مانیتول / موارد مصرف / عوارض مانیتول / مصرف در بارداری و شیردهی

اسامی داروها ۱۹ آذر ۱۳۹۷

مانیتول Mannitol / موارد مصرف / عوارض / مصرف مانیتول در بارداری و شیردهی

مانیتول برای حذف بیش از حد آب و سموم از بدن در بیماران مبتلا به بیماری کلیوی استفاده می شود.

همچنین در درمان ادم مغزی از مانیتول استفاده می شود.

در هنگام مصرف مانیتول، کنترل مکرر سطح الکترولیت ها ضروری است.

سردرد، خشکی دهان، کم آبی بدن، درد قفسه سینه و حالت تهوع از عوارض مانیتول است.

اثر این دارو برای مدت متوسط ​​۳ تا ۸ ساعت طول می کشد.

مانیتول / عوارض مانیتول / مصرف مانیتول / مانیتول در بارداری / مانیتول در شیردهی / مقدار مصرف مانیتول

مانیتول / عوارض مانیتول / مصرف مانیتول در بارداری و شیردهی / مقدار مصرف مانیتول در بزرگسالان و کودکان

موارد مصرف مانیتول

ادم مغزی

این دارو برای کاهش ادم مغزی (تورم مغزی) با کاهش فشار داخل جمجمه ای استفاده می شود.

الیگوری

برای درمان الیگوری با افزایش تولید ادرار مورد استفاده قرار می گیرد.

فشار داخل چشمی

این دارو برای کاهش فشار مایع در داخل چشم (فشار داخل چشم) استفاده می شود.

مانیتول برای چه بیماری هایی مصرف می شود

مانیتول برای پیشگیری و یا درمان فاز کم ادراری در نارسایی حاد کلیه، دردرمان خیز مغزی و افزایش فشار داخل جمجمه و فشار داخل چشم، تسریع دفع ادرار مواد سمی و جلوگیری از آسیب کلیوی ناشی از آنها و همچنین برای پیشگیری از همولیز و افزایش هموگلوبین آزاد خون در طی عمل جراحی برداشتن پروستات از راه پیشابراه مصرف می‌شود.

فارماکوکینتیک مانیتول

مانیتول در بخش خارجی سلولی باقی می‌ماند.

متابولیسم این دارو در کبد بسیار ناچیز است. نیمه عمر مانیتول تقریباً ۱۰۰ دقیقه است که در نارسایی حاد کلیه به ۳۶ دقیقه می‌رسد.

زمان لازم برای شروع اثر مدر آن ۳-۱ ساعت و برای کاهش فشار مایع مغزی – نخاعی و فشار داخل چشم ۱۵ دقیقه پس از شروع انفوزیون است.

اوج اثر کاهنده فشار داخل چشم ۶۰-۳۰ دقیقه پس از انفوزیون می‌باشد.

طول اثر کاهنده فشار مایع مغزی-نخاعی ۸-۳ ساعت پس از قطع انفوزیون و طول اثر کاهنده فشار داخل چشم ۸-۴ ساعت است. دفع دارو کلیوی است.

منع مصرف مانیتول

مانیتول در نارسایی احتقانی قلب، خیز ریوی، بی‌ادراری همراه با نکروز حاد کلیوی، دهیدارتاسیون شدید، خونریزی جمجمه و نارسایی قلبی یا خیز ریوی پس از شروع درمان با مانیتول نباید مصرف شود.

مانیتول در بارداری

این دارو برای استفاده در زنان باردار توصیه نمی شود مگر اینکه مطلقا لازم باشد.

قبل از مصرف این دارو با پزشک صحبت شود.

مانیتول در شیردهی

این دارو باید با احتیاط در زنان شیرده استفاده شود.

قبل از مصرف این دارو، تمام خطرات و مزایا را با پزشک خود در میان بگذارید.

هشدار ها

  • این دارو در صورت عیب شدید کار قلب و کلیه باید با احتیاط فراوان مصرف شود.
  • نشت دارو از رگ به بافت‌های اطراف، سبب برز التهاب وترومبوفلیت می‌شود.
  • در طول درمان بامانیتول، اندازه‌گیری میزان الکترولیت(به ویژه سدیم و پتاسیم)، بررسی عملکرد کلیه و تعیین میزان حجم ادرار ضروری است.
مانیتول / عوارض مانیتول / مصرف مانیتول در بارداری / مانیتول در شیردهی / مقدار مصرف مانیتول در بزرگسالان و کودکان

عوارض مانیتول / مصرف مانیتول در بارداری و شیردهی / مقدار مصرف مانیتول در بزرگسالان و کودکان

عوارض مانیتول

شدیدترین عارضه مانیتول، بر هم خوردن تعادل آب و الکترولیت است.

تجویز سریع مقادیر زیاد آن ممکن است منجر به تجمع مانیتول، افزایش بیش از حد مایع خارج سلولی، کمی سدیم خون، گاهش زیادی پتاسیم خون و افزایش بار گردش خون می‌شود.

تداخل‌های دارویی مانیتول

مصرف همزمان مانیتول با دیگوکسین ممکن است احتمال بروز مسمومیت با دیگوکسین را به علت کاهش پتاسیم خون افزایش دهد.

دیگوکسین: مصرف همزمان این دو دارو به دلیل کاهش پتاسیم خون ممکن است احتمال بروز مسمومیت با دیگوکسین را افزایش دهد.

توبرامایسین: مانیتول با مکانیسم های شناخته نشده ای سطح توبرامایسین را افزایش می دهد.

توصیه های دارویی مانیتول

  • محلول مانیتول فقط باید از راه انفوزیون وریدی مصرف شود.
  • محلول مانیتول با غلظت ۱۵ درصد و بیشتر در دماهای پایین تمایل به تشکیل بلور دارد، لذا ست انفوزیون مانیتول در هنگام تجویز این غلظت باید دارای صافی باشد.
  • در صورت نیاز به مصرف این دارو در بیماران مبتلا به کم ادراری یا بی‌کفایتی کار کلیه، توصیه می‌شود قبل از شروع درمان یک مقدار ازمایشی معادل mg/kg200 به صورت محلول ۲۰-۱۰ درصد طی مدت ۵-۳ دقیقه انفوزیون وریدی شود. در صورت عدم حصول پاسخ مطلوب، درمان با مانیتول را نباید آغاز نمود.

مقدار مصرف مانیتول

مصرف مانیتول در بزرگسالان

به عنوان مدر، مقدار ۵۰ تا ۱۰۰ گرم به صورت محلول ۵ تا ۲۵ درصد انفوزیون وریدی می شود.

سرعت انفوزیون باید طوری تنظیم شود که میزان دفع ادرار حداقل ۳۰ تا ۵۰ mg/hr باشد.

در درمان خیز مغزی، افزایش فشار داخل جمجمه و گلوکوم ۰/۲۵ تا ۲ g/kg به صورت محلول ۱۵ تا ۲۵ درصد طی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه انفوزیون می شود.

برای دفع مواد سمی، مقدار ۵۰ تا ۲۰۰ گرم به صورت محلول ۵ تا ۲۵ درصد با سرعتی که میزان دفع ادرار حداقل به ۱۰۰ تا ۵۰۰ ml/hr برسد، انفوزیون وریدی می شود.

مصرف مانیتول در کودکان

به عنوان مدر، ۰/۲۵ تا ۲ g/kg به صورت محلول ۱۵ تا ۲۰ درصد طی ۲ تا ۶ ساعت، برای درمان خیز مغزی، افزایش فشار داخل جمجمه و گلوکوم ۱ تا ۲ g/kg به صورت محلول ۱۵ تا ۲۰ درصد طی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه و برای دفع مواد سمی، ۲ g/kg به صورت محلول ۵ تا ۱۰ درصد انفوزیون وریدی می شود.

اسامی تجاری موجود در ایران

نام تجاری تولید کننده
انفوزیون مانیتول ۲۰% آی پی پی ۵۰۰ میلی لیتر فرآورده های تزریقی دارویی ایران [ایران ]
انفوزیون مانیتول ۱۰% آی پی پی ۵۰۰ میلی لیتر فرآورده های تزریقی دارویی ایران [ایران ]
سرم مانیتول پلی فلکس ۲۰% ۵۰۰ میلی لیتر Polpharma [ترکیه ]

اشکال دارویی مانیتول

نام شکل دارویی