ختم حاملگی / دلایل ختم حاملگی / ختم حاملگی چیست / راههای ختم حاملگی / ختم حاملگی در ماه اول / ختم حاملگی با دارو / ختم حاملگی با میزوپروستول / سقط جنین

بارداری و زایمان ۱۵ خرداد ۱۳۹۷

ختم حاملگی / دلایل ختم حاملگی / ختم حاملگی چیست / راههای ختم حاملگی / ختم حاملگی در ماه اول / ختم حاملگی با دارو / ختم حاملگی با میزوپروستول / سقط جنین

ختم حاملگی: ختم­ درمانیِ حاملگی یا سقطِ درمانی (ختم حاملگی)، به صورت خاتمه دادن به حاملگی با روش های طبی یا جراحی قبل از هفته 24 حاملگی تعریف می شود. با وجود این، در بریتانیا 90 درصد سقط های درمانی قبلی از هفته 12 حاملگی به انجام می رسند.

ختم حاملگی / دلایل ختم حاملگی / ختم حاملگی چیست / راههای ختم حاملگی / ختم حاملگی در ماه اول / ختم حاملگی با دارو / ختم حاملگی با میزوپروستول / سقط جنین

بررسی برای ختم حاملگی

تمام بیمارانی که درخواست ختم حاملگی دارند، باید به طور کامل مورد مشاوره قرار گیرند تا اطمینان حاصل شود که تصمیم ایشان قطعی است و آنان متعهد شده اند تن به عمل جراحی بدهند. این بیماران معمولا برای ختم حاملگی به پزشک خانوادگی خود مراجعه می کنند، اما تمام کلینیکها باید خدمات حمایتی لازم را ارایه بدهند (در بریتانیا – م).

شرح حال و معاینه، باید شامل شرح حال قاعدگی برای تعیین موعد حاملگی و مناسب بودن شرایط بیمار برای بی هوشی باشد. برای تایید حاملگی، سونوگرافی ضرورت دارد. باید CBC به انجام برسد و گروه خونی و وضعیت آنتی بادی گروههای خونی مشخص شود.

 

راههای ختم حاملگی

  1. کورتاژ ساکشنی پرکاربردترین روش قبل از هفته های 12 تا 14 حاملگی است. سرویکس باید دیلاته باشد و اغلب در زنان نولی پار، سرویکس قبل از عمل با شیاف پروستاگلاندینی برای سهولت دیلاتاسیون آماده می شود.
  2. قرصهای آنتی پروژسترون (RU-486) هنگامی که در همراهی با شیاف پروستاگلاندینی مصرف می شوند تا هفته 9 حاملگی موثر واقع می شوند و بدین ترتیب از بی هوشی اجتناب می شود.
  3. دیلاتاسیون سرویکس و تخلیه محتویات رحم، بعد از هفته 12 حاملگی تا هفته های 16 تا 20 حاملگی قابل انجام است. برای این کار، دیلاتاسیون سرویکس و تخریب بخشهای جنینی و سپس تخلیه محتویات رحم صورت می گیرد.
  4. از القا با پروستاگلاندین بعد از هفته های 14 تا 16 حاملگی استفاده می شود و در این موارد برای تسریع حالتی که گهگاه به صورت طولانی و دردناک شدن روند رخ می دهد، ممکن است انفوزیون اکسی توسین ضرورت پیدا کند. 48 ساعت قبل می توان اقدام به تجویز قرصهای آنتی پروژسترون کرد تا کارایی روش مذکور افزایش پیدا کند.

 

عوارض ختم حاملگی

عوارض تخلیه رحم با جراحی، شامل عوارض بی هوشی، خونریزی، عفونت و سوراخ شدگی رحم (همراه با آسیب احتمالی روده) هستند. عوارض طولانی مدت ترِ مرتبط با جراحی، شامل سندرم آشرمن و نارسایی سرویکس هستند.

 

ختم حاملگی وقتی حاملگی پرخطر می‌شود

در همه بیمارستان‌های زنان بخشی را به حاملگی‌ های پرخطر اختصاص داده‌اند. در این بخش مادران بارداری بستری هستند که به علت وجود مشکلی در دوران حاملگی باید تحت نظر باشند. چراکه اگر ذره‌ای غفلت در مراقبت‌های پزشکی برای این مادران یا جنین رخ دهد، چه بسا جان هر دو با خطر جدی مواجه شود. از این‌رو لازم است این‌گونه مادران به محض این‌که از خطر آگاه شدند، خیلی زود خود را به اولین بیمارستان برسانند.

حاملگی پرخطر به دو گروه بزرگ تقسیم می‌شود: خطراتی که مربوط به مادر است و خطراتی که جنین را تهدید می‌کند.

عوامل متاثر از بیماری مادر

عواملی که سلامت مادر را تهدید می‌کنند متعدد هستند. برخی از آنها برای اولین‌بار و در اثر بارداری برای مادر ایجاد شده‌اند و برخی دیگر عواملی هستند که براثر بیماری مادر زمینه‌های خطرات بارداری را تشدید کرده است؛ این عوامل عبارتند از:

ختم حاملگی و فشار خون:

فشار خون خانم باردار در حالت طبیعی باید 120 روی 80 باشد. گاهی فشار خون به دلایلی بالاتر می‌رود و مشکلاتی برای مادر و حتی جنین پدید می‌آورد. اگر فقط فشار خون بالا برود، می‌توان با تجویز داروهای ضد فشار خون، بیماری ایجاد شده را مهار کرد. ولی گاهی فشار خون بالا، با دفع پروتئین از ادرار توام می‌شود که زنگ خطری است برای مادر و پزشک معالج. این اختلال معمولا بعد از نیمه دوم بارداری یا بعد از هفته بیستم اتفاق می‌افتد و نام اصلی آن، مسمومیت حاملگی یا پره‌ اکلامپسی است.

هرچه مسمومیت حاملگی زودتر رخ دهد، خطر برای مادر و جنین بیشتر خواهد بود. خوشبختانه، اکثر پره‌ اکلامپسی‌ ها در اواخر بارداری و از نوع خفیف هستند و با بستری‌ شدن مادر در بیمارستان برطرف می‌شوند؛ ولی همه اینها مشروط بر این است که مادر خیلی زود به پزشک مراجعه کند. تاخیر در درمان، باعث تشدید پره‌ اکلامپسی و ورود بیمار به مرحله بسیار خطرناک به نام اکلامپسی می‌شود. در این مرحله مادر تشنج کرده و به کما می‌رود و اگر بموقع اقدام نشود مادر و جنین هر دو از بین خواهند رفت.‌ مادران باردار مبتلا به پره‌اکلامپسی در مراحل اولیه بیماری علامتی را مشاهده نمی‌کنند، اما بتدریج علائمی مانند ورم پاها و دست‌ها، افزایش وزن ناگهانی، سردرد شدید، تغییرات دید و بینایی، درد شکم و حساسیت بالای شکم را حس می‌کنند. فشار خون بالا ممکن است باعث کنده‌شدن جفت و خونریزی شود. گاهی مسمومیت حاملگی آن‌قدر وخیم می‌شود که چاره‌ای جز ختم حاملگی نیست. ‌( پره‌ اکلامپسی در مادران باردار کمتر از 18 و بیشتر از 35 سال بیشتر رخ می‌دهد، ولی احتمال بروز آن در هر سنی وجود دارد)

ختم حاملگی و دیابت:

بعضی‌ زنان قبل از بارداری مبتلا به دیابت هستند؛ این زنان از همان ابتدای حاملگی در گروه حاملگی‌های پرخطر جای می‌گیرند. مادرانی هم هستند که برای بار اول در حاملگی دچار افزایش قند خون شده‌اند. دیابت بارداری در 4 درصد از بارداری‌ها بروز می‌کند. برای پیشگیری از دیابت بارداری بهتر است از هفته 24 تا 28 بارداری آزمایش انجام شود؛ در این آزمایش به مادر باردار 50 میلی‌گرم گلوکز داده می‌شود و بعد از گذشت یک ساعت قند خون اندازه گرفته می‌شود. اگر قند خون بیشتر از 130 میلی‌گرم در دسی لیتر باشد تست دیگری به نام تست تحمل گلوکز انجام می‌شود. دیابت در بارداری باید کنترل شود. دیابت باعث رشد زیاد جنین در رحم می‌شود و زایمان را دشوار می‌کند. همچنین دیابت مادر باعث بروز ناهنجاری‌های جنینی، بیماری‌های مادرزادی نوزاد و حتی مرگ داخل رحم می‌شود. درمان دیابت بارداری کنترل رژیم غذایی وکنترل قند خون است؛ حتی ممکن است تزریق انسولین در طول بارداری نیاز باشد اما اگر با همه مراقبت‌ها قند خون مادر همچنان بالا باشد، ممکن است بارداری زودتر از موعد ختم شود.

بیماری‌های زمینه‌ای مادر:

وجود بعضی ‌بیماری‌های مادر، بارداری را به خطر می‌اندازد. مثلا مادرانی که مبتلا به بیمارهای قلبی و عروقی هستند باید از همان ابتدای بیماری تحت‌نظر باشند. زیرا بارداری فشار زیادی به سیستم قلبی ـ‌ عروقی مادر وارد می‌کند. البته نارسایی‌های قلبی انواع مختلف دارد و زنانی که بیماری‌ های قلبی از نوع شدید دارند اصلا نباید باردار شوند. بیماری دیگری که در سطح جامعه شایع هم هست، بیماری صرع یا اپیلِپسی است. شاید در سال‌های قبل بارداری برای این زنان بسیار مشکل‌ساز بود و حتی پزشکان آن را منع می‌کردند؛ ولی امروزه بارداری برای مبتلایان به صرع آسان‌تر شده و تقریبا همه آنها نوزادان سالمی هم به دنیا می‌آورند.

ختم حاملگی و عفونت ادراری:

شیوع عفونت ادراری در زنان باردار بالا می‌رود. رحم در حال رشد فشار زیادی به مثانه وارد می‌کند. از طرفی افزایش سطح هورمون‌های حاملگی نیز باعث شل و گشاد شدن حالب کلیه شده و سرعت جریان ادرار را کند می‌کند و سرعت خروج ادرار آهسته و احتمال احتباس باکتری‌ها و در نتیجه عفونت‌ بیشتر می‌شود. عفونت ادراری با علائمی مانند سوزش ‌ ادرار، تکرر ادرار، احساس دفع دردناک، درد ناحیه لگن و… همراه است. عفونت ادراری ابتدا در مثانه بروز می‌کند؛ ولی اگر درمان نشود به دستگاه ادراری فوقانی یعنی کلیه‌ها خواهد رسید و بیماری خطرناکی به نام پیلونفریت را به‌وجود خواهد آورد. عفونت کلیه جزو موارد اورژانسی است و مادر باید در بیمارستان بستری شود. مادران مبتلا، با تب شدید، لرز، درد شکم، تهوع و استفراغ و وجود خون یا عفونت در ادرار مراجعه می‌کنند. عفونت کلیه ممکن است باعث زایمان زودرس شود. درمان عفونت ادراری تجویز آنتی‌ بیوتیک است. گاهی عفونت ادراری در مادر باردار، راجعه (برگشت‌پذیر) است. این بیماران باید تا پایان بارداری از دارو استفاده کنند.

ختم حاملگی و زایمان زودرس:

حاملگی کامل یا اصطلاحا ترم که جنین کاملا رسیده‌ و همه چیز طبیعی است و نوزاد قابلیت زندگی بیرون از رحم را دارد، 40 هفته است. البته تا حداکثر 41 یا 42 هفته نیز می‌توان منتظر ماند. اگر زایمان قبل از هفته 37 حاملگی اتفاق بیفتد، با نوزاد نارس مواجه هستیم که ممکن است نیاز به مراقبت‌های ویژه داشته باشد و هنگام تولد با مشکلات تنفسی مواجه شود.

ختم حاملگی و خونریزی:

خانم باردار طی بارداری نباید دچار خونریزی شود. اگر از اوایل بارداری خانمی دچار خونریزی با درد باشد تهدید به سقط است که در سه‌ماه اول احتمال سقط جنین را بالا می‌برد. این خانم‌ها باید به پزشک مراجعه و از فعالیت شدید نیز خودداری کنند و سونوگرافی نیز توصیه می‌شود. در اواخر بارداری خونریزی مفهوم دیگری دارد. دو عامل مهم آن دکولمان (کنده‌شدن جفت) و جفت سرراهی است. دکولمان معمولا با درد و خونریزی همراه است و این خون اغلب رنگ تیره دارد. اما در جفت سر راهی خونریزی روشن است و مادر دردی ندارد. هر دو خطرناک هستند و جنین را با کمبود اکسیژن مواجه می‌کنند. اگر خونریزی در طول بارداری مکرر اتفاق بیفتد، احتمال زایمان زودرس و پارگی کیسه آب در آن‌ها بیشتر می‌شود. ممکن است دکولمان و جفت سرراهی، خونریزی زیادی ایجاد کنند که خیلی زود باعث مرگ جنین می‌شود.

عوامل جنینی

ختم حاملگی و چندقلویی:

حاملگی‌های چندقلویی معمولا مشکلاتی برای مادر و جنین‌ها پدید می‌آورند. چندقلویی احتمال بروز بیماری‌هایی مانند پره‌اکلامپسی، فشارخون بالا، دیابت بارداری، جفت سرراهی، کنده‌شدن زودرس جفت، زایمان زودرس و استفراغ را بالا می‌برد. هر چه تعداد قُل‌ها بیشتر باشد، خطر برای مادر و جنین‌ها هم بیشتر می‌شود. احتمال کم‌وزنی هنگام تولد در نوزادان چندقلو بسیار بیشتر است. نوزادان با وزن کم معمولا نمی‌توانند در بدو تولد به‌طور طبیعی تنفس کنند و اغلب آنها در بیمارستان و بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان بستری ‌می‌شوند. (نوزاد کم‌وزن نوزادی است که در بدو تولد کمتر از 2500 گرم وزن داشته باشد‌)

ختم حاملگی و محدودیت رشد جنینی داخل رحم:

گاهی در بررسی‌ها مشخص می‌شود سن جنین با رشدش مطابقت ندارد. عوامل زیادی باعث تاخیر رشد داخل رحمی جنین می‌شوند. مادران مبتلا به سوء‌تغذیه، الکلی، سیگاری، مبتلایان به بیماری‌های قلبی، دیابت و مصرف برخی‌ داروها ممکن است نوزادی با محدودیت رشد به دنیا آورند. البته ممکن است مادری هیچ یک از این شرایط را نداشته باشد، ولی نوزادی با رشد کم به دنیا بیاورد.‌ ‌عوامل دیگری که مربوط به جنین هستند، عبارتند از : نارسایی جفت، اختلالات کروموزومی و عفونت‌های داخل رحم نیز باعث تاخیر در رشد جنین می‌شوند. این عامل نیز جزو موارد اورژانسی است و مادر باید در بیمارستان بستری شود.

ختم حاملگی و مایع آمنیوتیک:

مایع آمنیوتیک به‌عنوان یک ضربه‌گیر عمل می‌کند و به جنین امکان حرکت می‌دهد و دمای بدن جنین را نیز حفظ می‌کند. اگر میزان مایع آمنیون کمتر یا بیشتر باشد حاملگی را با مشکلاتی روبه‌رو می‌کند. وقتی مایع آمنیون بیش از حد زیاد است احتمال زایمان زودرس بالا می‌رود. همچنین احتمال جداشدن زودرس جفت و پیچیدن بند ناف به دور گردن جنین نیز افزایش می‌یابد. البته گاهی زیادی مایع آمنیوتیک ممکن است به‌دلیل وجود ناهنجاری‌هایی در جنین باشد و کلیه‌های جنین بیش از حد ادرار تولید ‌‌کنند و چون جنین قادر به بلع مایع نیست ، بدین ترتیب چرخه طبیعی تنظیم‌کننده مایع آمنیون با مشکل روبه‌رو می‌شود. (مایع آمنیوتیک زیاد در مادران دیابتیک بیشتر مشاهده می‌شود) کم‌بودن مایع آمنیون نیز ممکن است باعث به وجود آمدن فشار از دیواره‌های جانبی رحم به جنین و بروز ناهنجاری در اندام‌ها شود.

ختم حاملگی و ناسازگاری گروه خون مادر و جنین

وقتی گروه خون مادر منفی و گروه خون جنین مثبت است، در بارداری اول مشکل چندانی به وجود نمی‌آید؛ زیرا ورود خون RH منفی به داخل خون مادر RH مثبت، در اواخر بارداری است و بدن مادر فرصتی برای واکنش ندارد، اما در بارداری بعدی در صورتی که مادر آمپولی به نام روگام دریافت نکرده باشد بدن مادر از همان اوایل بارداری پادتن (آنتی‌بادی) تولید می‌کند که با ورود به خون جنین گلبول‌های قرمز جنین را از بین می‌برد و جنین را با کم‌خونی شدید مواجه می‌کند. اگر اقدام بموقعی در موقع بارداری نشود ممکن است جنین از دست برود. در این موارد باید با تزریق خون به جنین داخل رحم کم‌خونی را جبران کرد. همه مادرانی که گروه خونیRHمنفی هستند باید در هفته 28 بارداری آمپول روگام تزریق کنند و اگر نوزاد RH مثبت باشد در عرض 72 ساعت بعد از زایمان نیز آمپول روگام را تزریق کنند و در حاملگی بعدی نیز تحت نظر باشند.

ختم حاملگی و پارگی کیسه آب:

پارگی زودرس کیسه آب یکی از مشکلات مهم دوران بارداری است که هم مادر و هم جنین را تهدید می‌کند. علت پارگی کیسه 70 درصد موارد مشخص نیست؛ ولی ضربه به شکم مادر، زمین‌خوردن، عفونت‌های موضعی، اتساع بیش از حد رحم مانند مایع آمنیوتیک زیاد یا حاملگی چند قلویی و… ممکن است باعث پارگی کیسه شود. اگر این کیسه در اوایل بارداری یعنی قبل از هفته 25 پاره شود، ممکن است باعث عفونت شود و جنین از دست برود. البته عفونت گاهی باعث مرگ مادر نیز می‌شود. مادرانی که دچار پارگی کیسه در اوایل بارداری هستند، باید در بیمارستان بستری شوند. اگر پارگی اندک باشد گاهی نشت مایع به مرور برطرف می‌شود، ولی در پارگی‌های زیاد چاره‌ای جز ختم حاملگی نیست. پارگی بعد از هفته 25 یا در اواخر بارداری نیز با توجه به شرایط و سن حاملگی و وضع‌ مادر و جنین مورد قضاوت قرار می‌گیرد. بعد از هفته 25 مادر در بیمارستان بستری می‌شود تا اگر بتوان حاملگی را به هفته 34 رساند.

ختم حاملگی و دفع مدفوع توسط جنین درون رحم:

نام علمی عمل دفع، مکونیوم است و حدود 5 تا 15 درصد از جنین‌ها درون رحم مکونیوم دفع می‌کنند؛ مایعی رقیق به رنگ زرد یا سبز روشن که گاهی نیز بسیار غلیظ است؛ به‌طوری که احتمال بلع آن توسط جنین وجود دارد. بلع مکونیوم باعث خفگی جنین می‌شود.

 

خاتمه دادن به بارداری / ختم حاملگی

در حالیکه خاتمه دادن به بارداری (ختم حاملگی) مهمترین موضوع بحث در بسیاری از کشورها است، تصور می شود که این مسئله در سراسر جهان رو به افزایش است. خاتمه یافتن بارداری امکان دارد بطور طبیعی اتفاق بیافتد، در این صورت سقط خود بخود انجام گرفته که به آن اصطلاحاً سقط جنین می گویند. به غیر از سقط جنین نوع دیگری از خاتمه دادن به بارداری نیز وجود دارد که آن هم سقط جنین نامیده می شود و با مشورت پزشک انجام می گیرد و در این نوع سقط، جنین را ازبین میبرند و از رحم در میاورند.

در زمانی که مادر در شرایط اضطراری قرار می گیرد به بارداری خاتمه داده می شود. دلایل اصلی که منجر به خاتمه دادن بارداری می شود عبارتند از: شناسایی هر اختلال یا ناهنجاری در جنین، در صورتی که سلامت مادر از نظر وضعیت پزشکی رو به وخامت باشد و یا عوامل اقتصادی اجتماعی.

خاتمه دادن به بارداری را بر اساس زمان رشد بچه می‌توان به سه نوع تقسیم کرد. در سه ماهه اول بارداری به علت تفاوت در تکنیک های مورد استفاده برای سقط جنین و اینکه مادر چقدر با خطر مواجه است، خاتمه دادن به بارداری هم متفاوت است.

ختم حاملگی در سه ماهه اول را اصطلاحاً سقط جنین پزشکی به موقع مینامند. این نوع از سقط از طریق جراحی و بیرون آوردن جنین انجام می شود. در این روش، دراولین مراجعه به پزشک، به مدت دو روز استفاده از دارویی تجویز می شود که ترشح هورمونی را که به روند بارداری کمک میکند را متوقف کند. پس از استفاده از این دارو، در دومین مراجعه به پزشک، با تزریق داروی پروستا گلاندین که یک هورمون فعال است، سقط جنین را انجام میدهد. از این روش برای بارداری های بالای هفته هفتم هم استفاده می شود.

سقط جنین بعد از ماه هفتم بسیار پیچیده است و به مراقبتهای پزشکی نیازدارد از آنجا که سقط جنین در این دوره از بارداری برای بدن مادر سخت تر است به همین دلیل او به مراقبت پرستار خانه و یا ماما احتیاج دارد. چون دراین مرحله سقط جنین از طریق ساکشن انجام می شود و زن باردار باید بیهوش شود.

بعد از هفته پانزدهم بارداری از روشی بنام D&C استفاده می شود که اتساع (باز کردن) یا تخلیه نامیده می شود. تخلیه نیز بعد از استفاده از بی حس کننده انجام میگیرد.
مطالعاتی که درمورد هر دو روش سقط جنین انجام گرفته نشان میدهد که سقط جنین استرس بسیار زیادی را بوجود میاورد. این استرس ممکن است باعث بیماری روانی یا افسردگی شود. در بین خانمهایی که سقط جنین میکنند یا به بارداری خاتمه میدهند احساس غم یک مسئله شایع است.

دلایل اصلی که برای ختم حاملگی ذکر شده اند عبارتند از:

بارداری نوجوانان، بارداری های ناخواسته، ناتوانی دهانه رحم، بیماری های جنینی مانند، توکسوپلاسموز (نوعی عفونت تک سلولی، که از مادری که به این عفونت مبتلا است به جنین منتقل می شود)، جنین مبتلا به بیماری ژنتیکی که شامل ناتوانی ذهنی خفیف تا متوسط است، در برخی از سندرم های مشابه که نقص هایی مانند اسپینا و بیفیدا (شکاف مادرزاد در مهره ها یا بیرون زدگی نخاع) در جنین وجود دارد و غیره. تجاوز به عنف هم یکی از دلایلی است که به خاتمه دادن بارداری منجر می شود.

هرکدام از این عوارض ناشی از سقط جنین برای تمام خانم‌ها وجود دارد. در خانم‌هایی که سقط جنین داشته اند احتمال بیشتری برای ابتلا به سرطان پستان، حاملگی خارج از رحم (حاملگی در لوله فالوپ یا لوله تخمدان)، آسیب به روده ها و غیره وجود دارد. اثر سقط جنین بر روی بارداریهای بعدی نیز بسیار زیاد است. در خانمهایی که سقط جنین داشته اند امکان داشتن جفت سر راهی (وقتی جفت در قسمت تحتانی رحم قرار میگیرد و دهانه رحم را مسدود میکند)، صدمه خوردن به دهانه رحم در بارداریهای بعدی، احتمال خونریزی در سه ماهه اول بارداری خیلی بیشتر از خانمهایی است که سقط جنین نداشته اند. خانمهایی که یک بار سقط جنین داشته اند به احتمال زیاد در بارداریهای بعدی باید سزارین شوند.

افرادی که طرفدار فلسفه زندگی هستند، می‌گویند یک جنین یک بچه است و از بین بردن آن درست مثل قتل و کشتن است. این عقیده و نظر درست است و بعضی از سقط جنین ها نیز پایه و اساس علمی دارند. به هر حال، این مقاله برای اظهار نظر در این مورد نیست. این مقاله خلاصه ای از دلایل و روشهای مشخص شده ای است که خواننده را برای تصمیم گیری در این مورد راهنمایی می‌کند.

 

دلایل ختم حاملگی در سه ماهه سوم و ارتباط آن با سرانجام مادر و جنین

زمینه و هدف: امروزه مشاهده می‌شود اكثر زنانی كه جهت ختم حاملگی در سه ماهه سوم در بیمارستان بستری می گردند، در فاز زایمانی قرار نداشته و بدون شروع شدن انقباضات رحمی، بستری و حاملگی آن‌ها ختم می‌گردد. با توجه به اهمیت سلامت مادران و نوزادان و نقش سزارین‌های غیر ضروری در این زمینه، پژوهش حاضر به منظور تعیین دلایل ختم حاملگی در سه ماهه سوم و ارتباط آن با سر انجام مادر و جنین در سال 1383 در شهر كرد انجام شد.

روش بررسی: در این مطالعه مقطعی تعداد 750 نفر از زنانی كه جهت ختم حاملگی در سه ماهه سوم در بخش زایمان بستری شده بودند، به روش تصادفی و در سه شیفت مختلف صبح، عصر و شب انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار گرد آوری اطلاعات پرسش‌نامه و چك لیست بود كه بر اساس معاینه اولیه بیمار، مطالعه پرونده، مصاحبه با مادر و معاینه فیزیكی نوزاد پس از تولد، توسط پژوهشگر تكمیل شد. سرانجام مادر و جنین با استفاده از معیارهای نوع زایمان، سن حاملگی و وزن نوزاد تعیین شد. اطلاعات پس از طبقه بندی با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون‌های آماری تی ، كای دو و ضریب همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شدند.

یافته‌ها: 298نفر (7/39 درصد) از مادران به علت شروع درد های زایمانی و 452 نفر (3/60 درصد) به توصیه پزشك مراجعه و مورد ختم حاملگی قرار گرفته بودند. 2/23 درصد از افراد مذكور به دلایلی مثل سزارین قبلی، تمایل به سزارین و مشكلات مادر و جنین در حین بارداری بستری شده بودند. نتایج نشان داد كه پس از حذف موارد سزارین تكراری و تمایل به سزارین، بین علت ختم حاملگی و نوع زایمان ارتباط معنی‌داری وجود دارد و افرادی كه به توصیه پزشك بستری شده بودند، بیشتر مورد عمل سزارین قرار گرفته بودند (P=0.001). سن حاملگی در گروهی كه به توصیه پزشك بستری شده بودند بیشتر از گروهی بود كه به علت شروع دردهای زایمانی مورد ختم حاملگی قرار گرفته بودند (P=0.003). وزن نوزادان در دو گروه تفاوت معنی داری نداشت .

نتیجه گیری: اقدام به ختم حاملگی قبل از شروع دردهای زایمانی می تواند احتمال عمل سزارین را افزایش دهد. گرفتن شرح حال دقیق در مراقبت‌های دوران بارداری، انجام سونوگرافی در 26 هفته‌ای اول بارداری و آموزش به زنان باردار در خصوص زمان مراجعه به بیمارستان از اقداماتی است كه می‌توان جهت جلوگیری از ختم زودرس بارداری انجام داد.

 

ختم حاملگی با میزوپروستول

مقایسه اثر قرص میزوپروستول با آمپول اکسی توسین جهت ختم حاملگی (1383 -84)

مقدمه: با توجه به اینکه بسیاری از موارد ختم حاملگی به وسیله اکسی توسـین انجـام مـی شـود کـه نیـاز بـه
هزینه، مدت زمان زیاد بستری و کنترل دقیـق پزشـک دارد و همچنـین عوارضـی مثـل مـسمومیت بـا آب در
اینداکشنهای طولانی مدت مشاهده می شود جهت جایگزینی برای اکـسی توسـ ین از میزوپروسـتول اسـتفاده
شده است. هدف از این مطالعه مقایسه اثرات میزوپروستول و اکسی توسین در ختم حاملگی در سه ماهه دوم
باردار می باشد.
روش کار: این مطالعه کارآزمایی در سال 1383-84 در زنان باردار بـستری در بخـش زنـان بیمارسـتانهای دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شده است. 125 زن بـاردار کـه در سـه ماهـه دوم حـامگلی و کاندیـد خـتم حامگلی بودند به صورت تصادفی به دو گروه 43 نفر گروه مورد و 82 نفر گـروه شـاهد تقـسیم شـدند. جهـت ختم حاملگی در گروه مورد 3 عدد قرص خوراکی میزو پروستول 100 ³ g و یک عدد قرص واژینال اسـتفاده شد. در صورت عدم انقباض هر 3 ساعت یک قرص خوراکی و هر 4-6 ساعت یک قرص واژینال تجویز شد و این کار تا 48 ساعت ادامه یافت.
در گروه شاهد ختم حاملگی با اکسی توسین تزریقی انجام شد به اینصورت که 50 I/U اکسی توسـین در
CC
500 رینگرلاکتات در عرض3 ساعت پرفیوز شد و سپس 1 ساعت استراحت داده شد و بعـد بـه مـرور هـر 3
CC ساعت 50 واحد اکسی توسین در
300 در500 برسـد و یـا 500 I/U رینگر لاکتات اضافه شد تـا حـداکثر بـه انقباضات بیمار شروع شود. در هردو گروه مورد مطالعه در صورت عـدم انقبـاض پـس از 48 سـاعت روش دیگری جهت ختم زایمان در نظر گرفته شد. مشخصات فردی، نتایج درمان در پرسشنامه جمـع آوری گردیـد.
اطلاعات به دست آمده با استفاده از آمار توصیفی و جداول توزیع فراوانی پردازش شد.
نتایج: در گروه میزو پروستول انقباضات زایمانی و ختم حاملگی در مدت زمان کوتاهتری نسبت به اکـسی توسین انجام شد (P = 0/001) .احتباس جفت و هزینه مصرفی در گروه مورد کمتـر بـود . تـب ، خـونریزی و عوارض گوارشی و پارگی رحم در دو گروه تفاوتی نداشت ( P> 0/05 ).
نتیجه گیری: میزوپروستول زمانی که جهت ختم حاملگی در سه ماهه دوم اسـتفاده مـی شـود نـسبت بـه اکسی توسین در زمان کوتاهتری سبب زایمان خواهد شد و همچنین میزان هزینه ، عوارض جانبی و نیـاز بـه مراقبت های شدید درمصرف میزوپروستول کمتر است، بنابراین جهت ختم حاملگی در سه ماهه دوم میتواند جایگزین مناسبی برای اکسی توسین باشد.

 

روش های ختم حاملگی

ختم حاملگی با دارو

سقط جنین پزشکی در سه ماهه اول بارداری یک روش کار آمد و موثر برای خاتمه دادن به بارداری است. داروهای معمول که در سقط جنین پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد، داروی میفه پریستون و متو تروکسات است که با داروی میزوپروستول ترکیب می‌شوند. داروی میزوپروستول یک پروستا گلندین است که باعث انقباض رحم می‌شود.

میفه پریستون یک آنتی پروژستین است که گیرنده های پروژسترون را مسدود میکند. پروژسترون هورمونی است که جداره رحم را برای دریافت تخم بارور آماده میکند و همچنین به ادامه بارداری هم کمک میکند. 600 میلی گرم از داروی میفه پریستون بصورت خوراکی تجویز می‌شود. و در ادامه آن بعد از دو روز، دو قرص از میزوپروستول تجویز می‌شود. در اکثر مواقع چهار ساعت و دربعضی موارد بیست وچهار ساعت پس از مصرف میزوپروستول نشانه های خاتمه یافتن بارداری مشاهده می‌شود.

متوتروکسات این دارو با جلوگیری از تقسیم سلولی و تکثیر آن، رشد جفت و جنین را متوقف میکند، بعد از قرار دادن چهار قرص میزوپروستول در داخل واژن، پنج الی هفت روز بعد این دارو را بصورت تزریق عضلانی به خانم باردار تزریق میکنند. در این حالت سقط جنین در طی چهل و هشت ساعت آینده صورت می‌گیرد. اگر سقط درطی چهل و هشت ساعت اتفاق نیافتاد دوباره یک مجموعه چهار قرصی از میزوپروستول را داخل واژن قرار میدهند.

ختم حاملگی با جراحی

بیرون کشیدن با ساکشن

این یک روش معمول است که در سه ماهه اول بارداری انجام می گیرد. ساکشن یا از طریق بیهوشی عمومی و یا بیحسی موضعی در محل دهانه رحم مادر انجام می‌شود، دهانه رحم را بازوگشاد میکنند و عمل نرم مکیدن انجام می‌گیرد (دستگاه ساکشن یا مکنده یک لوله توخالی است که سر آن بصورت یک لبه چاقو است) ساکشن که به یک دستگاه مکنده متصل است، وارد رحم می‌شود. دستگاه مکنده با قدرت مکش بسیار زیاد جنین و جفت را از طریق لوله توخالی مکیده و بیرون میاورد.

اتساع یا بازکردن رحم با کشش و کورتاژ (D&C)

در این روش پزشک با یک چاقو (به شکل قلاب) از طریقه دهانه رحم که باز شده است وارد رحم می‌شود و جنین را میتراشد و بیرون میاورد.

اتساع یا باز کردن رحم با کشش و تخلیه (D&E)

بر خلاف عمل D&C یک انبرک با دندانه ها ی تیز که شبیه انبردست است وارد رحم می‌شود و استخوانهای جنین را میپیچاند و بصورت تکه تکه از هم جدا میکند و آنها را از درون رحم در میاورد. جمجمه را له میکند و ستون فقرات را خرد میکند تا بتواند آنها را بیرون بکشد. از این روش فقط تا هفته هیجدهم بارداری استفاده می‌شود.

تزریق سالین (محلول آب نمک) یا مسمویت نمک

در هفته شانزدهم بارداری به کمک یک سوزن بلند که از طریق شکم مادر وارد رحم می‌شود و در کیسه آب آمنیوتیک که جنین در آن هست، محلول قوی نمکی تزریق می‌شود. این محلول لایه های پوست کودک را میسوزاند و از بین میبرد و وقتی کودک این محلول نمکی را میبلعد مسموم می‌شود و در مدت زمانی بیشتر از یک ساعت کودک میمیرد. بعد از بیست و چهار ساعت نوزاد مرده از مادر خارج می‌شود.

هیسترونومی یا شبیه سزارین

این روش را معمولا در سه ماهه آخر بارداری انجام میدهند. هیسترونومی عملی شبیه سزارین است که پزشک با عمل جراحی با یک برش در دیواره شکم و رحم، وارد رحم می‌شود. در این روش بند ناف را از بچه ای که هنوز در رحم مادر است، قطع میکنند. قطع بند ناف مانع از رسیدن اکسیژن به بچه می‌شود و در نتیجه کودک خفه می‌شود.

سزارین به طریق تکه تکه کردن

در این نوع سقط جنین یک وسیله انبر مانند پاهای کودک را محکم می‌گیرد و کل بدن را بجز قسمت سر از مجرای زایمان بیرون میکشد. یک وسیله قیچی شکل وارد جمجمه می‌شود و جمجمه را باز میکند. از آنجا لوله ساکشن داخل مغز کودک میشود و مغز او را می مکد. این کار باعث می‌شود که مغز کودک از کار بیافتد و سپس پزشک کودک مرده را در میاورد.

برچسبها: ختم حاملگی / دلایل ختم حاملگی / ختم حاملگی چیست / راههای ختم حاملگی / ختم حاملگی در ماه اول / ختم حاملگی با دارو / ختم حاملگی در ماه اول / ختم حاملگی با میزوپروستول