آنتی بیوتیک / مضرات / انواع / درمان / نحوه مصرف

اسامی داروها ۱۷ آذر ۱۳۹۷

آنتی بیوتیک چیست؟

آنتی بیوتیک ها که آنتی باکتریال نیز نامیده می شوند، داروهایی هستند که برای مبارزه با عفونت های ناشی از باکتری استفاده می شوند. آنتی بیوتیک ها به سبب درمان عفونت، باکتری را به صورت کامل از بین برده و یا رشد آنها را کاهش می دهند.

اولین آنتی بیوتیک در سال ۱۹۳۶ استفاده شد. قبل از کشف آنتی بیوتیک، ۳۰ درصد از مرگ و میرها ناشی از عفونت های باکتریایی بود. به لطف وجود آنتی بیوتیک ها بیماری های عفونی کشنده اخیرا  قابل درمان هستند.

آنتی بیوتیک

امروزه آنتی بیوتیک ها داروهای حیاتی و قوی برای افراد مبتلا به عفونت های جدی و وخیم هستند. این داروها همچنین می توانند از وخیم تر شدن بیماری های غیر حاد جلوگیری کنند.

گروه های مختلفی از آنتی بیوتیک وجود دارد. برخی از انواع آنتی بیوتیک ها برای درمان عفونت های خاص باکتریایی بهتر عمل می کنند.

آنتی بیوتیک ها به صورت انواع مختلفی عرضه می شوند، از جمله:

  • قرص
  • کپسول
  • شربت
  • کرم
  • پماد

اکثر آنتی بیوتیک ها تنها با نسخه پزشک قابل خرید هستند. برخی از کرم ها و پماد های آنتی بیوتیکی بدون نسخه پزشک نیز در دسترس هستند.

نحوه از بین بردن باکتری

آنتی بیوتیک ها عفونتهای باکتریایی را با کشتن و یا کاهش و تعلیق رشد باکتری ها از بین می برند. روش مبارزه به این صورت است که:

  • به دیوار یا پوشش اطراف باکتری ها حمله می کنند.
  • در باز تولید باکتری ها خلل ایجاد می کنند.
  • تولید پروتئین در باکتری ها را متوقف میکنند.

مدت زمان اثر آنتی بیوتیک

آنتی بیوتیک ها درست پس از مصرف شروع به کار می کنند. با این حال ممکن است دو تا سه روز طول بکشد تا احساس بهبودی داشته باشید.

سرعت بهبودی پس از مصرف آنتی بیوتیک در هر فرد متفاوت است و بستگی به نوع عفونت فرد نیز دارد.

اکثر آنتی بیوتیک ها باید به مدت ۷ تا ۱۴ روز به طور مداوم مصرف شوند. در برخی موارد دوره مصرف کوتاه تر نیز کارا خواهد بود. پزشک شما بهترین طول دوره درمان و نوع آنتی بیوتیک را تجویز خواهد کرد.

حتی اگر بعد از چند روز مصرف آنتی بیوتیک احساس بهتری داشتید، بهتر است دوره درمانی را کامل کنید تا عفونت به طور کامل از بین برود. تکمیل دوره درمان می تواند به جلوگیری از مقاومت آنتی بیوتیکی نیز کمک کند. بدون مشورت با پزشک مصرف آنتی بیوتیک را زودتر از موعد متوقف نکنید.

نحوه ساخت آنتی بیوتیک

اولین آنتی بیوتیک بتا-لاکتام یعنی پنی سیلین به طور تصادفی کشف شد. پنی سیلین از رشد ذره کپک در ظرف کشت بدون سرپوش باکتری‌ ها کشف شد. دانشمندان دریافته اند که نوع خاصی از قارچ به طور طبیعی، پنی سیلین تولید می کند. در نهایت پنی سیلین به وسیله تخمیر قارچ در مقادیر زیاد در آزمایشگاه تولید شد.

برخی دیگر از آنتی بیوتیک های اولیه به وسیله باکتری های موجود در خاک تولید می شوند.

امروزه همه داروهای آنتی بیوتیک در آزمایشگاه تولید می شوند. مواد تشکیل دهنده برخی از این داروها به وسیله برخی واکنش های شیمیایی تولید می شود.

سایر آنتی بیوتیک ها تقریبا از طریق فرآیندهای طبیعی کنترل شده تولید می شوند. این فرایندها اغلب با واکنش های شیمیایی خاصی که باعث تغییر در ماده اصلی برای ایجاد داروهای مختلف می شود، تکمیل می شوند.

مقاومت آنتی بیوتیکی

آنتی بیوتیک ها داروهای قوی هستند که برای انواع مختلف بیماری ها مفید هستند. با این حال بعضی از آنتی بیوتیک ها به دلیل افزایش مقاومت آنتی بیوتیکی در حال حاضر کمتر از قبل مؤثر هستند.

مقاومت آنتی بیوتیکی زمانی رخ می دهد که باکتری ها دیگر توسط برخی از آنتی بیوتیک ها کنترل یا کشته نشوند. در برخی موارد این می تواند به این معنی باشد که برای برخی بیماری های خاص درمان مناسب وجود ندارد و در نتیجه منجر به ۲۳،۰۰۰ مورد مرگ و میر می شود.

هنگامی که آنتی بیوتیک مصرف می کنید، باکتری های حساس از بین می روند. باکتری هایی که در طی درمان آنتی بیوتیک زنده می مانند نسبت به این آنتی بیوتیک مقاوم می شوند. این باکتری ها اغلب دارای ویژگی های منحصر به فردی هستند که آن ها را نسبت به اثر آنتی بیوتیک ها مقاوم میکند.

برخی از عفونت های مقاوم به آنتی بیوتیک عبارتند از:

کلستریدیوم دیفیسیل  (C. diff)

رشد بیش از حد این نوع باکتری باعث ایجاد عفونت در روده کوچک و بزرگ می شود. این بیماری اغلب پس از مصرف آنتی بیوتیک های مختلف برای درمان بیماری های عفونی با منشا باکتری رخ می دهد. C. diff به طور طبیعی نسبت به بسیاری از آنتی بیوتیک ها مقاوم است.

انتروکوک های مقاوم به وانکومایسین (VRE)

این باکتری اغلب جریان خون، دستگاه ادراری یا زخم های جراحی را آلوده می کند. این عفونت معمولا در بیماران بستری رخ می دهد. عفونت های انتروکوک ممکن است با آنتی بیوتیک وانکومایسین درمان شوند اما VRE نسبت به این درمان مقاوم است.

استافیلوکوک اورئوس مقاوم به متی سیلین (MRSA)

این نوع عفونت نسبت به آنتی بیوتیک های عفونت استاف مقاوم است. عفونت های MRSA معمولا بر روی پوست رخ می دهد. این بیماری در بیماران بستری و کسانی است که سیستم ایمنی ضعیف دارند رایج است.

انتروباکتریاسه مقاوم به کارباپنم (CRE)

این نوع از باکتری ها به بسیاری از آنتی بیوتیک ها مقاوم هستند. عفونت های CRE معمولا در بیماران بستری در بیمارستان و افرادی که کاتتر دائمی و دستگاه تنفسی مصنوعی دارند، دیده می شود.

مهمترین علت مقاومت آنتی بیوتیک استفاده نامناسب یا بیش از حد از آنتی بیوتیک ها است. به نظر میرسد ۳۰ درصد از مصارف آنتی بیوتیک توسط افراد در مواقع غیر ضروری انجام می شود. این به این دلیل است که آنتی بیوتیک ها اغلب زمانی تجویز می شوند که نیازی به آن ها نیست.

برای کاهش مصرف نامناسب آنتی بیوتیک می توان اقدامات زیر را انجام داد:

  • از آنتی بیوتیک ها فقط برای عفونت های باکتریایی استفاده کنید. از آنتی بیوتیک ها برای بیماری های ناشی از ویروس مانند سرماخوردگی، آنفلوآنزا، سرفه یا گلودرد استفاده نکنید.
  • صرفا در صورت تجویز پزشک از آنتی بیوتیک استفاده کنید. استفاده دوز نامناسب، مصرف بی نظم و غیر مداوم، یا مصرف دارو به مدت طولانی تر یا کوتاهتر از دوره درمانی تجویز شده منجر به مقاومت آنتی بیوتیکی می شود. حتی اگر بعد از چند روز مصرف آنتی بیوتیک احساس بهبودی داشتید قبل از قطع مصرف با پزشک خود مشورت کنید.
  • نوع صحیح آنتی بیوتیک را مصرف کنید. استفاده از آنتی بیوتیک اشتباه برای عفونت ممکن است منجر به مقاومت آنتی بیوتیکی شود. از مصرف آنتی بیوتیکی که برای فرد دیگری تجویز شده است و آنتی بیوتیک هایی که از دوره درمان بیماری قبلی باقی مانده است اجتناب کنید. پزشک شما قادر به انتخاب مناسب ترین آنتی بیوتیک برای بیماری عفونی خاص شما است.

درمان عفونت با آنتی بیوتیک

آنتی بیوتیک ها برای درمان عفونت های ناشی از باکتری استفاده می شوند. گاهی اوقات تعیین اینکه عفونت منشا باکتری یا ویروس دارد، دشوار است زیرا علائم اغلب بسیار شبیه هستند.

پزشک علائم فرد را ارزیابی می کند و برای تعیین علت عفونت بیمار را معاینه می کند. در برخی موارد ممکن است برای تعیین علت عفونت از آزمایش خون یا ادرار استفاده شود.

برخی از عفونت های باکتریایی رایج عبارتند از:

  • عفونت های دستگاه ادراری
  • عفونت سینوس و گوش
  • گلو درد و چرک گلو

آنتی بیوتیک ها در برابر ویروس ها مانند سرماخوردگی یا آنفلوآنزا موثر نیستند. آنها بر عفونت های قارچی نیز اثری ندارند:

  • عفونت قارچی
  • بیماری قارچی انگشتان پا
  • عفونت قارچی ناخن پا
  • کرم حلقوی

این بیماری ها با گروه های مختلفی از داروهای ضد قارچ درمان می شوند.

مضرات آنتی بیوتیک ها

بیشتر آنتی بیوتیک ها عوارض جانبی مشابهی دارند. شاید شایع ترین عارضه جانبی ناراحتی گوارشی (GI) باشد، از جمله:

در برخی موارد در صورت مصرف آنتی بیوتیک همراه با غذا این عوارض جانبی کاهش می یابد. با این حال برخی از آنتی بیوتیک ها باید با معده خالی مصرف شوند. با دکتر یا داروساز در مورد بهترین زمان مصرف آنتی بیوتیک مشورت کنید.

ناراحتی های گوارشی معمولا پس از متوقف کردن مصرف آنتی بیوتیک از بین می روند، اگر از بین نرفت حتما با پزشک خود تماس بگیرید. همچنین اگر موارد زیر را تجربه کردید با پزشک خود تماس بگیرید:

نحوه مصرف آنتی بیوتیک

آنتی بیوتیک ها در صورت استفاده درست، موثر خواهند بود. فقط زمانی از آنتی بیوتیک استفاده کنید که پزشک آن را برای درمان عفونت های باکتریایی تجویز کرده باشد.

با پزشک یا داروساز خود در مورد بهترین زمان مصرف آنتی بیوتیک مشورت کنید. برخی از آنها باید همراه با غذا مصرف شوند تا عوارض جانبی کاهش یابد اما برخی دیگر باید با معده خالی مصرف شوند.

آنتی بیوتیک ها باید به میزان و طول دوره تجویز شده مورد استفاده قرار گیرند. چند روز پس از شروع مصرف آنتی بیوتیک ممکن است احساس بهبودی داشته باشید ولی قبل از توقف مصرف با پزشک خود مشورت کنید.

برای کسب اطلاعات بیشتر حتما مطلب نحوه مصرف آنتی بیوتیک را مطالعه نمایید.

انواع آنتی بیوتیک

انواع ویال آنتی بیوتیک

  • سفازولین
  • سفتازیدیم
  • سفتریاکسون
  • استرپتوسین
  • مروپنم
  • ایمیپنم
  • سفوتاکسیم
  • ونکومایسین
  • سفتی زوکسیم
  • آمپی سیلین
  • کلوگزاسیلین
  • پنی سیلین
  • آمپی سیلین
  • پیپراکتام
  • کلرام فنیکل
  • سفپیم
  • سفوروکسیم
  • اریترومایسین
  • سیپروفلوکسین
  • آزیترومایسین
  • آمپی سیلین
  • کلرامفنیکل
  • کلوکساسیلین
  • لووفلوکساسین
  • مترونیدازول
  • تیکوپلانین
  • کلیستیمتات سدیم

انواع پماد، کرم، ژل و لوسیون آنتی بیوتیک

  • تتراسایکلین
  • جنتامایسین
  • اریترومایسین
  • کلیندامایسین
  • مترونیدازول
  • مفناید
  • تریپل سولفا
  • نیتروفورازون
  • موپیروسین

انواع سوسپانسیون آنتی بیوتیک

  • سفالکسین
  • اریترومایسین
  • کو آموکسی کلاو
  • آموکسی سیلین
  • سفکسیم
  • آزیترومایسین
  • آمپی سیلین
  • وی بنزاتین
  • کلاریترومایسین
  • بنزوئیت مترونیدازول
  • کلرامفنیکل
  • کلاویسیلین

 

انواع قطره آنتی بیوتیک

  • سولفاستامید
  • کلرامفنیکل
  • سیپروفلوکساسین
  • جنتامایسین
  • ریفامپین

انواع محلول آنتی بیوتیک

  • کلیندامایسین
  • اریترومایسین

 

انواع شربت آنتی بیوتیک

  • آموکسی سیلین
  • اریترومایسین
  • سیپروفلوکسین
  • آزیترومایسین
  • آمپی سیلین
  • آموکسی کلاو
  • تتراسایکلین
  • داکسی سایکلین
  • سفالکسین
  • سفکسیم
  • فورازولیدون
  • کلرامفنیکل
  • کلوکساسیلین
  • کوتریماکسازول
  • کیلیندامایسین
  • مترونیدازول
  • آمیکاسین
  • استرپتومایسین
  • جنتامایسین
  • نئومایسین
  • وی پتاسیم
  • پنی سیلین

 

انواع کپسول آنتی بیوتیک

  • آمپی سیلین
  • آموکسی سیلین
  • کلوکسا سیلین
  • سفالکسین
  • آموکسی کلاو
  • سفکسیم
  • کیلیندامایسین
  • کوتریماکسازول
  • آزیترومایسین
  • اریترومایسین
  • داکسی سایکلین
  • تتراسایکلین
  • کلرامفنیکل
  • سیپروفلوکسین
  • فورازولیدون
  • مترونیدازول
  • کوآموکسی کلاو
  • آزیترومایسین
  • ریفامپین
  • سفیکسیم

انواع قرص آنتی بیوتیک

  • اریترومایسین
  • سیپروفلوکساسین
  • جمی فلوکساسین
  • آمپی سیلین
  • آموکسی سیسلین
  • آموکسی کلاو
  • استرپتومایسین
  • تتراسایکلین
  • جنتامایسین
  • داکسی سایکلین
  • سفالکسین
  • فورازولیدون
  • کلرامفنیکل
  • کلوکساسیلین
  • کوتریماکسازول
  • کیلیندامایسین
  • مترونیدازول
  • نئومایسین
  • کوآموکسی کلاو
  • آزیترومایسین
  • نالیدیکسیک اسید
  • هیدروکسی کلروکین سولفات
  • وی پتاسیم
  • سفیکسیم
  • سفیوروکسیم
  • کلاریترومایسین
  • نیتروفورانتوئین
  • پیرازینامید
  • فنازوپیریدین
  • مایکوفنولیت
  • آرتمتر – لومفانترین
  • افلوکساسین
  • ایزونیازید
  • تریپل سولفا واژینال
  • اتامبوتول
  • لووفلوکساسین
  • موکسی فلوکساسین
  • لینزولید

انواع آمپول آنتی بیوتیک

  • داکسی سایکلین
  • کوتریماکسازول
  • کیلیندامایسین
  • مترونیدازول
  • جنتامایسین
  • آمیکاسین
  • کلیندامایسین
  • توبرامایسین

 

انواع ساشه آنتی بیوتیک

  • آموکسی کلاو

 

انواع شیاف آنتی بیوتیک

  • کیلیندامایسین
  • مترونیدازول