عوارض پروبیوتیک / کودکان / واژینال / بارداری و شیردهی

سلامت , گوارشی ۲۵ دی ۱۳۹۷

آیا مصرف پروبیوتیک عوارض جانبی دارد ؟

پروبیوتیک ها، باکتری ها و مخمرهای زنده ای هستند که در صورت استفاده در مقادیر بالا، مزایای زیادی برای سلامتی دارند.

می توان پروبیوتیک ها را در قالب مکمل یا بصورت طبیعی در غذاهای تخمیر شده مانند ماست، کفیر، کلم ترش، کیمچی و کامبوچا دریافت نمود.

مزایای سلامتی مکمل ها و غذاهای پروبیوتیک مانند خطر پایین عفونت، بهبود گوارش و حتی کاهش خطر برخی بیماری های مزمن، به خوبی مورد مطالعه قرار گرفته است.

با وجود مزایای سلامتی بسیاری که با مصرف آنها وجود دارد، اما پروبیوتیک ها دارای عوارض جانبی نیز هستند. بیشتر این عوارض جانبی جزئی بوده و تنها بر روی درصد کمی از مردم تاثیر می گذارند.

هرچند برخی از افراد با بیماری های جدی و سیستم ایمنی در معرض خطر، ممکن است مشکلات شدیدتری را در این باره تجربه کنند.

این مقاله به مرور شایع ترین عوارض جانبی پروبیوتیک ها و نحوه کاهش آنها را مورد بررسی قرار می دهد. پس با فارس ایندکس همراه شوید.

عوارض پروبیوتیک : علائم ناراحت کننده گوارشی

عوارض پروبیوتیک : علائم ناراحت کننده گوارشی

پروبیوتیک می تواند موجب ایجاد علائم ناراحت کننده گوارشی شود

درحالی که بیشتر افراد هیچ گونه عوارض جانبی را تجربه نمی کنند، شایع ترین واکنش گزارش شده به مکمل های پروبیوتیک مبتنی بر باکتری، افزایش موقت گاز معده و یا نفخ است.

افرادی که از پروبیوتیک های مبتنی بر مخمر استفاده می کنند، ممکن است یبوست و تشنگی مفرط را تجربه کنند.

هنوز مشخص نیست که چرا افراد این عوارض جانبی را تجربه می کنند، اما معمولا پس از چند هفته استفاده مکرر از پروبیوتیک، عوارض از بین می روند.

برای کاهش احتمال عوارض جانبی، از مقدار کمی پروبیوتیک شروع کرده و پس از چند هفته به آهستگی مقدار آن را تا زمان رسیدن به میزان تعیین شده افزایش دهید. این کار سبب می شود که بدن به این پروبیوتیک ها عادت کند.

اگر گاز معده، نفخ یا هرگونه عوارض جانبی دیگری بیش از چند هفته ادامه یابند، مصرف پروبیوتیک را متوقف کرده و با یک متخصص در این زمینه مشورت نمایید.

خلاصه:

برخی از افراد با شروع استفاده از پروبیوتیک ها، عوارضی مانند گاز معده، نفخ، یبوست و تشنگی را تجربه می کنند. این عوارض جانبی می بایست پس از چند هفته برطرف شوند.

آمین های موجود در غذاهای پروبیوتیک سبب تحریک سردرد می شوند

برخی از غذاهای سرشار از پروبیوتیک، مانند ماست، کلم ترش و کیمچی، حاوی آمین های بیوژنیک هستند.

آمین های بیوژنیک، موادی هستند که در غذاهای حاوی پروتئین که چند سال از تولید آنها گذشته و یا توسط باکتری تخمیر شده اند، شکل می گیرند.

شایع ترین آمین هایی که در غذاهای غنی از پروبیوتیک یافت می شوند، شامل هیستامین، تیرامین، تریپتامین و فنیل تیلامین می باشند.

آمین ها سبب تحریک سیستم مرکزی عصبی، جریان خون را کاهش یا افزایش داده و سبب تحریک سردرد در افرادی می شوند که به این موارد حساسند.

در مطالعه ای مشخص شد که رژیم غذایی حاوی مقادیر کم هیستامین، تا ۷۵% سبب کاهش سردرد در شرکت کنندگان می شود. هرچند در بررسی ۱۰ مورد مطالعه کنترل شده، هیچ تاثیر خاصی درباره رژیم غذایی حاوی آمین برای سردرد دیده نشد.

برای تعیین اینکه آیا آمین ها می توانند سبب تحریک مستقیم سردرد یا میگرن در برخی از افراد شوند، نیاز به تحقیقات بیشتری است.

حفظ رژیم غذایی حاوی هرگونه علائم سردرد که ممکن است فرد تجربه کند، به روشن شدن اینکه غذاهای تخمیر شده برای فرد مضر هستند یا خیر، کمک می کند.

اگر غذاهای سرشار از پروبیوتیک سبب تحریک علائم شما شوند، مکمل پروبیوتیک می تواند انتخاب بهتری باشد.

خلاصه:

غذاهای تخمیر شده غنی از پروبیوتیک بصورت طبیعی حاوی آمین ها هستند. برخی از افراد پس از خوردن این غذاها، سردرد را تجربه می نمایند، در این حالت بهتر است از مکمل های پروبیوتیک استفاده کنند.

برخی باکتری ها می توانند سبب افزایش سطوح هیستامین شوند

برخی از نژادهای باکتری که در مکمل های پروبیوتیک استفاده شده اند، می توانند باعث تولید هیستامین در داخل دستگاه گوارشی انسان شوند.

هیستامین، مولکولی است که در زمان شناسایی یک تهدید، بصورت طبیعی توسط سیستم ایمنی بدن تولید می شود.

وقتی سطح هیستامین بالا برود، رگ های خونی برای رسیدن بیشتر خون به محل مورد نظر گشادتر می شوند. رگ ها همچنین نفوذ پذیرتر می گردند، به گونه ای که سلول های ایمنی می توانند به راحتی به داخل بافت نفوذ کرده و با هرگونه عامل بیماری زا مبارزه کنند.

این فرایند سب ایجاد سرخی و ورم در قسمت مورد نظر شده و می تواند سبب تحریک علائم آلرژی مانند خارش، خیسی چشم ها، آب ریزش بینی و تنگی نفس شود.

درحالت عادی، هیستامینی که در دستگاه گوارش تولید می شود بصورت طبیعی توسط آنزیمی که دیامین اکسیداس (DAO) نامیده می شود، کاهش می یابد. این آنزیم با جلوگیری از افزایش سطوح هیستامین، از تبدیل آنها به علائم جلوگیری می کند.

هرچند افرادی که قادر به تحمل هیستامین در بدنشان نیستند، با مشکل شکستن صحیح هیستامین در بدن مواجه می باشند، در چنین حالتی بدن DOA را به اندازه کافی تولید نخواهد کرد.

مقدار زیاد هیستامین توسط پوشش داخلی روده جذب شده، وارد جریان خون می گردد و سبب بروز علائمی مشابه یک واکنش آلرژیک می شود.

افرادی که قادر به تحمل هیستامین در بدن نیستند، می بایست از غذاهایی که حاوی هیستامین زیاد است، اجتناب کنند.

از نظر تئوری، این افراد ممکن است از مکمل های پروبیوتیکی استفاده کننده که حاوی باکتری های تولید کننده هیستامین نباشد، اما تا به امروز تحقیقی در این زمینه خاص صورت نگرفته است.

برخی از نژادهای پروبیوتیکی تولید کننده هیستامین شامل موارد زیر هستند: لاکتوباسیلوس بوچنری، لاکتوباسیلوس هلوتیکسو، لاکتوباسیلوس هیلگاردی و استرپتوکوکوس ترموفیلوس.

خلاصه:

برخی از پروبیوتیک ها سبب تولید هیستامین در داخل دستگاه گوارش می شوند. افراد مبتلا به عدم تحمل هیستامین، می بایست از این دسته از باکتری ها اجتناب کنند.

عوارض پروبیوتیک : واکنش های مغایر

عوارض پروبیوتیک : واکنش های مغایر

برخی ترکیبات غذایی ممکن است سبب واکنش های آلرژیک شوند

افراد مبتلا به آلرژی، می بایست لیبل مکمل های پروبیوتیک را به دقیق مطالعه کنند، زیرا این پروبیوتیک ها ممکن است حاوی ترکیباتی باشند که افراد به آن واکنش نشان می دهند.

مثلا برخی از مکمل ها حاوی مواد حساسیت زایی مانند لبنیات، تخم مرغ یا سویا هستند.

افراد مبتلا به آلرژی می بایست از این ترکیبات دوری کنند، زیرا سبب تحریک واکنش آلرژیک آنها می شود. برای اجتناب از چنین ترکیباتی، در صورت لزوم لیبل ها را بخوبی مطالعه کنید.

در حالت مشابه، افرادی که به مخمر حساسیت دارند، نباید از پروبیوتیک های مبتنی بر تخمیر استفاده کنند. درعوض، می توانند از یک پروبیوتیک مبتنی بر باکتری استفاده کنند.

شکر، شیر یا لاکتوز نیز در بسیاری از مکمل های پروبیوتیک استفاده می شود.

درحالی که مطالعات حاکی از این مساله است که بیشتر افراد با عدم تحمل لاکتوز می توانند لاکتوز را تا میزان ۴۰۰ میلی گرم در مکمل ها یا داروها تحمل کنند، اما مواردی هم از تاثیرات مغایر در پروبیوتیک ها گزارش شده است.

برخی مکمل ها علاوه بر پروبیوتیک های قوی، حاوی پریبیوتیک نیز می باشند. پریبیوتیک ها فیبرهای گیاهی هستند که انسان قادر به هضم آن نیست اما این باکتری می توانند آن را بعنوان غذا مصرف کنند. لاکتولوز، اینولین و اولیگوساکاریدهای مختلف، از جمله شایع ترین پریبیوتیک ها هستند.

وقتی مکملی حاوی ریز ارگانیزم های پروبیوتیک و فیبرهای پریبیوتیک باشد، آن را سینبیوتیک می نامند.

برخی از افراد پس از استفاده از سینبیوتیک ها شاهد نفخ و گاز معده خواهند بود. افرادی که این عوارض جانبی را تجربه می کنند، می بایست مکملی را انتخاب کنند که حاوی پریبیوتیک نباشد.

خلاصه:

مکمل های پروبیوتیک ممکن است حاوی عوامل حساسیت زا، لاکتوز یا فیبرهای پریبیوتیک باشند که می تواند سبب واکنش های مغایر در برخی از افراد شود. می توان با مطالعه لیبل مکمل ها، از استفاده از این ترکیبات اجتناب کرد.

می توانند در برخی از افراد سبب افزایش خطر عفونت شوند

مصرف پروبیوتیک ها در بیشتر افراد ایمن است، اما ممکن است برای همه مناسب نباشد.

باکتری یا مخمر موجود در پروبیوتیک ها در موارد نادری می تواند وارد جریان خون شده و سبب عفونت در افراد مستعد شود.

افرادی که عملکرد سیستم ایمنی شان متوقف شده، در بیمارستان به مدت طولانی بستری شده اند، یا دارای سوند وریدی هستند، یا کسانی که اخیرا عمل جراحی داشته اند، در معرض خطر بالای عفونت ناشی از پروبیوتیک ها می باشند.

هرچند خطر گسترش عفونت بسیار پایین است و تاکنون هیچ مورد جدی در مطالعات بالینی انجام گرفته بر روی جمعیت عمومی، گزارش نشده است.

طبق تخمین ها از هر یک میلیون نفری که از پروبیوتیک های حاوی باکتری لاکتوباسیلی استفاده کرده اند، تنها در یک فرد عفونت گسترش می یابد. این خطر برای پروبیوتیک های مبتنی بر مخمر کمتر هم وجود دارد، به گونه ای که از هر ۵٫۶ میلیون نفر، تنها یک نفر به عفونت دچار می شود.

عفونت ها در پاسخ به آنتی بیوتیک ها و ضد قارچ های سنتی ایجاد می شوند. هرچند ممکن است در موارد نادری مرگ نیز اتفاق بیفتد.

طبق تحقیقات افراد مبتلا به آماس شدید و حاد لوزالمعده، نباید از پروبیوتیک استفاده کنند، زیرا این امر خطر مرگ را افزایش می دهد.

خلاصه

افرادی که سیستم ایمنی شان متوقف شده، یا دارای سوند وریدی بوده و اخیرا عمل جراحی انجام داده اند، یا افراد مبتلا به آماس شدید لوزالمعده یا کسانی که به مدت طولانی در بیمارستان بستری بوده اند، نباید از پروبیوتیک استفاده کنند.

در کل، پروبیوتیک ها با وجود عوارض جانبی کم، ترکیباتی مفید برای افزوده شدن به رژیم غذایی یا مکمل افراد هستند.

قرص پروبیوتیک

قرص پروبیوتیک

عوارض کپسول پروبیوتیک واژینال

عوارض خاصی در مورد مصرف کپسول پروبیوتیک واژینال تا بحال گزارش نشده است. ولی در صورت داشتن هرگونه آلرژی، خارش بیش از حد، درد حتما مصرف را قطع کرده و مشکل مورد نظر را با پزشک خود درمیان بگذارید.

عوارض کپسول فمی لاکت

کپسول فمی لاکت یک محصول ایرانی بوده که در شرکت زیست تخمیر تهران تولید می شود. ممکن است مصرف این کپسول باعث بروز عوارضی مانند راش پوستی، خارش و سرفه شود که حتما در صورت بروز این علائم، به پزشک خود اطلاع دهید.

هیچ مورد منع مصرفی برای این فرآورده وجود ندارد. در مواردی مانند نقص سیستم ایمنی، قبل از جراحی های شکم، سندروم روده کوتاه و ریسک ایسکمی مزانتر تجویز پروبیوتیک ها باید با احتیاط بیشتری صورت گیرد.

فمی لاکت

عوارض پروبیوتیک در بارداری و شیردهی

انجمن متخصصان آمریکا می گوید به نظر نمی رسد در نوزادان سالم، دادن مقادیر زیادی پروبیوتیک مشکلی ایجاد کند.

با این حال پروبیوتیک ها ممکن است در برخی کودکان، از جمله نوزادان زودرس، نوزادان دارای ضعف دستگاه ایمنی و آنهایی که کاتترها و سایر تجهیزات پزشکی به بدن آنها متصل است، خطرهایی ایجاد کند.

مواردی از عفونت خونی در کودکان و بزرگسالانی که پروبیوتیک مصرف کرده اند، گزارش شده است. به گفته انجمن متخصصان آمریکا پژوهش های بیشتری مورد نیاز است که آثار درازمدت پروبیوتیک را بر کودکان تعیین کند و اگر ثابت شود پروبیوتیک ها برای کودکان مفید هستند، پژوهشگران باید تعیین کنند که چه تعدادی از کودکان و برای چه مدتی باید از این فراورده ها استفاده کنند تا بیشترین منافع به دست آید.

 

نتیجه گیری

پروبیوتیک ها ریز ارگانیزم های زنده ای هستند که در صورت مصرف در مقادیر بالا، سبب ایجاد مزایایی برای سلامتی می شوند. پروبیوتیک ها نه تنها در قالب مکمل موجود می باشند، بلکه به صورت طبیعی در غذاهای تخمیر شده هم وجود دارند.

در بیشتر افراد پروبیوتیک ها ایمن هستند اما برخی عوارض جانبی نیز وجود دارد. شایع ترین عوارض جانبی پروبیوتیک ها افزایش موقتی گاز معده، نفخ، یبوست و تشنگی است.

برخی از افراد نیز واکنش کمی به ترکیباتی دارند که در مکمل های پروبیوتیک استفاده شده اند یا آمین هایی که به صورت طبیعی در غذاهای پروبیوتیکی وجود دارند. در صورت بروز چنین واکنش هایی استفاده از پروبیوتیک ها را متوقف کنید.

در موارد نادری، افرادی که سیستم ایمنی شان متوقف شده، یا به مدت طولانی در بیمارستان بستری بوده اند یا اخیرا جراحی شده اند، ممکن است مبتلا به عفونت ناشی از باکتری پروبیوتیک شوند. این افراد می بایست قبل از استفاده از پروبیوتیک، خطرات و مزایای آن را سبک و سنگین کنند.