هورمون تستوسترون / آزمایش تستوسترون / تستوسترون در زنان

غدد، رشد و متابولیسم ۲۱ آبان ۱۳۹۷

تستوسترون هورمونی در مردان و زنان

تستوسترون هورمونی است که در انسان ها و حیوانات، وجود دارد. بیضه ها به طور اولیه، تستوسترون را در مردان تولید می کنند. تخمدان در زنان نیز، به میزان کمتری تستوسترون تولید می کند. ساخت تستوسترون هنگام بلوغ به طور چشم گیری افزایش یافته و پس از 30 سالگی، کاهش می یابد.

تستوسترون، در تحریکات جنسی نقش داشته و برای ساخت اسپرم، حیاتی است. این هورمون همچنین، روی توده استخوان و عضله، راه های ذخیره چربی در بدن مردان و حتی ساخت گلبول های قرمز خون؛ تاثیر می گذارد. سطح تستوسترون مردان، در خلق و خوی آن ها نیز، موثر است.


در این مطلب می خوانید:

سطوح پایین تستوسترون

آزمایش تستوسترون

درمان از طریق جایگزینی تستوسترون

خلاصه مطلب


تستوسترون هورمونی در مردان و زنان

سطوح پایین تستوسترون

سطوح پایین تستوسترون می توانند عوارضی را در مردان ایجاد کنند؛ که عبارتند از:

  • کاهش میل جنسی
  • کاهش انرژی
  • افزایش وزن
  • احساس افسردگی
  • بدخلقی
  • عزت نفس پایین
  • کاهش موهای بدن
  • استخوان های نازک

با افزایش سن، ساخت تستوسترون در بدن مردان به تدریج کاهش یافته و سایر عوامل نیز، باعث کاهش سطح هورمون در بدن می شوند. آسیب به بیضه، شیمی درمانی و پرتو درمانی برای درمان سرطان، می توانند ساخت تستوسترون را مختل کند. بیماری های مزمن و اضطراب نیز، ساخت تستوسترون را کاهش می دهد.

برخی از این بیماری ها عبارتند از:

  • ایدز
  • بیماری کلیوی
  • الکل
  • سیروز کبدی

آزمایش تستوسترون

آزمایش تستوسترون

یک آزمایش خون ساده، می تواند سطح تستوسترون را اندازه گیری کند. سطح نرمال یا سالم تستوسترون در جریان خون، طیف وسیعی را شامل می شود که در مردان بین 250 تا 1100 نانوگرم در دسی لیتر؛ و در زنان، بین 8 تا 60 نانوگرم در دسی لیتر است. اگر نگران کمبود تستوسترون بدن خود هستید، از پزشک بخواهید سطح تستوسترون شما را اندازه گیری کند.


بیشتر بخوانید:

راهنمای کامل تفسیر آزمایش خون


معمولا کمبود تستوسترون نشان دهنده اختلال در هیپوفیز است. غده هیپوفیز پیام های هورمونی خود را به بیضه ها فرستاده و باعث افزایش ساخت تستوسترون می شود.

سطوح پایین تستوسترون، می تواند نشانه کم کاری غده هیپوفیز را باشد. سطوح پایین تستوسترون در یک نوجوان، معمولا نشان دهنده بلوغ دیررس است.

افزایش متوسط سطوح تستوسترون در مردان علائمی را ایجاد می کند. سطوح بالای تستوسترون در پسران، باعث بلوغ زودرس و در زنان، منجر به افزایش صفات مردانه در آنها می شود.

افزایش غیرمعمول تستوسترون در بدن، می تواند در نتیجه اختلال در غده فوق کلیه یا حتی سرطان بیضه باشد.

افزایش تستوسترون ممکن است در اثر موارد خفیف تری نیز، اتفاق بیفتد.

هیپرپلازی ارثی غده فوق کلیه، که می تواند مردان و زنان را تحت تاثیر قرار دهد، نادر بوده و می تواند ساخت تستوسترون را افزایش دهد.

اگر سطح تستوسترون به حد زیادی بالا باشد، پزشک ممکن است آزمایشات دیگری را نیز، تجویز کند.


بیشتر بخوانید:

آزمایش تستوسترون، تفسیر، رنج نورمال و بهترین زمان


درمان از طریق جایگزینی تستوسترون

کاهش ساخت تستوسترون، به عنوان هیپوگنادیسم، شناخته می شود. این عارضه همیشه نیاز به درمان ندارد. در صورت پایین بودن سطوح تستوسترون در نتیجه آزمایش، سالم بودن پروستات و ساخت گلبول قرمز، باید چک شود. برخی بیماری ها و مشکلات جدی بالینی، می توانند باعث کاهش ساخت تستوسترون شده و باید تشخیص و در صورت نیاز، درمان شوند.

اگر کمبود تستوسترون، برای سلامتی و کیفیت زندگی شما مشکل ایجاد کند، ممکن است پزشک درمان جایگزینی تستوسترون را برای شما در نظر بگیرد. تستوسترون مصنوعی، ممکن است به صورت دهانی، تزریقی و یا همراه با ژل و چسب های پوستی (patch)، تجویز شود.

جایگزینی تستوسترون، اگرچه نتیجه مورد نظر، از قبیل افزایش توده ماهیچه ای و میل جنسی را ایجاد می کند؛ اما عوارضی را نیز در پی دارد.

چربی پوست و احتباس آب، از شایع ترین اثرات جانبی آن هستند. بیضه ها نیز ممکن است کوچک شده و ساخت اسپرم به طور قابل توجهی کاهش یابد.

خطر ابتلا به سرطان پروستات، با درمان جایگزینی تستوسترون، در هیچ مطالعه ای مشاهده نشده است، اما  این موضوع، عنوان تحقیقات آینده در این زمینه می باشد.


بیشتر بخوانید:

بزرگی پروستات و درمان آن

درمان گیاهی بزرگی پروستات

سرطان پروستات، علائم، پیشگیری و درمان


تحقیقات، شواهد کمی از اختلالات یا حالات غیرمعمول روانی را در مردانی که تستوسترون مصنوعی دریافت می کنند، نشان می دهد. با این وجود، خطرات روانی و فیزیکی در خود درمانی با تستوسترون مصنوعی، دیده می شود.

افرادی که به سو مصرف تستوسترون ترکیبی، که به عنوان استروئید آنابولیک نیز شناخته شده است، دچار می شوند، ممکن است درجاتی از خشونت و رفتار پرخاشگرانه را به همراه عوارض جانبی جسمی، تجربه کنند.

بدنسازان، ورزشکاران و یا افرادی که به دنبال ساخت توده عضلانی و سایر مزایای تستوسترون مصنوعی هستند، باید درباره این خطرات، آگاهی کافی را داشته باشند.

خلاصه مطلب

تستوسترون به طور عمده با میل جنسی مردان، در ارتباط بوده و بر سلامت روان، استخوان و توده عضلانی، ذخیره چربی و ساخت گلبول های قرمز خون نیز، موثر است.

سطوح بالاتر یا پایین تر از نرمال تستوسترون، می تواند در سلامت جسمی و روحی مرد، تاثیر داشته باشد.

پزشک شما می تواند با یک آزمایش خون ساده، سطوح تستوسترون را در شما اندازه گیری کند.

تستوسترون تراپی (جایگزینی تستوسترون)، برای درمان سطوح پایین تستوسترون در مردان، در دسترس است.

اگر سطح تستوسترون در شما پایین است، با پزشک خود درباره بهترین روش درمان، مشورت کنید.