اسهال شدید چیست / درمان اسهال شدید / دلایل و عوارض اسهال شدید

گوارشی ۱۶ مرداد ۱۳۹۷

اسهال شدید چیست / درمان اسهال شدید / دلایل و عوارض اسهال شدید

اسهال شدید یعنی دفع مداوم و غیرطبیعی مدفوع آبکی که با پر شدن راست روده توسط مایعات و گاز و عدم توانایی آن در نگه داری مدفوع رخ می دهد.

دفع مدفوع به دلیل رهاسازی گاز با صدا همراه است. تعریف سازمان بهداشت جهانی (WHO) از اسهال عبارت است از: دفع مایعات یا مدفوع آبکی به تعداد سه مرتبه یا بیشتر در روز.

هرچند در صورتی که  دفع مدفوع آبکی  بیش از حد معمول باشد، این امکان وجود دارد که فرد به اسهال مبتلا شده باشد.

علت بروز اسهال، می تواند عفونت و همچنین دلایل غیر عفونی باشد. این در حالی است که روده بزرگ در شرایط طبیعی مایعات اضافی را جذب می کند.

هنگامی که فرد دچار اسهال شده باشد، فرآیند هضم به دلیل جذب مایعات توسط روده بزرگ با سرعت بیشتری انجام می شود.

در ادامه به معرفی دلایل بروز اسهال خواهیم پرداخت. همچنین راهکارهایی را برای درمان اسهال پیشنهاد خواهیم کرد. پس با فارس ایندکس همراه شوید.


در این مطلب خواهید خواند:

دلایل اسهال شدید

خطرات اسهال شدید

درمان اسهال شدید

پیشگیری از اسهال شدید

زمان مراجعه به پزشک

عوارض اسهال شدید

نتیجه گیری


دلایل اسهال شدید

دلایل اسهال شدید و درمان آن

دلایل اسهال شدید

یکی از دلایل شایع ابتلا به اسهال، عفونت می باشد. اما عوامل دیگری نیز می توانند عامل ابتلا به اسهال باشند.

  1. عفونت های ویروسی

ویروس هایی که معمولا عامل ابتلا به اسهال هستند، عبارت اند از: نوروویروس، روتاویروس و هر نوع  ویروسی که موجب ورم معده و روده ها می شود؛ این حالت به آنفولانزای معده معروف است. این نوع ویروس ها بیشتر در اماکن شلوغی مانند زیر حضور دارند:

  • مدرسه
  • مراکز مهد کودک
  • بیمارستان
  • کشتی های مسافربری
  • آسایشگاه سالمندان
  1. عفونت های میکروبی

در صورتی که فرد پس از خوردن غذا یا آب آلوده به اسهال مبتلا شود، می توان گفت که علت اسهال، عفونت های میکروبی بوده است.

در این حالت ممکن است فرد به علت شباهت علائم اسهال میکروبی به مسمویت غذایی، این نوع اسهال را با مسمومیت غذایی اشتباه بگیرد.

باکتری های که باعث اسهال می شوند عبارت اند از: سالمونلا، کمپیلوباکتر و اشرشیا کولی.

این نوع باکتری ها می توانند از طریق دستان و سطوح آلوده از فردی به فرد دیگر منتقل شوند. فرد مبتلا به اسهال، بایستی پس از دستشویی رفتن به منظور کاهش خطر انتقال میکروب دستان خود را بشوید.

  1. عفونت های انگلی

بسیاری از انگل ها می توانند عامل ابتلا به اسهال شدید و غیره باشند.

این نوع انگل ها شامل ژیاردیا لامبلیا و کریپتوسپوریدیوم می باشند.

این نوع باکتری ها ممکن است در شرایط غیر بهداشتی در تماس مستقیم یا غیرمستقیم با مدفوع از فردی به فرد دیگر منتقل شوند.

این انگل ها ممکن است در آب تازه و تمیز و همچنین غذاهای خاصی رشد کنند.

در کشورهای توسعه یافته بیشتر کوهنوردان و مسافران در در معرض خطر انگل ژیاردیا لامبلیا قرار دارند.

این نوع باکتری در آب ضدعفونی شده با کلر زنده نمی ماند.

  1. داروها

بسیاری از داروها می توانند سبب اسهال خفیف و یا مدفوع آبکی و گاهی اوقات اسهال شدید شوند. برخی از این قبیل داروها عبارت اند از:

  • آنتی بیوتیک ها
  • برخی داروهای سوزش معده
  • داروهای شیمی درمانی

آنتی بیوتیک ها و داروهایی که حاوی منیزیم هستند، دارای مضرات هستند.

  1. حساسیت های غذایی

بعضی از افراد نسبت به خوراکی های خاصی واکنش نشان می دهند و دچار اسهال می شوند. شایع ترین علت این وضعیت، ناتوانی در هضم لاکتوز می باشد. این افراد با خوردن هر نوع  مواد لبنی ممکن است دچار اسهال شدید شوند.

  1. بیماری روده ای

بیماری هایی که روده را تحت تاثیر خود قرار می دهند معمولا باعث اسهال در فرد بیمار می شوند. این بیماری ها عبارت اند از:

 

خطرات اسهال شدید

درمان اسهال شدید و خطرات آن

خطرات اسهال شدید

اسهال در میان افراد بسیار شایع است. طبق آمار آمریکا، حدود 179 میلیون آمریکایی هرساله به اسهال دچار می شوند. برخی از این بیماران در مقایسه با سایرین در معرض خطر بیشتری قرار دارند. این گروه از افراد عبارت اند از:

  • افرادی که به بیماری های روده ای مانند: سندرم روده تحریک پذیر، کولیت زخمی و بیماری کرون مبتلا هستند.
  • مردم کشورهای در حال توسعه یا افرادی که به این کشور ها سفر می کنند.
  • کودکان و کارکنان حاضر در مهد کودک ها
  • افرادی که آنتی بیوتیک یا داروهای حاوی منیزیم مصرف می کنند.

درمان اسهال شدید

نحوه درمان اسهال شدید

درمان اسهال شدید

درمان اسهال شدید معمولا نیاز به مراجعه به پزشک ندارد. هر نوع اسهالی معمولا با نوشیدن آب فراوان و حفظ مقادیر الکترولیت ها، درمان می شود.

در بسیاری از موارد فرد مبتلا به اسهال تنها بایستی صبر کند تا بهبود یابد.

فرد می تواند به منظور تامین مایعات و الکترولیت های مورد نیاز بدن، به ترتیب زیر عمل کند:

  • آبگوشت
  • آب ویتامینه
  • نوشیدنی های ورزشی بدون قند

افراد مبتلا به اسهال شدید باید از خوردن مواد غذایی زیر پرهیز کنند:

  • مواد و مایعات قندی
  • بیشتر محصولات لبنی
  • مواد غذایی حاوی چربی بالا

برخی از افراد ممکن است جهت درمان اسهال شدید به خود درمانی روی بیاورند.

در صورت داشتن تب و مشاهده خون در مدفوع از خود درمانی اجتناب کنید.

همچنین افرادی که دارای علائم عفونت ویروسی یا انگلی هستند، ممکن است وضعیت آن ها با خود درمانی بدتر نیز شود.

از اعمال خود درمانی برای کودکان زیر 2 سال بجد خودداری کنید، مگر اینکه توسط پزشک آموزش دیده باشید.

در موارد وخیم تر بایستی با پزشک خود به منظور ارائه گزینه های درمانی بیشتر مشورت کنید.

در موارد عفونت های ویروسی ممکن است برای تامین آب مورد نیاز بدن به بیمار سرم تزریق شود.

پیشگیری از اسهال شدید

جهت پیشگیری از اسهال شدید، رعایت نکات زیر الزامیست:

  • همیشه بعد از دستشویی رفتن، لمس پوشک و لمس مواد خوراکی، دست های خود را بشویید.
  • هنگام سفر به کشورهای در حال توسعه از آب تصفیه شده استفاده کنید و مواد غذایی محلی و هر نوع خوراکی دیگر را کاملا بپزید.

زمان مراجعه به پزشک

در بسیاری از موارد، افراد مبتلا به اسهال معمولا پس از چند روز بدون اعمال هیچ گونه درمان خاصی، بهبود می یابند. توجه داشته باشید که در صورت احساس کمبود آب و عدم بهبود اسهال پس از 2 روز، حتما به پزشک مراجعه کنید.

در صورت مشاهده هر کدام از علائم زیر به پزشک مراجعه کنید:

  • احساس درد شدید در ناحیه مقعد و شکم
  • تب بالا تر از 38 درجه سانتیگراد
  • مشاهده خون در مدفوع
  • استفراغ مداوم
  • دفع مدفوع به تعداد شش دفعه یا بیشتر در روز
  • داشتن علائم کمبود آب مانند: خشکی دهان، تشنگی شدید و سر گیجه

با مراجه به پزشک، وی علائم بیمار، داروهای مصرفی و سفر بیمار به کشورهای در حال توسعه را بررسی کرده و برای بیمار آزمایشات مدفوع و خون تجویز می کند.

عوارض اسهال شدید

اسهال شدید ممکن است عوارضی را در پی داشته باشد.

کمبود آب یکی از شایع ترین عوارض اسهال شدید می باشد. زیرا بدن فرد نمی تواند بلافاصله مایعات و الکترولیت های از دست رفته را جبران کند. بنابراین مصرف مایعات حین اسهال بسیار مهم است.

یکی از عوارض شایع دیگر، سوء جذب دستگاه گوارش می باشد که طی آن توانایی بدن در جذب مواد مغذی کافی موجود در غذا کاهش می یابد.

همچنین شرایطی مانند: عفونت ها و حساسیت های غذایی که باعث اسهال می شوند می توانند سبب سوء جذب گوارشی شوند. برخی از بیماران ممکن است اسهال طولانی مدت را تجربه کنند.

در صورتی که اسهال به مدت 4 هفته یا بیشتر طول بکشد شرایط بیمار مزمن اعلام می شود.

نتیجه گیری

در بسیاری از موارد طول دوره اسهال شدید کوتاه مدت است و بیماران بدون درمان پزشکی خاصی بهبود می یابند.

هنگام ابتلا به اسهال مایعات فراوان بنوشید. تامین آب مورد نیاز بدن موجب از بین رفتن عفونت، جبران الکترولیت های از دست رفته و بهبود عملکردهای بدن می شود.

در صورتی که اسهال با علائم ذکر شده همراه باشد و یا بیشتر از 2 روز طول بکشد، بایستی به پزشک مراجعه کنید.