیل و گارداسیل 9 وجود دارد که از ابتلا به زگیل تناسلی و سرطان دهانه رحم جلوگیری می کند.

واکسن HPV از بروز عفونت چهار گونه ی 6، 11، 16 و 18 که از شایع ترین انواع HPV هستند پیشگیری می کند. اگرچه اثر آن برای افراد مبتلا به این ویروس کمتر از سایرین است.

واکسن گاراسیل 9 علاوه بر انواع ذکر شده در بالا، از گونه های 31، 33، 45، 52 و 58 نیز پیشگیری می کند.

تزریق واکسن گارداسیل و گارداسیل 9 برای افراد سنین 9 تا 26 سال تایید شده است و تزریق معمولا در سه دوره زمانی انجام می شود.

تحقیقات درباره اثر واکسن زگیل تناسلی در افراد مسن در حال انجام است.

واکسن دیگری به نام سرواریکس نیز تولید شده است که از ابتلا به HPV گونه 16 و 18 که به سرطان دهانه رحم منجر می شوند، پیشگیری کرده اما برای جلوگیری از زگیل تناسلی (گونه 6 و 11) موثر نیست.

واکسن سرواریکس توسط FDA برای زنان 10 تا 25 ساله تایید شد اما از سال 2016 از بازار ایالات متحده خارج شد.

بهترین زمان تزریق واکسن زگیل تناسلی قبل از آغاز فعالیت جنسی و در دوران نوجوانی، زمانی که فرد هنوز در معرض ابتلا به HPV قرار نگرفته است، می باشد.

برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مطلب واکسن HPV را بخوانید.

رابطه جنسی خود را کنترل کنید

علاوه بر واکسن، رعایت نکات بهداشتی و جنسی در روابط جنسی نیز تا حد زیادی احتمال ابتلا به عفونت های HPV و زگیل تناسلی کاهش می دهد. که از آن جمله می توان به نکات زیر اشاره کرد:

  • استفاده از کاندوم
  • عدم رابطه با افرادی که علائم زگیل تناسلی دارند.
  • ترک سیگار، افراد سیگاری بیشتر از سایرین در معرض ابتلا و برگشت زگیل تناسلی می باشند.
  • قرص های جلوگیری از بارداری به طور غیرمستقیم در ابتلای فرد موثر است، زیرا مصرف این قرص ها باعث افزایش روابط جنسی خطرناک و بدون کاندوم یا رابطه جنسی با افراد مختلف می شود.

استفاده از کاندوم به صورت قطعی از ابتلا به زگیل تناسلی جلوگیری نمی کند زیرا تماس پوستی با نواحی اطراف ناحیه تناسلی ممکن است موجب انتقال عارضه شود.

زگیل تناسلی در دوران بارداری

گاهی در طول دوران بارداری علائم زگیل تناسلی ظاهر شده، عفونت های خفته عود می کند یا تعداد آن افزایش می یابد و در صورتی که در نواحی واژینال یا دهانه رحم ایجاد شود، باعث بروز مشکلاتی در طول زایمان طبیعی خواهد شد.

گاهی پزشک برای جلوگیری از زایمان سخت اقدام به برداشتن زگیل ها قبل از زایمان می کند.

زگیل های تناسلی معمولا بعد از زایمان خود به خود از بین می رود اما ممکن است به نوزاد سرایت کرده یا باعث بروز بیماری هایی همچون پاپیلوماتوز مجدد تنفسی و مسدود شدن مجرای تنفسی در نوزادان شود.