علائم لخته شدن خون چیست؟

خون ۱۳ بهمن ۱۳۹۷

علائم لخته شدن خون

لخته شدن خون اولین عکس العمل بدن در برابر خونریزی است. خون از حالت مایع به یک حالت ژل مانند تبدیل می شود تا از نشت خون از رگ ها جلوگیری کند.

هنگامی که در بدن زخم یا جراحتی ایجاد شود، مویرگ های کوچکتر در بدن خونریزی می کنند و اگر لخته شدن خون صورت نگیرد، خونریزی ادامه یافته و خون رسانی به اعضایی از بدن که نیاز به خون دارند، مختل می شود.

لخته شدن خون که باعث بهبود جراحت می شود عکس العمل سالم و حیاتی بدن به خطر است. اما هنگامی که سیستم های طبیعی بدن مختل شوند، در بدن لخته هایی ایجاد شده و باعث بروز مشکلات پزشکی می شوند.

بسیاری از لخته های خون پس از عمل جراحی رخ می دهند. مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) گزارش می دهند که ۵۰ درصد از لخته های خون در حین عمل جراحی و بستری شدن و یا بلافاصله پس از آن ایجاد می شوند.

در مقاله منتشر شده در سال ۲۰۱۰ برآورد شد که لخته شدن خون در رگ ها بیماری شایعی است که هر سال حدود ۳۰۰،۰۰۰ تا ۶۰۰،۰۰۰ فرد در ایالات متحده را تحت تاثیر قرار می دهد.

این مقاله دو بیماری زیر را مهمترین بیماری های ناشی از لخته شدن خون در رگ معرفی می کند:

  1. ترومبوز وریدی عمیق یا واریس (DVT)
  2. آمبولی ریه (PE)

 

یک لخته خون که در شریان اصلی تشکیل می شود ممکن است از رسیدن خون به ارگان های اصلی جلوگیری کند

یک لخته خون که در شریان اصلی تشکیل می شود ممکن است از رسیدن خون به ارگان های اصلی جلوگیری کند

تشکیل لخته های خون در شریان ها می تواند منجر به بیماری های زیر شود:

  • حمله قلبی – زمانی که خونرسانی به عضله قلب متوقف می شود.
  • سکته مغزی – زمانی که خونرسانی به بخشی از مغز از متوقف می شود.

این مقاله لخته شدن خون در رگ ها که منجر به ترومبوز وریدی عمیق یا واریس (DVT) و آمبولی ریه (PE) می شود را بررسی می کند.

ترومبوز وریدی عمیق یا واریس – ایجاد لخته در قسمت پایین پا – یکی از علل اصلی آمبولی ریه است و زمانی اتفاق می افتد که یک ترومبوز وریدی عمیق از محل تولید شده حرکت می کند و در مسیر خونرسانی به ریه ها رسوب می کند.

لخته های رسوب شده در ریه می توانند در افراد بدون ترومبوز وریدی عمیق نیز رخ دهند و از طرفی آمبولی در همه افراد مبتلا به ترومبوز وریدی عمیق اتفاق نمی افتد.

علائم عمومی لخته شدن خون

شایعترین محل برای لخته شدن خون در پاها است و علائم آن عبارتند از:

  • درد
  • ورم
  • احساس گرما در پا
  • حساسیت به درد
  • نوعی رنگ پریدگی همراه با رنگ قرمز تیره
  • درد در ساق پا هنگام کشیدن انگشتان پا به سمت بالا

لخته های خون بسته به جایی که در بدن رخ می دهند علائم مختلفی را ایجاد می کنند:

  • لخته خون در قلب – درد قفسه سینه و احساس سنگینی در قفسه سینه، سرگیجه و دشواری تنفس
  • لخته خون در شکم – استفراغ، درد شدید در شکم.
  • لخته خون در مغزسردرد ناگهانی و شدید. تغییرات ادراکی مانند مشکل صحبت کردن.

ترومبوز وریدی عمیق (واریس) چیست؟

در بیشتر موارد واریس در ساق پا رخ می دهد.

در بیشتر موارد واریس در ساق پا رخ می دهد.

ترومبوز وریدی عمیق (DVT) یا واریس همان توده های ژل مانند خون غلیظ هستند که می تواند در رگ ها تشکیل شوند و عمدتا این اتفاق در پا می افتد.

با توجه به مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) واریس یک وضعیت جدی است که قابل تشخیص نیست اما قابل پیشگیری است.

علائم واریس

موارد زیر ممکن است علائم و نشانه های واریس باشند که اکثرا در ساق پا ایجاد می شوند:

  • ورم
  • درد
  • حساسیت به درد
  • قرمزی پوست
  • گرم شدن پوست

درد حاصل از واریس می تواند شبیه درد کشیده شدن عضله یا یک درد شدید باشد. ممکن است علائم فوق نشان دهنده واریس نباشند ولی در هر صورت باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.

پزشکان می توانند با تصویربرداری کامل از بدن، انجام آزمایش های بیشتر و شروع دوره درمانی فرد را درمان کنند. علائم دقیق تر واریس به صورت زیر قابل تشخیص است:

  • محل و مقدار تورم و مقایسه آن با اندام دیگر برای تشخیص بهتر
  • چگونگی ارتباط حساسیت به درد بیمار به شکل رگها در پا

پزشکان می توانند بر اساس سایر عوامل خطر، ترومبوز وریدی عمیق را درمان یا از وقوع آن جلوگیری کنند. این عوامل خطر می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • سرطان یا سرطان تازه درمان شده
  • فلج کامل یا جزئی
  • شکستگی پا
  • سفرهای طولانی مدت از جمله پروازهای طولانی مدت

اتحادیه ملی لخته خون یک “پاسپورت ایمنی” تهیه کرده است که در آن نکات ضروری و مفید برای کمک به جلوگیری از ترومبوز وریدی عمیق از قبیل آشامیدن آب کافی، حرکت پاها و پیاده روی ذکر شده است.

خطرات ترومبوز وریدی عمیق (DVT)

برخی بیماری ها احتمال ایجاد واریس را افزایش می دهند. سرطان یک نمونه از این بیماری ها است.

در بیشتر موارد ترومبوز وریدی عمیق در افراد ذیل اتفاق می افتد:

  • در افراد با ناتوانی حرکتی که خون ایشان نمی تواند به راحتی در سیستم گردش خون حرکت کند.
  • بیماران مبتلا به پوشش وریدی آسیب دیده به علت آسیب عضلانی عمده یا بیماری های درازمدت عروقی مانند دیابت قندی

سایر عوامل خطر ابتلا به واریس عبارتند از:

  • چاقی مفرط
  • سیگار کشیدن
  • کم آبی بدن
  • لخته های قبلی
  • بارداری

آمبولی ریه (PE) چیست؟

آمبولی ریه (PE) یک شریان مسدود شده در قفسه سینه است و هنگامی رخ می دهد که لخته خون در مسیر خون منتهی به ریه ها قرار بگیرد.

ترومبوز وریدی عمیق (DVT) و آمبولی ریه (PE) اغلب با هم مرتبط هستند و گاهی اوقات می توانند با هم اتفاق بیافتند. پزشکان در افرادی که مبتلا به DVT هستند و یا در خطر ابتلا به لخته شدن خون هستند بیشتر احتمال ابتلا به آمبولی ریه (PE) را می دهند.

علائم آمبولی ریه

آمبولی ریه می تواند باعث تنگی نفس و ایجاد درد هنگام تنفس عمیق شود.

آمبولی ریه می تواند باعث تنگی نفس و ایجاد درد هنگام تنفس عمیق شود.

لخته خون در ریه ها باعث ایجاد علائم جدی می شود که نیازمند مراقبت های پزشکی فوری است .

آمبولی ریه (PE) ممکن است با علائم زیر همراه باشد:

  • تنگی نفس – بدون هیچ دلیلی نفس کشیدن دشوار می شود.
  • ایجاد درد هنگام تنفس عمیق

سایر علائم PE می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تنفس سریع و ضربان قلب سریع
  • سرفه خونی

هر یک از علائم فوق چه با آمبولی ریه (PE) مرتبط باشد و چه نباشد نیازمند مراقبت های فوری پزشکی است.

سایر نشانه های جدی PE عبارتند از:

  • اضطراب یا وحشت
  • غش کردن یا سرگیجه
  • تعریق

هنگامی داشتن احساس ناخوشی و نگرانی در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.