ایلئوستومی چیست / عمل ایلئوستومی / خطرات و بهبودی
ایلئوستومی چیست / عمل ایلئوستومی / خطرات و بهبودی
ایلئوستومی (Ileostomy) یک نوع عمل جراحی است که انتهای ایلئوم یا روده کوچک به دیواره شکم وصل می شود. ایلئوم ناحیه انتهایی روده کوچک است.
از طریق باز کردن دیواره شکم یا استوما، دهانه روده کوچک به بیرون هدایت شده و به سطح شکم بخیه می خورد. پس از عمل بیمار همواره یک کیسه جهت جمع آوری مدفوع باید به همراه داشته باشد.
این عمل جراحی در مواقعی انجام می شود که روده بزرگ و یا رکتوم عملکرد درستی نداشته باشند.
اگر ایلئوستومی به طور موقت باشد، پس از بهبودی روده دوباره به داخل بدن وصل خواهد شد.
ولی در صورت ایلئوستومی دائمی، جراح رکتوم، روده بزرگ و مقعد را حذف می کند.
در این صورت بیمار باید به طور دائم یک کیسه که مدفوع در آن را جمع آوری می شود را با خود حمل کند. این کیسه می تواند خارج از بدن باشد یا در داخل بدن نصب شود.
در این مطلب خواهید خواند:
دلایل انجام ایلئوستومی
اگر مشکلی در روده بزرگ دارید که با مصرف دارو قابل درمان نیست، ممکن است نیاز به ایلئوستومی داشته باشید. یکی از رایج ترین علل ایلئوستومی بیماری التهابی روده (IBD) است.
دو نوع بیماری التهابی روده، بیماری کرون و کولیت اولسراتیو هستند.
بیماری کرون می تواند هر بخشی از دستگاه گوارش را از دهان تا مقعد درگیر کند و باعث التهاب همراه با جراحت و زخم می شود. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مطلب بیماری کرون را مطالعه نمایید.
کولیت اولسراتیو نیز موجب التهاب، جراحت و زخم می شود ولی همه این ها فقط در ناحیه روده بزرگ و رکتوم اتفاق می افتد.
افرادی که مبتلا به IBD (بیماری التهابی روده) هستند، اغلب در مدفوع خود خون و مخاط مشاهده می کنند و کاهش وزن، سوء تغذیه و دردهای شکمی را تجربه می کنند.
مشکلات دیگری که ممکن است نیاز به ایلئوستومی داشته باشند عبارتند از:
- سرطان رکتوم یا کولون
- بیماری ارثی به نام پولیپوز فامیلی که در آن پولیپ هایی در روده بزرگ تشکیل می شود که می تواند منجر به سرطان شود.
- نقص مادرزادی روده
- جراحات یا حوادثی که موجب آسیب به روده شود
- بیماری هیرشپرونگ
تدارکات قبل از ایلئوستومی
داشتن جراحی ایلئوستومی باعث ایجاد تغییرات زیادی در زندگی شخصی خواهد شد. با این حال به شما آموزش هایی داده می شود که این گذار را آسان تر می کند. شما می توانید با پزشک خود در مورد چگونگی اثار این جراحی بر ابعاد مختلف زندگی از جمله:
- زندگی جنسی
- کار
- فعالیت های بدنی
- بارداری در آینده
مشورت کنید.
از آگاهی پزشک خود نسبت به مکمل ها، داروهای شیمیایی و داروهای گیاهی که مصرف می کنید، مطمئن شوید.
بسیاری از داروها از جمله داروهای بدون نسخه یا حتی داروهای تجویز شده توسط پزشک، با ایجاد تأخیر در فعالیت روده بر عملکرد آن، تاثیر می گذارند.
پزشک ممکن است دو هفته قبل از عمل جراحی، شما را از مصرف برخی داروها منع کند. پزشک خود را در مورد شرایطی که دارید مطلع کنید:
- آنفلوانزا
- سرماخوردگی
- تبخال
- تب
استعمال سیگار باعث می شود که بدن شما پس از جراحی، دیرتر بهبود پیدا کند. اگر سیگاری هستید، سعی کنید آن را ترک کنید.
در هفته های قبل از عمل جراحی، مقدار زیادی آب بنوشید و یک رژیم غذایی سالم داشته باشید.
دستورالعمل جراح خود در مورد رژیم غذایی را در روزهای قبل از جراحی اجرا کنید. در برخی از زمان های مشخص، ممکن است به شما توصیه کنند که فقط مایعات بدون املاح مصرف کنید.
12 ساعت قبل از عمل جراحی؛ به بیمار پیشنهاد می شود چیزی نخورد و حتی از نوشیدن آب نیز اجتناب کند.
جراح همچنین ممکن است مصرف مواد ملین یا حتی تنقیه را تجویز کند تا قبل از عمل روده شما کاملا خالی باشد.
نحوه عمل ایلئوستومی
ایلئوستومی در بیمارستان و تحت بیهوشی کامل انجام می شود.
پس از بیهوشی، جراح ممکن است شکم شما را برش دهد یا با روش لاپاروسکوپی و با استفاده از ابزار ظریفتر برش های کوچکتر ایجاد کند. قبل از عمل روش جراحی به بیمار اطلاع داده می شود. بسته به شرایط بیمار جراح ممکن است رکتوم و روده بزرگ را بردارد.
انواع مختلفی از ایلئوستومی دائمی وجود دارد.
در ایلئوستومی استاندارد، جراح یک برش کوچک برای مکان ایلئوستومی ایجاد می کند. سپس انتهای روده کوچک را از این برش بیرون می آورند.
قسمت درونی روده کوچک را به بیرون تا می کنند به طوری که درون روده از سوراخ دیده می شود و مانند درون لپ به رنگ صورتی و نرم است. این قسمت بیرون آمده روده استوما نام دارد و ممکن است تا 2 اینچ برآمدگی ایجاد کند.
افراد مبتلا به این نوع از ایلئوستومی که ایلئوستومی بروک نیز نامیده می شود، روی خروج مدفوع به کیسه پلاستیکی خارجی کنترلی ندارند.
نوع دیگری از ایلئوستومی، ایلئوستومی قاره یا کوک است. جراح با استفاده از بخشی از روده کوچک یک کیسه داخلی با استومای خارجی به عنوان دریچه ایجاد می کند.
کیسه داخلی و استومای خارجی به دیواره شکم بخیه می خورد. چند روز یکبار بیمار یک لوله انعطاف پذیر را از طریق استوما به داخل کیسه نصب کرده و مدفوع ذخیره شده را تخلیه می کند.
مزایای ایلئوستومی کوک این است که هیچ کیسه خارجی وجود ندارد و بیمار می تواند بر تخلیه خود کنترل داشته باشد. این روش جراحی به روش کیسه K شناخته می شود و به دلیل نبود نیاز به کیسه خارجی روش محبوبی است.
روش جراحی دیگری به نام کیسه J وجود دارد که هنگامی انجام میشود که تمام رکتوم و روده بزرگ بیمار برداشته شده باشد.
در این روش پزشک یک کیسه داخلی از روده کوچک ایجاد می کند و آن را به کانال مقعد متصل می کند. این روش این امکان را می دهد که بیمار به طور طبیعی و بدون نیاز به استوما مدفوع را تخلیه کند.
بهبودی از ایلئوستومی
بیمار پس از جراحی باید حداقل سه روز در بیمارستان بماند. اگر مدت زمان بستری یک هفته یا حتی بیشتر طول بکشد غیر طبیعی نیست، به خصوص اگر ایلئوستومی در شرایط اضطراری انجام شده باشد.
مصرف غذا و آب برای مدتی تحت نظر خواهد بود. در روز جراحی ممکن است بیمار اجازه خوردن تکه های یخ را داشته باشد. در روز دوم احتمالا اجازه نوشیدن مایعات بدون املاح و به مرور با سازگاری روده با تغییرات توانایی خوردن غذاهای جامد را نیز خواهد داشت.
در روزهای اول پس از جراحی بیمار نفخ روده خواهد داشت و با بهبودی بیمار، نفخ نیز افزایش می یابد.
برخی افراد یافته اند که هضم 4 تا 5 وعده غذایی در روز بهتر از هضم سه وعده غذایی بزرگ انجام می شود. پزشک ممکن است به بیمار پیشنهاد کند که از مصرف برخی غذاها برای مدتی اجتناب کند.
بیمار در طی مدت بهبودی، چه کیسه خارجی داشته باشد و چه کیسه داخلی، شروع به یادگیری نحوه مدیریت کیسه مدفوع خواهد کرد.
همچنین می تواند از استوما و پوست اطراف آن نیز به خوبی نگهداری و محافظت کند. آنزیم هایی که هنگام تخلیه ایلئوستومی ایجاد می شود، می تواند پوست شما را تحریک کند. بیمار باید ناحیه استوما را تمیز و خشک نگه دارد.
اگر ایلئوستومی دارید، باید در شیوه زندگی خود تغییرات زیادی ایجاد کنید. برخی افراد از گروه حمایت از استومی کمک می گیرند.
ملاقات با افراد دیگری که سبک زندگی خود را پس از این عمل جراحی سازگار کرده و موفق به بازگشت به زندگی عادی و فعالیت های روزمره شده اند می توانند اضطراب شما را کاهش دهند.
شما همچنین می توانید پرستارانی را پیدا کنید که به طور خاص در مدیریت ایلئوستومی آموزش دیده اند. آنها به شما اطمینان می دهند که می توانید زندگی مدریت شده و مناسبی را پس از ایلئوستومی داشته باشید.
خطرهای ایلئوستومی
هر عمل جراحی می تواند با خطراتی همراه باشد خطراتی شامل:
- عفونت
- لخته خون
- خون ریزی
- حمله قلبی
- سکته مغزی
- دشواری در تنفس
خطراتی که در ایلئوستومی خاص هستند عبارتند از:
- آسیب به ارگان های اطراف
- خونریزی داخلی
- ناتوانی در جذب مواد مغذی کافی از مواد غذایی
- عفونت دستگاه ادرار، عفونت شکم یا ریه
- انسداد روده به علت بافت اسکار
- زخم هایی که باز می شوند یا مدت زیادی طول می کشند تا بهبود یابند
فرد ممکن است با استومای خود مشکل داشته باشد. اگر پوست اطراف آن تحریک شده یا مرطوب باشد زمان زیادی برای جوش خوردن کیسه استومی صرف خواهد شد که می تواند منجر به نشت شود. پزشک می تواند یک اسپری موضعی یا پودر تجویز کند تا پوست تحریک شده را درمان کند.
برخی افراد کیسه خارجی خود را با کمربند در جای خود نگه می دارند. محکم بستن کمربند می تواند منجر به ایجاد زخم های شدید شود.
ممکن است فرد برای مدتی هیچ تخلیه ای از طریق استوما نداشته باشد. اگر این مدت بیش از 4 تا 6 ساعت طول بکشد و فرد احساس تهوع و گرفتگی عضلانی داشته باشد، باید با پزشک خود تماس بگیرد زیرا ممکن است این اتفاق به دلیل انسداد روده رخ داده باشد.
افرادی که ایلئوستومی داشته اند، ممکن است دچار اختلالات الکترولیت شوند. این اتفاق زمانی می افتد که مقدار کافی مواد ضروری به خصوص سدیم و پتاسیم در خون وجود نداشته باشد.
خطر ایجاد این اختلال زمانی افزایش می یابد که مایعات زیادی از طریق استفراغ، تعریق یا اسهال از بدن خارج شود. اطمینان حاصل کنید که با برنامه غذایی مناسب آب از دست رفته، پتاسیم و سدیم را دوباره به بدن بازگردانید.
چشم انداز بلند مدت
هنگامی که آموختید از سیستم جدید بدن خود مراقبت کنید، می توانید اکثر فعالیت های روزانه خود را انجام دهید. افراد مبتلا به ایلئوستومی:
- شنا می کنند
- پیاده روی می کنند
- ورزش می کنند
- در رستوران ها غذا میخورند
- اردو و سفر میروند
- در مشاغل مختلفی مشغول کار هستند
بلند کردن وسایل سنگین می تواند مشکل ایجاد کند زیرا ممکن است منجر به تشدید علائم ایلئوستومی شود. اگر کار شما مستلزم بلند کردن وسایل سنگین است، با پزشک خود مشورت کنید.
داشتن ایلئوستومی معمولا در عملکرد جنسی یا توانایی باروری فرد مشکلی ایجاد نمیکند. ممکن است نیاز باشد که شریک جنسی خود را با ایلئوستومی آشنا کنید. قبل ایجاد رابطه صمیمی، باید شریک عاطفی خود را از شرایط خود مطلع کنید.
