آلزایمر/ آلزایمر زودرس / علائم آلزایمر / پیشگیری از آلزایمر / درمان دارویی آلزایمر

مغز و اعصاب ۰۱ آبان ۱۳۹۷

بیماری آلزایمر چیست؟

بیماری آلزایمر Alzheimer disease شکل پیشرفته بیماری زوال عقل (Dementia) است.

جنون (زوال عقل) اصطلاح گسترده ای مربوط به آسیب یا بیماری های مغزی می باشد که به صورت منفی حافظه، تفکر و رفتار را تحت تاثیر قرار می دهد. این تغییرات، زندگی روزانه را با مانع مواجه می کند.

بر اساس اطلاعات منتشر شده از انجمن آلزایمر، 60 تا 80 درصد موارد ابتلا به زوال عقل را بیماران آلزایمری تشکیل می دهند.

این بیماری معمولا بعد از 65 سالگی تشخیص داده می شود، اما حتی اگر قبل از این سن نیز متوجه آن شوند، باز هم به عنوان بیماری آلزایمر در نظر گرفته خواهد شد.

آلزایمر به طور کلی درمانی ندارد، اما می توان با استفاده از راهکارهایی جلوی پیشرفت آن را گرفت.

حقایقی درباره آلزایمر

بیماری آلزایمر چیست؟

با وجود این که بسیاری از مردم نام این بیماری را شنیده اند، اطلاعات دقیقی راجع به آن ندارند. در این بخش، ما نکاتی درباره این عارضه را به شما معرفی خواهیم کرد:

  • آلزایمر یک بیماری مزمن و همیشه در حال پیشرفت است.
  • علائم این بیماری به تدریج ظاهر شده اما تاثیر شدید و مخربی روی مغز دارند. (به شدت باعث تحلیل رفتن مغز می شوند.)
  • هیچ درمان برای آلزایمر وجود ندارد، اما برخی روش ها می تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کرده و کیفیت زندگی را بهبود ببخشد.
  • همه مردم متسعد ابتلا به آلزایمر هستند، اما برخی افراد، مانند اشخاص بالای 65 سال یا دارای سابقه خانوادگی، بیشتر در معرض خطر می باشند.
  • آلزایمر و زوال عقل بیماری یکسانی نیستند، بلکه آلزایمر یکی از انواع بیماری زوال عقل است. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مطلب همه چیز درباره زوال عقل را مطالعه نمایید.
  • آینده افراد مبتلا به این بیماری مشابه هم نیست. برخی ممکن است مدتی طولانی، با آسیب های خفیفی به همین شکل زندگی کنند، اما در برخی دیگر، علائم بیماری به سرعت ظاهر شده و بیماری به شدت پیشرفت می کند.

آلزایمر و زوال عقل

در برخی مواقع، اصطلاح “زوال عقل” و “آلزایمر” به جای هم استفاده می شوند. با این حال، این دو معنی یکسان نداشته و در واقع آلزایمر نوعی زوال عقل است.

زوال عقل اصطلاح گسترده تری بوده و دارای علائمی مربوط به از دست دادن حافظه مانند فراموشی و سردرگمی (گیجی) می باشد. بیماری های زوال عقل عبارتند از: آلزایمر، بیماری پارکینسون و …!

برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مطلب فراموشی و درمان آن را مطالعه نمایید.

بنابراین، بسته به نوع بیماری، علت، علائم و نحوه درمان آن متفاوت خواهد بود.

علت و عوامل خطرناکی که باعث بیماری آلزایمر می شوند!

متخصصان علت خاصی برای بیماری آلزایمر را پیدا نکرده اند اما معتقدند عوامل زیر خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهد:

  • سن: اکثر افراد مبتلا به بیماری آلزایمر، معمولا 65 ساله یا مسن تر هستند.
  • سابقه خانوادگی: اگر یکی از اعضای اصلی خانواده به این عارضه دچار شود، احتمال ابتلا به آلزایمر در شما افزایش می یابد.
  • ژنتیک: برخی ژن ها به بیماری آلزایمر مرتبط می باشند.

داشتن این عوامل به این معنا نیست که حتما به این بیماری مبتلا می شوید، بلکه نشان دهنده این مسئله است که شما، بیش از دیگران، در معرض خطر ابتلا به آلزایمر قرار دارید.

برای آگاهی از عوامل خطرناک دیگر این بیماری، با پزشک خود مشورت کنید.

آلزایمر و ژنتیک

در حالی که علت مشخصی برای آلزایمر وجود ندارد، ژنتیک ممکن است نقش کلیدی ایفا کند. Apolipoprotein E (APOE) یکی از ژن هایی است که با شروع علائم آلزایمر در سالمندان ارتباط دارد.

آزمایش خون می تواند مشخص کند که آیا شما دارای این ژن هستید یا خیر. اما به یاد داشته باشید که حتی اگر کسی این ژن را داشته باشد، ممکن است به آلزایمر مبتلا نشود.

عکس این مسئله نیز صحت دارد: برخی از افراد مبتلا، اصلا دارای این ژن نبوده اند. بنابراین، هیچ عاملی نمی تواند امکان ابتلا به آلزایمر را تایید یا تکذیب کند.

ژن های دیگری نیز وجود دارند که می تواند خطر ابتلا به آلزایمر را افزایش دهد.

نشانه های بیماری آلزایمر

نشانه های بیماری آلزایمر

هر فرد ممکن است بخش های متفاوتی از زندگی خود را فراموش کند، اما افراد مبتلا به آلزایمر، رفتار و علائمی را از خود نشان می دهند که در طول زمان بدتر شده و شامل موارد زیر است:

  • از دست دادن حافظه، مانند فراموش کردن قرار ملاقات ها، که زندگی روزمره تان را تحت تاثیر قرار می دهد.
  • ناتوانی در انجام وظایفی که قبلا برای شما آشنا بوده است، مانند استفاده از ماکروویو.
  • عدم توانایی در حل مشکلات
  • مشکل پیدا کردن به هنگام سخرانی یا نوشتن
  • گیج شدن درباره زمان یا مکان
  • کاهش عقل و شعور
  • بی توجهی نسبت به بهداشت فردی
  • تغییرات خلقی و شخصیتی
  • دوری از دوستان، خانواده و جامعه

این علائم، بسته به مرحله بیماری تغییر خواهند کرد.

مراحل آلزایمر

مراحل آلزایمر

آلزایمر یک بیماری در حال پیشرفت است و علائم آن با گذشت زمان، بدتر می شوند. این بیماری 7 مرحله دارد که به شرح زیر است:

  • مرحله 1: در این مرحله علائمی وجود ندارد، اما ممکن است بر اساس سابقه خانوادگی، پزشک زودتر بتواند این بیماری را تشخیص دهد.
  • مرحله 2: علائم اولیه، مانند فراموشی، به تدریج ظاهر می شوند.
  • مرحله 3: اختلالات جسمی و روحی خفیفی، مانند کم شدن حافظه و تمرکز در فرد اتفاق می افتد. این مسئله ممکن است فقط برای افراد نزدیک خانواده قابل تشخیص باشد.
  • مرحله 4: آلزایمر اغلب در این مرحله تشخیص داده می شود، اما علائم آن همچنان خفیف است. از دست دادن حافظه و عدم توانایی انجام وظایف روزمره از نشانه های این مرحله هستند.
  • مرحله 5: علائم در این مرحله متوسط یا شدید بوده و بیمار، به کمک اطرافیان و خانواده اش نیاز دارد.
  • مرحله 6: در این مرحله، فرد مبتلا به آلزایمر ممکن است برای انجام نیاز های روزمره مانند غذا خوردن و لباس پوشیدن نیز، به کمک نیاز داشته باشد.
  • مرحله 7: این مرحله، آخرین و شدیدترین قسمت بیماری بوده و فرد ممکن است حتی مشاعر و توانایی صحبت کردن خود را نیز از دست بدهد.

افرادی که این مراحل را رد می کنند، به حمایت و همدلی اطرافیان خود نیاز دارند.

آلزایمر زودرس

آلزایمر معمولا در افراد 65 ساله یا مسن تر اتفاق می افتد. با این حال، فرد ممکن است در دهه 40 یا 50 سالگی نیز به این بیماری مبتلا شود. این حالت، آلزایمر زود هنگام نامیده شده و حدود 5 درصد از بیماران را شامل می شود.

علائم آلزایمر زودرس ممکن است از دست دادن خفیف حافظه، عدم تمرکز و ناتوانی در انجام کارهای روزمره باشد.

در این حالت ممکن است بیمار، به هنگام صحبت کردن، کلمات مناسب را فراموش کرده یا زمان انجام هر کار را از یاد ببرد. همچنین، مشکلات بینایی پیدا کرده و نتواند فاصله دقیق هر چیز را تشخیص بدهد.

به هر حال، برخی افراد خاص، در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند.

تشخیص بیماری آلزایمر

تنها راه قطعی برای تشخیص آلزایمر، آزمایش و بررسی بافت های مغز، بعد از مرگ است.

با این حال، پزشک می تواند با استفاده از برخی آزمایش ها، توانایی ذهن را ارزیابی کرده و زوال عقل یا سایر بیماری های مغزی را تشخیص دهد.

این آزمایشات با بررسی سابقه پزشکی فرد شروع شده و ممکن است موارد زیر از شما پرسیده شود:

  • علائم بیماری
  • سابقه پزشکی خانواده
  • بیماری هایی که در گذشت یا اخیرا به آن مبتلا بوده اید.
  • رژیم غذایی، میزان مصرف الکل و سایر عادت های غذایی

با بررسی این موارد و انجام چند آزمایش، پزشک می تواند وجود این بیماری را در شما تشخیص دهد.

برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مطلب علائم اولیه آلزایمر را مطالعه نمایید.

آزمایشاتی برای تشخیص آلزایمر

هیچ آزمایش قطعی برای بیماری آلزایمر وجود ندارد. با این حال، پزشک شما احتمالا با انجام آزمایشات ذهنی (روحی)، فیزیکی، عصبی، و تصویر برداری می تواند متوجه بیماری شما شود.

دکتر معالج شما کار خود را با انجام آزمایشات ذهنی (روحی) شروع می کند. با این کار، حافظه کوتاه مدت، بلند مدت و توجه شما به زمان و مکان ارزیابی خواهد شد. به عنوان مثال، ممکن است موارد زیر از شما سوال شود:

  • امروز، چه روزی است؟
  • رییس جمهور وقت کیست؟
  • به خاطر سپردن و تکرار مجدد لیستی از کلمات

سپس، معاینات فیزیکی انجام خواهد شد. به عنوان مثال، آن ها فشار خون را کنترل کنند، ضربان قلب را ارزیابی کرده و درجه حرارت بدن تان را می سنجند. در برخی موارد ممکن است آزمایش ادرار یا خون نیز گرفته شود.

پزشک شما همچنین ممکن است برای جلوگیری از سایر بیماری های احتمالی مانند بیماری پارکینسون یا سکته مغزی، معاینه عصبی نیز انجام دهد.

در طول این آزمایش، آن ها واکنش های رفتاری، قدرت عضلات و نحوه سخن گفتن تان را بررسی می کنند.

متخصص همچنین ممکن است تصویربرداری هایی نیز از مغز انجام دهد که می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI): MRI می تواند موارد مهمی مانند التهاب، خونریزی و مشکلاتی در ساختار مغز را تشخیص دهد.
  • توموگرافی محاسبه شده (سی تی اسکن): در از سی تی اسکن، با استفاده از اشعه ایکس، تصاویری از مغز گرفته می شود که به پزشک کمک می کند تا موارد غیر طبیعی در مغز را بررسی کند.
  • توموگرافی انتشار پوزیترون (PET): تصاویر اسکن PET می تواند به پزشک تان کمک کند تا پلاک های مغزی را تشخیص دهد. پلاک مواد پروتئینی مرتبط با علائم آلزایمر است.

پزشک می تواند برای تشخیص ژن هایی که نشان دهنده خطر ابتلا به آلزایمر هستند، از آزمایش خون نیز استفاده کند.

درمان آلزایمر

درمان آلزایمر

هیچ درمان شناخته شده ای برای بیماری آلزایمر وجود ندارد. با این حال، پزشک می تواند با استفاده از داروها و سایر روش های درمانی، علائم را کاهش داده و پیشرفت بیماری را آهسته تر کند.

برای کنترل آلزایمر خفیف تا متوسط، پزشک ممکن است داروهایی مانند دونپزیل (Aricept) یا ریواستیگمین (Exelon) تجویز کند.

این داروها می تواند میزان استیل کولین در مغز را بالا نگه دارد. استیل کولین نوعی انتقال دهنده عصبی است که می تواند حافظه را پشتیبانی کند.

برای درمان آلزایمر متوسط ​​تا شدید، پزشک ممکن است دونپزیل (Aricept) یا ممانتین (Namenda) را مورد استفاده قرار دهد.

ممانتین اثرات ناشی از گلوتامات اضافی را کنترل می کند. گلوتامات یکی از مواد شیمیایی مغز است که میزان آن، در هنگام ابتلا فرد به آلزایمر، بیشتر شده و به سلول های مغزی آسیب میزند.

پزشک شما همچنین ممکن است داروهای ضد افسردگی، ضد اضطراب یا داروهای ضد روان پریشی (آرام بخش) را برای درمان علائمی مانند افسردگی، بیقراری، پرخاشگری، اضطراب و توهم تجویز کند.

برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مطلب درمان آلزایمر با داروهای دیابت را مطالعه نمایید.

سایر روش های درمانی

علاوه بر داروها، تغییر در شیوه زندگی نیز می تواند برای کنترل این بیماری موثر باشد. برای مثال، پزشک ممکن است از استراتژی های زیر، برای کمک به شما و عزیزان تان استفاده کند:

  • تمرکز روی وظایف
  • کنترل سردرگمی
  • جلوگیری از مشاجره
  • استراحت روزانه کافی
  • حفظ آرامش

برخی از افراد معتقدند استفاده از ویتامین E می تواند از کاهش توانایی های مغز، جلوگیری کند. اما برای اثبات این مسئله، تحقیقات بیشتری لازم است، بنابراین، قبل از مصرف همچین مواردی حتما با پزشک مشورت کنید، زیرا ممکن است با داروهای آلزایمر در تداخل باشد.

جلوگیری از آلزایمر

همانند درمان، هیچ اقدام پیشگیرانه ای نیز برای جلوگیری از آلزایمر وجود ندارد. با این حال، محققان تغییر عادات زندگی را، راهی برای جلوگیری از بیماری دانسته اند.

پیروی از راهکارهای زیر می تواند تا حدی موثر باشد:

  • ترک سیگار
  • ورزش منظم
  • یادگیری تمرینات شناختی و ذهنی
  • پیروی از رژیم غذایی حاوی گیاهان و سبزیجات
  • مصرف آنتی اکسیدان ها
  • داشتن زنگی اجتماعی فعال

به خاطر داشته باشید قبل از ایجاد تغییری بزرگ در زندگی، حتما با پزشک مشورت کنید.

مراقبت از بیماران مبتلا به آلزایمر

اگر یکی از عزیزان شما به این بیماری مبتلاست و شما مسئول نگهداری او هستید، باید بدانید این کار زمان بر بوده و آسان نیست، اما می تواند برای تان رضایت بخش و پر ثمر باشد.

مراقب باید مهارت های زیادی داشته باشد. این مهارت ها شامل داشتن صبر و حوصله کافی، خلاقیت و استقامت می باشد.

شما همچنین باید شخصی باشید که از مراقبت کردن دیگران لذت برده و با دیدن زندگی راحت آن ها شاد می شود.

به عنوان یک مراقب، شما باید از زندگی خود و عزیزتان نگهداری کنید.

این وظیفه می تواند خطر افزایش استرس، تغذیه نامناسب و عدم ورزش کردن را برای شما به همراه داشته اشد.

اگر شما تصمیم می گیرید از فردی نگهداری کنید، جدا از نقش خانوادگی خود، باید مانند یک مراقب حرفه ای برخورد کنید.

میزان و آمار ابتلا به آلزایمر

آمار ابتلا به بیماری آلزایمر بسیار ناامید کننده و ترسناک است.

  • بر اساس اطلاعات منتشر شده از مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری (CDC)، آلزایمر ششمین علت مرگ در میان بزرگسالان، در ایالات متحده است. این بیماری، در میان علل مرگ برای افراد 65 ساله یا مسن تر، در جایگاه پنجم قرار دارد.
  • مطالعه ای در سال 2010 نشان داد، 4.7 میلیون آمریکایی بالای 65 سال، به بیماری آلزایمر مبتلا هستند. محققان این پیش بینی کرده اند که تا سال 2050، 13.8 میلیون آمریکایی به این بیماری مبتلا خواهند شد.
  • CDC تخمین می زند بیش از 90 درصد افراد مبتلا به آلزایمر، تا قبل از 60 سالگی، علائمی را، در خود، مشاهده نمی کنند.
  • آلزایمر یک بیماری گران قیمت و پر هزینه بوده و طبق گزارشات CDC، در سال 2017، حدود 259 میلیارد دلار هزینه برای مراقبت از آلزایمر و بیماری زوال عقل، در ایالات متحده، صرف شده است.

نتیجه گیری

آلزایمر یک بیماری پیچیده بوده که در آن ناشناخته های بسیاری وجود دارد. این بیماری با گذشت زمان بدتر شده، اما روش های درمان می تواند علائم آن را کاهش داده و به بهبود کیفیت زندگی شما کمک کند.

اگر فکر می کنید شما یا یکی از عزیزان تان به این بیماری مبتلا هستید، قبل از هر کاری، باید با پزشک مشورت کنید.

آن ها می توانند به تشخیص این بیماری کمک کنند، درباره مواردی که ممکن است اتفاق بی افتد با شما صحبت کرده و شما را حمایت کنند، همچنین در صورت تمایل، می توانند درباره آزمایشات و روش های درمانی، به شما اطلاعات کافی دهند.