زخم مری / علت / علائم / درمان / رژیم غذایی / طب سنتی

گوارشی ۰۴ آذر ۱۳۹۷ بدون دیدگاه

زخم های گوارشی که در مری بوجود می آیند را با نام زخم مری می شناسند. این زخم می تواند در دستگاه گوارش ایجاد شود که از گلو تا روده را شامل می شود. وقتی زخم از پوشش داخلی مری بگذرد، این زخم را زخم مری می نامند.

زخم ها جراحات و یا ضایعاتی هستند که معمولا در قسمت بالایی دستگاه گوارش بوجود می آیند. وقتی زخم ها در این قسمت شکل می گیرند، به آنها زخم های گوارشی گفته می شود.

هر ارگانی در بدن انسان با یک عضو حفاظتی پوشانده شده است که بعنوان یک مانع عمل می کند، این عضو حفاظتی در صورت آسیب دیدن، سبب اخلال در عملکرد عادی ارگان ها می شود. در نتیجه منجر به شرایطی پزشکی می شود که زخم گوارشی یا به بیان ساده تر زخم معده نامیده می شود.

استرس یکی از علل اصلی رخم معده است (یا غذاهای تند حفره های داخل شکم را می سوزانند یا زخم ها غیرقابل درمان بوده و در طول زندگی فرد به قوت خود باقی می مانند) همگی این موارد افسانه هستند و هیچ ربطی به زخم معده ندارند.

دو دلیل اصلی برای ایجاد زخم معده وجود دارد. اصلی ترین دلیل این زخم وجود نوعی باکتری است که هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori) نامیده می شود، که سبب آسیب به عضو مخاطی محافظ در قسمت دستگاه گوارش می شود. این آسیب در دیواره معده سبب می شود که اسید معده به جریان افتاده و سبب جراحت و سوزش پوشش داخلی دیواره و روده شود.

علت دیگر زخم معده، استفاده بیش از حد از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند آسپرین و ایبوپروفن است، که می تواند منجر به عوارض جانبی مانند آسیب به پوشش دستگاه گوارش شود.

داروهای مربوط به پوکی استخوان نیز میتوانند بر روی پوشش داخلی دستگاه گوارش اثر گذارند، این داروها نیز منجر به زخم معده می شوند.

در این مقاله ما به کشف جزییات زخم های مری شامل علائم، علل و درمان های موجود می پردازیم.

حقایقی راجع به زخم های مری

  • نوعی از زخم گوارشی هستند که در پوشش داخلی مری بوجود می آیند، مری لوله ایست که گلو را به معده متصل می کند.
  • علائم این بیماری شامل درد یا حس سوزش در زیر یا پشت جناغ سینه است، جناغ سینه استخوانی مسطح است که به سمت مرکز قفسه سینه امتداد یافته است.
  • داروها، عفونت ها و قرار گیری در معرض اسید معده از عمده ترین دلایل این بیماری می باشند.
  • درمان بیماری شامل توجه به علت ایجاد زخم است.

زخم مری چیست؟

مری که بعنوان لوله غذا معروف است، عضوی است که بواسطه آن غذا از گلو وارد معده می شود. دیواره های مخاطی مری که مایع مخاطی ترشح می کنند، سبب جریان نرم غذا در داخل لوله می شوند. این دیواره ها ممکن است بواسطه اسیدهای ترشح شده در دیواره های معده تحریک شده یا ساییده گردند.

تحت شرایطی خاص، اسید معده وارد قسمت پایینی مری شده و سبب آسیب به دیواره ها می شود. تماس سریع و قوی دیواره های معده سبب می شود که اسید معده به سمت مری بازگردند. این امر منجر به ایجاد زخم مری می شود. فیبروز و جراحت در نتیجه این فرایندهای پر التهاب ایجاد می شوند. این التهاب از دیواره های مری پایین رفته و سبب دشوار شدن حرکت غذا در سراسر لوله مری می شود.

بر اساس عامل ایجاد کننده آسیب به بافت مری و التهاب آن و در صورت بدتر شدن شرایط، این بیماری ممکن است منجر به سرطان مری شود.

در کل می توان گفت:

زخم مری نوعی زخم گوارشی است که در پوشش داخلی مری که گلو را به معده متصل می کند، بوجود می آید.

زخم مری وقتی بوجود می آید که لایه مخاطی داخل مری که از دستگاه گوارشی محافظت می کند، ساییده شود.

این امر سبب می شود که اسید معده و سایر مایعات آن سبب تحریک دیواره مری شده و منجر به ایجاد زخم شود.

علائم زخم مری

علائم و نشانه های زخم مری

درکنار ایجاد حس درد در مرکز قفسه سینه، زخم های مری سبب ایجاد درد یا حس سوزش در پایین یا پشت جناغ سینه که در مرکز قفسه سینه قرار دارد، می شوند.

زخم های گوارشی عموما در قسمت بالایی دستگاه گوارش بوجود می آیند. مری بخشی از این دستگاه است که میان دهان و معده قرار دارد.

هر زمان فردی در بلعیدن غذا دچار مشکل شود، میتوان گفت که اولین نشانه های زخم مری ظاهر شده است. در چنین شرایطی فرد می تواند علائم مربوط به زخم مری را که در ادامه آمده تجربه کند:

  • سرگیجه یا حالت تهوع
  • از دست دادن اشتها
  • استفراغ، در برخی موارد همراه با خون
  • حس سوزش در قفسه سینه
  • دشواری همراه با درد در بلعیدن غذا
  • از دست دادن ناگهانی وزن
  • سرفه
  • درد شکمی
  • گلو درد
  • کم آوردن نفس
  • تب خفیف، سردرد و درد ماهیچه ها

 

علت زخم مری

علل اصلی زخم مری عبارتند از:

قرار گرفتن در معرض اسید معده:

این امر سبب التهاب مزمن و تحریک مری شده و منجر به ایجاد زخم می شود. قرار گیری در معرض اسید معده اغلب در افرادی که مبتلا به مشکلات گوارشی دیگری هستند، دیده می شود. فتق و GERD که رفلاکس گوارشی است و منجر به سوزش شدید معده می شود، از جمله این مشکلات هستند.

داروها:

داروهایی مانند آسپرین، ایبوپروفن، بیسفسفنات و برخی آنتی بیوتیک ها می توانند سبب ایجاد زخم یا التهاب مری شوند.

عفونت:

ایجاد زخم بواسطه عفونت کمتر دیده شده است، اما عفونتی قارچی که کاندیدا نامیده می شود، گیاهان دارویی و ویروس پاپیلوم انسانی (HPV)، همگی به زخم مری مربوط می شوند.

زخم گوارشی:

زخم های مری ممکن است بخاطر هضم غذایی فاسد ایجاد شوند. این نوع زخم ها بیشتر در کودکان دیده می شوند، اما در بزرگسالانی که روان پریشی و خود کشی را تجربه کرده اند، یا از مشروبات الکی استفاده می کنند هم به چشم می خورد.

نوع مشخصی از جراحی گوارشی یا جسم خارجی نیز می توانند سبب اسجاد زخم مری شوند.

در پایین مری دریچه ای قرار دارد که ماهیچه باسطه مری نام دارد. این دریچه معمولا بسته است و از برگشتن اسید معده به داخل مری جلوگیری می کند.

وقتی غذا از داخل لوله مری عبور کرده و به معده می رسد، دریچه باز شده و غذا وارد معده می گردد. با التهاب مکرر دیواره های مخاطی، دریچه ضعیف می شود. این امر موجب ترشح اسید به داخل لوله مری و ایجاد حس سوزش در سینه می شود. این حالت پزشکی به بیماری رفلاکس دستگاه گوارش (GERD) معروف است. استعمال دخانیات سبب آسیب پذیری دریچه پایین مری شده و باعث می شود که اسید بیشتری از معده وارد مری شده و به دیواره ها آسیب برساند.

GERD مهمترین عامل زخم مری است. هرچند، سایر عفونت های باکتریایی یا قارچی در مری که منجر به استفراغ می شوند نیز یکی از دلایل زخم معده اند. استفاده از الکل سبب تشدید زخم در مری می شود. غذاها و نوشیدنی هایی که در ادامه آمده اند، سبب سوزش معده می شوند، در نتیجه منجر به التهاب دیواره های مری می گردند:

  • نوشیدنی های حاوی الکل
  • فلفل سیاه
  • شکلات
  • قهوه
  • غذاهای سرخ شده یا تند
  • کچاب گوجه
  • قرص نعنا
  • نوشیدنی های غیر الکلی
  • سرکه

تشخیص زخم مری

تشخیص  زخم مری بیشتر بر اساس علائمی که بروز می کنند انجام می شود. گزارشات انجام شده بر اساس تست های تصویری مانند اشعه ایکس و سی تی اسکن و آزمایشات تشخیصی حداقل تهاجمی، به درک بهتر شرایط کمک می کنند.

پزشک معالج تشخیص خود را براساس موارد زیر انجام می دهد:

  • سابقه پزشکی بیمار
  • آزمایش جسمی
  • انجام آندوسکوپی بمنظور بررسی داخل مری
  • استفاده از اشعه ایکس باریوم

در صورت تشخیص زخم، پزشک می تواند برای انجام آزمایشات بیشتر از بخشی از قسمت مری بافت برداری کند.

درمان زخم مری

درمان زخم مری

تشخیص اولیه می تواند سبب جلوگیری از مشکلات بعدی در زخم مری شود.

درمان زخم مری در مقایسه با زخم های گوارشی، دشوار نیست. در صورت تشخیص بیماری، می بایست با یک پزشک مشورت کنید.

در کل، درمان با تشخیصی که توسط اشعه ایکس باریوم یا آندوسکوپی صورت می پذیرد، آغاز می شود. اگر شرایط پیچیده باشد، مانند خونریزی یا سوراخ شدن مری، بنابراین برای از بین بردن فاکتورهای خطر و ریشه کن کردن بیماری از آنتی بیوتیک برای درمان عفونت هلیکوباکتر پیلوری استفاده می شود.

برای کاهش تشکیل اسید در دیواره های معده، می توان از آنتی بیوتیک ها در کنار داروهای فرونشاننده اسید مانند امپرازول، لنسوپرازول، رپبرازول و پانتوپرازول استفاده کرد.

داروهای ضد اسید معده مانند مسدود کننده های هیستامین نیز برای خنثی کردن اسید معده ترشح شده در دستگاه گوارش مورد استفاده قرار می گیرند، این داروها سبب تسکین درد مری و بهبود سلامتی می شوند.

داروهایی که در بالا ذکر شدند، سبب التیام زخم می شوند. هرچند، GERD مزمن نمی تواند به راحتی درمان شود و ترشح اسید معده با فرایند درمان مری تداخل پیدا می کند.

برای جلوگیری از ترشح اسید به داخل مری، می توان از عوامل دیگری مانند سوکرالفیت برای بستن زخم مری و حفاظت از آن استفاده کرد. این دارو سبب بهبودی سریع و موثر زخم می شود.

در کنار برخی داروهای ذکر شده در بالا، تغییر در سبک زندگی می تواند به فرد در کنار آمدن با عوارض زخم معده کمک بسزایی کند. تغییراتی که در ادامه آمده می توانند سبب التیام سوزش معده شوند:

  • بررسی منظم وزن بدن
  • پوشیدن لباس های سبک
  • اجتناب از مصرف غذاهایی که منجر به تحریک دیواره های معده و ترشح اسید می شوند
  • داشتن وعده های غذایی سبک در طول روز
  • دراز نکشیدن بلافاصله پس از صرف غذا
  • نکشیدن سیگار

در زمان درمان زخم مری می بایست از استفاده ادویه ها، نعنا، میوه ها و سیر اجتناب کرد.

زخم های مری که بواسطه GERD ایجاد نشده اند، مستلزم نوع متفاوتی از درمان هستند. مثلا، در مواردی که زخم مری بواسطه عفونت ایجاد شده باشد، می توان از آنتی بیوتیک ها و ضد قارچ ها برای درمان استفاده کرد.

تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی می تواند سبب کاهش رفلاکس اسید معده (GERD) شود، GERD عامل شایع در ایجاد زخم مری است.

مدت زمان درمان زخم مری

زخم مری در مقایسه با زخم های گوارشی و اثنی عشری، حتی به مقادیر پایین اسید حساس هستند. درمان کامل زخم مری به سیستم ایمنی بدن فرد و واکنش موثر بدن به داروها و درمان بستگی دارد. پزشکان بمنظور فرونشاندن و تنظیم اسید معده، مداوما از مهار کننده های پروتون پمپ استفاده می کنند. فرایند درمان زخم مری بسیار آهسته است و به نحوه مراقبت فرد و باید و نبایدهایی که از زمان شروع درمان انجام می دهد، بستگی دارد.

زخم مری نوعی بیماری است که راه درمان آن محدود نمودن تماس دیواره های مری با اسید معده است. دیواره مری به هیچ وجه نباید در معرض اسید معده قرار بگیرد، زیرا در این صورت می بایست درمان را مجددا تکرار نمود. اگرچه داروهای زیادی برای درمان زخم مری وجود دارند، اما ضروری است که بیمار بمنظور درمان سریعتر زخم مری و داشتن زندگی آزادانه به تمامی توصیه های پزشک معالج عمل کند.

رژیم غذایی مناسب برای زخم مری

رژیم غذایی مناسب برای زخم مری

اگرچه رژیم سفت و سختی برای زخم مری وجود ندارد اما می بایست از غذاهایی استفاده نمود که رفلاکس معده را کاهش داده و به مدیریت علائم کمک کنند. در صورتی که فرد از زخم مری رنج می برد، می بایست با یک پزشک درباره رژیم غذایی خود مشورت کند. براساس تحقیقات انجام شده، رژیم غذایی حاوی فیبر بالا، می تواند از زخم مری جلوگیری کند.

مقادیر بالای فیبر در رژیم غذایی، می تواند باعث کاهش شدید عفونت زخم مری شود. غذاهایی که شامل مقادیر بالای فیبر محلول هستند شامل جو دوسر، حبوبات، جو، دانه های کتان، آجیل و برخی میوه ها و سبزیجات مانند سیب، پرتقال و هویج می باشند و می توانند به پیشگیری از التهاب دستگاه گوارش کمک کنند.

تحقیقات نشان داده اند که ویتامین A سبب بهبود ترشح مخاط در داخل دستگاه گوارش می شود. اخلال در حالت دفاعی عضو مخاطی سبب رشد زخم ها می شود. بنابراین، ویتامین A می تواند به پیشگیری از رشد بیماری کمک کند. هویج، سیب زمینی، جگر، کلم بروکلی، اسفناج، کلم پیچ و چای سبز بهترین منابع برای ویتامین A هستند.

تغییرات در سبک زندگی برای درمان زخم مری عبارتند از:

  • آهسته غذا خوردن
  • پرهیز از خوردن غذای اضافی
  • اجتناب از دراز کشیدن تقریبا ۳ ساعت پس از صرف غذا
  • حفظ تناسب وزن
  • پوشیدن لباس های سبک برای کاهش فشار به معده
  • توقف سیگار کشیدن؛ استعمال سیگار سبب افزایش ریسک GERD می شود
  • استفاده از بالشت بلند تر در زمان خواب برای جلوگیری از رفلاکس اسید معده

تغییرات در رژیم غذایی بمنظور درمان زخم ها شامل خوردن غذاهایی است که حاوی پروتئین کمتر، غلات ، آجیل، دانه ها، میوه و سبزیجات بیشتر باشند.

غذاها و نوشیدنی هایی که سبب تحریک GERD شده و می بایست از آنها اجتناب کرد به ترتیب زیر هستند:

  • الکل
  • قهوه
  • شکلات
  • مرکبات
  • غذاهای سرخ شده
  • سیر
  • غذاهای پرچرب
  • نعنا
  • پیاز
  • غذاهای پرادویه و تند
  • گوجه و غذاهایی که با گوجه پخته می شوند

از آنجایی که تنوع غذایی که سبب تحریک GERD می شوند در افراد مختلف فرق می کنند، می توان با رژیمی مشخص از غذاهای روزانه و توجه به علائم مربوط به بیماری، از گسترش آن جلوگیری کرد.

درمان زخم مری در طب سنتی

برای درمان زخم معده در طب سنتی اول باید احوال معده را درست کرد:

  1. حذف غذاهای فست فود
  2. عدم نوشیدن آب حین غذا یا بعد از غذا
  3. جلویگری از پرخوری نکردن
  4. ۲ ساعت بعد از میل غذا بخوابید
  5. استفاده از قرص شیرین بیان
  6. جویدن آرام و مناسب غذا
  7. استفاده از آرام بخش های گیاهی برای کاهش استرس
  8. استفاده از دم کرده اویشن شیرازی برای درمان هلی کوباکتر معده

نسخه دارویی ترش کردن یا ریفلاکس معده به مری:

یک لیوان عرق نعنا به همراه یک قاشق مرباخوری تخم بارهنگ داخل ظرفی ریخته پس از جوش آمدن ۱۰ دقیقه ملایم بجوشانید. بعد از ولرم شدن با کمی عسل شبها موقع خواب میل شود.

طول درمان بسته به نوع بیماری ۴۰ الی ۱۲۰ روز میباشد. لازم به ذکر است در بیماری زخم معده میتوان برای نتیجه سریعتر از یک قاشق غذاخوری تخم بارهنگ استفاده نمود.

روزانه در هر وعده غذایی بعد نهار و شام، یک قاشق غذا خوری از مخلوط های کوبیده شیرین بیان و شاهتره و اویشن و بو مادران و زیره سبز را بعد از غذا میل کنید.

انجیر شبی ۷ عدد

شام اول وقت نیم ساعت بعد اذان مغرب و از غذاهای با طبع سرد در شب استفاده نکنید

در مواقع  اورژانسی و ترش کردن و فوران اسید معده به علت جلوگیری از اسیب به مخاط معده و مری از ترکیب عرقیات زنیان (در صورت حامله بودن حذف کنید) اویشن و شاهتره چهار زیره و بو مادران و نعناع و هم اندازه تمام اینها عرق شیرین بیان را اماده داشته باشید، به یک قاشق غذا خوری عسل مخلوط کرده در موقع اورژانسی یک استکان تا یک لیوان از ان استفاده کنید.

خطرات زخم مری

شرایط متعددی می توانند سبب افزایش خطر گسترش زخم مری شوند. این موارد شامل:

  • زخم های گوارشی
  • زخم های اثتی عشری
  • GERD
  • التهاب مری
  • کاندیدهای دهانی- حلقی (اروفارینژیال) یا عفونت مخمر
  • ایدز
  • دیابت
  • سرطان مری

خطراتی که بواسطه داشتن زخم مری ایجاد می شوند عبارتند از:

  • خونریزی در قسمت بالایی دستگاه گوارش، که بندرت اتفاق می افتد
  • بازگشتن زخم های گوارشی
  • تنگ شدن مری
  • سرطان مری
  • از دست دادن زیاد وزن بخاطر کاهش اشتها و دشواری در بلعیدن غذا
  • پارگی مری
  • مرگ در مواردی نادر بخاطر خونریزی یا سوراخ شدن مری

نتیجه گیری

زخم مری نوعی بیماری است که بروی لوله غذا رسانی بدن تاثیر گذاشته و مانع از حرکت آسان غذا در داخل دستگاه گوارش و ایجاد حس سوزش در قفسه سینه می شود. برای جلوگیری از این بیماری، می بایست از مصرف غذاها و نوشیدنی هایی که سبب ایجاد اسید در داخل دیواره های معده می شوند، خودداری نمود.

بجز غذا، فرد می بایست سبک زندگی سالمی را پیش رو گرفته و از استعمال سیگار و نوشیدن مشروبات الکلی اجتناب کند، زیرا این مواد سبب تحریک و اختلال در دیواره های مخاطی می شوند. در صورت بروز علائمی مانند دشواری در بلعیدن، حس سوزش در سینه یا از دست دادن اشتها، می بایست  در نزدیکترین زمان ممکن با پزشک خود مشورت کنید.

در صورت عدم درمان زخم مری، این بیماری می تواند منجر به سرطان شود، بگونه ای که روند درمان دشوار شده و ممکن است زندگی فرد تهدید گردد.