آشالازی / آشالازی چیست / راههای درمان آشالازی و جراحی / درمان گیاهی آشالازی
آشالازی / آشالازی چیست / راههای درمان آشالازی
آشالازی
آشالازی یک بیماری گوارشی است که کمتر کسی نام آن را شنیده است. می توان گفت آشالازی یک بیماری نادر مربوط به عملکرد عضلات مری است که با ایجاد مشکلاتی در بلع همراه است. علت آشالازی ناشناخته است. با این حال، می دانیم مشکل اصلی انحطاط عضلات مری و مهمتر از همه عصب هایی است که عضلات مری را کنترل می کنند.
بسته به علت آشالازی، مشکل بلع می تواند خفیف یا شدید باشد. بعضی از افراد ممکن است دچار مشکل بلع برای هم غذاهای جامد و هم مایعات شوند، در حالی که بعضی دیگر ممکن است فقط در هنگام فرو دادن غذاهای جامد مشکلاتی داشته باشند.
علائم آشالازی:
آشالازی معمولا خود را با مشکلاتی در بلع (دیسفاژی)، پریدن غذا و مایعات در گلو و یا درد قفسه سینه نشان می دهد:
• مشکل خوردن غذاهای جامد و مایع
• نوشیدن مایعات
• ناراحتی و درد در قفسه سینه
• سوزش سر دل
• از دست دادن وزن به علت کاهش مصرف غذا
عوارض آشالازی
اولین عوارض آشالازی مربوط به مشکلات ریه و کاهش وزن می شود. اختلال در بلع غذا می تواند وزن بیمار را به سرعت کاهش دهد.
آشالازی ممکن است خطر ابتلا به سرطان مری را افزایش دهد، اما این موضوع کاملا ثابت نشده است.
تشخیص آشالازی
آشالازی را می توان با اشعه ایکس، آندوسکوپی، یا مانومتری مری تشخیص داد.
درمان آشالازی
درمان آشالازی می تواند شامل: داروهای خوراکی، جراحی و تزریق داروهای آرامش بخش عضلانی (سم بوتولینوم) به طور مستقیم به مری باشد.
آشالازی مری ، درمان آشالازی با جراحی و تزریق بوتاکس و لاپاراسکوپی / مقاله دوم
مری کانالی عضلانی است که غذا از آن عبور میکند. هنگامیکه فردی عمل بلع را انجام میدهد، انقباضات هماهنگ در مری، غذا را از سمت دهان به سمت معده هدایت میکنند. بیماریهایی که این انقباضات مری را تحت تأثیر قرار میدهند، “اختلالات حرکتی مری” نامیده میشوند. این اختلالات بهطور چشمگیری بلع، غذا خوردن و کیفیت کلی زندگی افراد را تحت تأثیر قرار میدهند.
آشالازی چیست؟
آشالازی یا آشالاژی شایعترین اختلالات حرکتی مری است. افراد مبتلابه این اختلال در بلع غذاهای جامد یا مایعات دچار مشکل میشوند. بیماران در ابتدا علائم همچون گیر افتادگی غذا و یا چسبیدن غذا (دیسفاژی) را حس میکنند که با پیشرفت بیماری بهتدریج بلع مایعات نیز دشوار میگردد. ممکن است پیشرفت بیماری در ظرف سالها بهصورت تدریجی رخ دهد، اکثراً بیمار متوجه آن نمیشود تا زمانی که علائم بیماری شدت یابد. همچنین ممکن است بیماران از علائمی همچون برگشت غذا به مری، درد قفسه سینه و سوزش سر دل شکایت کنند. در صورت عدم درمان، کاهش وزن و سوءتغذیه نیز ممکن است رخ دهد.
علل آشالازی
هر بخشی از مری دارای یک نقش و عملکرد مهمی است. در یک فرد عادی، یک دریچه کاربردی (اسفنکتر تحتانی مری) در انتهای مری تعبیهشده که با باز شدن آن غذا از مری به معده وارد میشود. همچنین با بسته شدن این دریچه از برگشت غذا به مری (ریفلاکس) جلوگیری به عمل میآید. در بیماران مبتلابه آشالازی ممکن است این دریچه بهطور کامل باز نشود، بنابراین با انسداد مسیر غذاهای جامد و مایع، غذا بهراحتی وارد معده نمیشود.
در ابتدا، مری برای جبران این افزایش مقاومت با افزایش فشار به مواد غذایی سعی میکند مواد را از انسداد به وجود آمده عبور دهد. با گذشت زمان، مری خسته شده و دیگر قادر نیست با فشار وارده بر مواد غذایی آنها را به داخل معده وارد نماید. درنهایت، مری در بالای (پروگزیمال) اسفنکتر تحتانی کشیده (گشاد) میشود و مشکلات جدیتری از قبیل اختلال در غذا خوردن و بلع و تجمع مایعات و غذا در مری پدید خواهد آمد.
علائم آشالازی
همانطور که قبلاً ذکر شد، اختلال ایجادشده عمدتاً مربوط به مشکلات بلع و برگشت غذای هضم نشده و مایعات به مری میباشد. هنگامیکه اختلال بلع رخ میدهد، افراد مبتلا احساس میکنند، مواد غذایی در پایینتر از گردن و یا در ناحیه قفسه سینه چسبیده است. این وضعیت بهطورکلی در طول غذا خوردن مشاهده میشود. حرکت معکوس مواد غذایی به علت ورود به گلو میتواند به وقفه خواب و یا خفگی منجر شود. علاوه بر این ممکن است، افراد مبتلا علائم زیر را نیز تجربه نمایند:
– کاهش وزن شدید
– ناراحتی شدید در قفسه سینه
– درد مکرر تیز در قفسه سینه (غیر مرتبط با قلب)
– حملات اسیدی
– درد گاهبهگاه در پشت، گردن و بازوها
– سرفه در حالت دراز کشیدن
– آسپیراسیون ریوی، درنتیجه ورود محتویات معده یا ذرات غذا به ریهها
– عفونت ثانویه ریه
تشخیص آشالازی
گرفتن شرححال و معاینه فیزیکی در تشخیص درست آشالازی یا آشالاژی حیاتی میباشد. بیماران مبتلابه آشالازی معمولاً با اختلال در بلع مواد غذایی جامد و مایعات و همچنین برگشت مواد غذایی هضم نشده یا ترشحات دستگاه گوارش، مراجعه میکنند. درد قفسه سینه و سوزش سر دل نیز ممکن است رخ دهد، این علائم به دلیل شباهت میتواند با بیماری ریفلاکس معده اشتباه گرفته شود. هر بیمار مبتلابه اختلال بلع باید تحت آندوسکوپی یا ازوفاگرام (esophagram)(تصویربرداری از بلع بیمار به کمک ماده حاجب) قرار بگیرید تا انسداد به وجود آمده ازلحاظ آناتومیک بررسی شود و مواردی همچون وجود تومورهای مری یا معده (شبه آشالازی) مورد ارزیابی قرار گردد.
– رادیولوژی با اشعه ایکس
– ازوفاگرام با باریم
– آندوسکوپی فوقانی
– مانومتری مری
گزینههای درمان آشالازی
برای بیماران مبتلابه آشالازی گزینههای درمانی متغیر هستند. بسته به سن و وضعیت پزشکی بیمار این محدوده شامل استفاده از داروها تا جراحی میباشد. دکتر راسخی بر اساس شرایط شما بهترین گزینه درمانی را انتخاب مینمایند.
درمان آشالازی : داروها
داروهای خوراکی بهطور موقت میتوانند اسفنکتر تحتانی مری را در حالت فاز استراحت قرار دهند. این داروها عوارض جانبی قابلتوجهی دارند و تواناییشان در کاهش علائم ضعیف میباشد. بهطورکلی، آنها توصیه نمیشوند مگر اینکه بیمار قادر به انجام روشهای درمانی دیگر نباشد.
درمان آشالازی : اتساع پنوماتیک
اتساع پنوماتیک (PD) مؤثرترین روش غیر جراحی برای مبتلایان به بیماری آشالازی در نظر گرفته میشود. اتساع پنوماتیک از طریق آندوسکوپی و بهصورت سرپایی انجام میشود. بالونی که بهصورت ویژه طراحی شده است داخل مری میشود و بهدقت باز شده تا تارهای عضلانی حلقوی اسفنکتر تحتانی مری را متسع نماید. این روش منجر به بهبود علائم در ۵۰ الی ۹۰ درصد از بیماران میشود، اگرچه اثر آن در طول زمان کاهش مییابد. حدود ۵۰ درصد از بیماران ۵ سال پس از انجام عمل اتساع پنوماتیک، علائمشان برطرف میشود. خطرناکترین عارضه اتساع پنوماتیک، پارگی مری (سوراخ شدن) میباشد که ۱ الی ۲ درصد مواقع حتی توسط افراد باتجربه نیز اتفاق میافتد. این عارضه میتواند باعث تهدید زندگی افراد شود و به جراحی ترمیمی فوری نیاز دارد.
درمان آشالازی : درمانهای دارویی از طریق آندوسکوپی
سم بوتولینوم (بوتاکس) باعث آرامش کوتاهمدت عضلات اسفنکتر تحتانی مری میشود. این امر منجر به بهبود تخلیه مری و تسکین علائم بیمار میشود. بوتاکس از طریق آندوسکوپی تزریقمی شود و عوارض آن کم میباشد. متأسفانه، اثر بوتاکس در طول زمان کاهش مییابد و بیش از ۵۰ درصد از بیماران دچار عود مجدد میشوند. بنابراین تزریق باید در فواصل زمانی ۶ الی ۲۴ ماهه برای بیمار تکرار شود.
درمان آشالازی : جراحی برش بافت عضلانی (میوتومی) مری
گزینه جراحی برای آشالازی به عمل جراحی “میوتومی هلر”(برش بافت عضلانی) معروف است. این روش معمولاً از طریق لاپاروسکوپی یا از طریق چند برش کوچک در دیواره شکم انجام میشود، همچنین ممکن است بیمار تحت عمل جراحی باز قرار بگیرد. این عمل جراحی شامل برش دقیق بخش ضخیم و ناسازگار اسفنکتر پایین مری میشود که در پی آن مسیر انسدادی بازخواهد شد. این یک استاندارد طلایی برای درمان این بیماری محسوب میشود. این روش با عمل جزئی ضد ریفلاکس که تحت عنوان “فوندوپلیکاسیون بخشی” شناخته میشود، ترکیب شده تا در آینده از بازگشت کنترل نشده مواد غذایی به مری جلوگیری شود. بیماران معمولاً روز بعد از عمل، پس از یک شب تحت نظر قرار گرفتن در بیمارستان، مرخص میشوند، دوره بازیابی و بازگشت به کار در این روش درمانی سریع طی میشود.
مزایای جراحی لاپاروسکوپی
پنج برش کوچک بهجای یک برش بزرگ بروی شکم و جای زخم وجود خواهد داشت.
بیمار درد کمتری پس از عمل جراحی تجربه خواهد کرد.
مدت بستری شدن در بیمارستان کمتر است.
بازگشت به فعالیتهای عادی در این روش سریعتر است.
میوتومی پرورال مری (POEMS)
میوتومی پرورال مری (POEMS) یک روش آندوسکوپی است که برای تقسیم کردن فیبرهای عضلانی اسفنکتر تحتانی مری استفاده میشود. بهطورکلی، میزان موفقیت این روش بالا است و میتوان آن را بهعنوان یک روش با حداقل تهاجم، جایگزین روشهای پر تهاجمی دانست. بااینحال، نتایج اولیه این روش محدود میباشد و در ایالت متحده امریکا، اطلاعت زیادی در این خصوص جمعآوری نشده است.
ازوفاژکتومی (ESOPHAGECTOMY)
در بیمارانی که در آنها درمانهای دیگر آشالازی شکست خورده باشد، علائم آنها شدید باشد و کیفیت زندگی برای آنها غیرقابلتحمل گشته است، حذف مری (ازوفاژکتومی) ضروری است. خوشبختانه، این حالت بسیار بهندرت رخ میدهد. اگر ازوفاژکتومی موردنیاز باشد، با جایگزینی مری با استفاده از معده بیمار، بلع و غذا خوردن او اصلاح شده و کیفیت زندگی او بهبود خواهد یافت.
نتیجه درمان آشالازی
هدف از درمان آشالازی (اختلال در بلع) کاهش فشار در قسمت انتهایی معده میباشد تا مواد غذایی بتوانند بهراحتی وارد معده شوند. درمان به کمک دارو و تزریق بوتاکس موقتی است و بهعنوان یک درمان طولانیمدت در نظر گرفته نمیشوند. این درمانها در کوتاهمدت مؤثر هستند، اما بهندرت میتوانند اثر طولانی نیز داشته باشند. بااینحال، جراحی، نتیجه بهتری دارد، بیش از ۹۰٪ از بیماران نتیجه بلندمدت خوبی را تجربه خواهند کرد. عمل جراحی شامل برش لایه عضلانی در اطراف قسمت پایین مری میشود که ” میوتومی هلر ” نام دارد. به کمک این روش غذا میتواند از مسیر مسدود شده عبور کرده و وارد معده شود. این روش درمانی معمولاً توسط لاپاروسکوپی انجام میشود، هرچند ممکن است در برخی موارد نیازمند جراحی باز باشد.
آشالازی چیست ؟ / مقاله سوم
آشالازی بیماری نادری است که شیوع آن 1 در 100000 نفر است.این بیماری اغلب در سنین 25-60 سالگی تشخیص داده میشود.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در بیماری آشالازی دریچه تحتانی مری، یعنی پیوستگاه مری به معده به اندازه کافی شل نمیشود. مشکل بعدی این است که مری حرکت طبیعی خود را از دست میدهد. برای اینکه لقمه غذا از رمی بگذرد و وارد مری شما بشود، مری باید بتواند لقمه را با حرکاتی موسوم به حرکات دودی از بالا به پایین براند. در این بیماری این حرکات دودی از بین میروند.
آشالازى مردان را بيشتر از زنان گرفتار مىکند و ممکن است در هر سنى بروز کند. سنينى که بيشترى شيوع را دارند بين ۳۰ تا ۶۰ سال هستند.
علل آشالازی :
علت ایجاد این بیماری شناخته شده نیست. بیماران مبتلا به آشالازی دو مشکل در ناحیه مری دارند:
اول اینکه دو سوم تحتانی مری قادر نیست غذای موجود در مری را به سمت معده هدایت کند.
دوم اینکه اسفنگتر تحتانی مری که در حالت عادی مانع برگشت غذای داخل معده به مری می گردد و باید هنگام عبور غذا شل باشد,قادر به شل شدن نیست و به همین دلیل غذا نمی تواند به معده وارد شود و پشت اسفنگتر باقی می ماند.به این ترتیب حجم زیادی از غذا و مایعات در ناحیه تحتانی مری انباشته می گردد و آنرا متسع میکند.
علائم آشالازی :
مهمترین علامت این بیماری بلع مشکل است که در مورد جامدات و یا مایعات وجود دارد. از علائم دیگر این بیماری میتوان به درد سینه ,برگشت غذای خورده شده به دهان,سوزش سردل,سخت آروغ زدن ,احساس پری و سنگینی در ناحیه گلو ,سکسکه و کاهش وزن اشاره کرد.
تشخیص آشالازی :
معمولا شک به آشالازی از روی علائمی که بیمار ذکر میکند ,ایجاد می شود اما برای تشخیص نهائی نیاز به بررسی و آزمایش می باشد.
عکس قفسه سینه- یک عکس ساده قفسه سینه می تواند تغییر شکل مری و عدم وجود هوا در معده را نشان دهد. این دو علامت در عکس آشالازی را مطرح میکنند.
بلع باریم – تست بلع باریم به عنوان آزمون غربالگری آشالازی به کار میرود.باریم در عکس ,دهانه خروجی مری و اسفنگتر تحتانی مری را نشان میدهد.در آشالازی, بلع باریم ,عدم وجود انقباض را درمری بعد از بلع نشان میدهد.
نحوه آمادگی جهت انجام اقدامات اولیه:
در بیماران آشالازی مدت زمان لازم جهت تخلیه مری بیشتر از افراد عادی میباشد لذا لازم است قبل از هر اقدام درمانی همراه با ناشتایی کامل در شب قبل از مراجعه، 48 ساعت قبل از مراجعه هم رژیم غذایی نرم (مایعات و سوپ…) داشته باشند که در این صورت روند درمانی ساده تر و کوتاهتر خواهد بود
مانومتری :
توسط مانومتری فشار داخل مری و اسفنگتر تحتانی آن اندازه گیری می شود. این تست زمانی قابل انجام است که بیمار حداقل به مدت 8 ساعت چیزی نخورده باشد و در حال حاضر کاملا بیدار باشد.
مانومتری اغلب جهت تایید تشخیص آشالازی به کار میرود.در بیمار آشالازی سه وضعیت غیر طبیعی در مانومتری دیده میشود:فشار بالا در ناحیه اسفنگتر تحتانی در زمان استراحت,عدم شل شدن اسفنگتر بعد از بلع و عدم وجود امواج پریستالتیک در قسمت تحتانی مری.دو مورد آخر مهمتر هستند و تشخیص را مسجل میکنند.
اندوسکوپی:
اندوسکوپی امکان دیدن داخل مری,اسفنگتر تحتانی و معده را به طور مستقیم فراهم می کند.این کار به کسانی پیشنهاد میشود که مشکوک به آشالازی هستند و خصوصا برای افتراق بیماریهایی که آشالازی را تقلید میکنند مفید است.
تشخیص های افتراقی
الف- بیماری را باید از سایر بیماریهایی مری که در آنها نیز اختلال حرکتی وجود دارد، افتراق داد، مثل:
– اسپاسم منتشر مری
– مری فندقشکن
– دریچه تحتانی مری پرفشار
– بیماری شاگاس
– اسکلرودرما و سایر بیماریهای روماتولوژیک
ب- بیماری را باید از سایر بیماریهای مری مه مشکل ساختمانی مشابه ایجاد میکنند، افتراق داد:
– تنگیهای ناشی از زخمهای گوارشی
– حلقهها و پردههای مری
– کارسینوما (سرطان)
– تومورهای خوشخیم
– تنگی ناشی از داروها
– دیورتیکول مری
درمان آشالازی :
برای درمان آشالازی راههای مختلفی وجود دارد اگرچه همه این درمانها قادر به تخفیف دادن علائم هستند اما متاسفانه هیچکدام از آنها قادر به درمان کامل بیماری نیستند.
دو روش درمانی اول(دارو درمانی و تزریق سم بتولونیم ) با کاهش دادن فشار اسفنگتر تحتانی مری عمل میکنند اما دو روش دیگر ( بالون زدن و جراحی )از طریق تضعیف فیبرهای عضلانی اسفنگتر تحتانی مری عمل میکنند.
دارو درمانی:
نیتراتها و بلوک کننده های کانال کلسیم دو دسته دارو ئی هستند که اثر شل کنندگی روی عضلات اسفنگتر تحتانی مری دارند.این قرصها زیر زبانی هستند و 10 الی 30 دقیقه قبل از غذا مصرف میشوند.
بالون زدن (هوا زدن) :
با بالون زدن به طور مکانیکی عضلات منقبض شده اسفنگتر مری کشیده میشود.این روش درمانی در دو سوم بیماران مبتلا به آشالازی علائم بیماری را کاهش میدهد .البته بیش از نصف بیماران مجبور میشوند که برای بهبود بیماری بیش ازیکبار این کار را انجام دهند.
میزان موفقیت در این روش:
کسانی که یکبار بالون زده اند ,60% تا یکسال بس از بالون زدن و 25% تا 5 سال پس از بالون زدن بی علامت خواهند بود.
جراحی (میوتومی) :
منظور از میوتومی این است که در ناحیه اسفنگتر تحتانی یک فیبر عضلانی را مستقیما ببریم.در گذشته برای این کار باید جدار قفسه سینه و شکم را باز میکردند اما امروزه این کار توسط یک لاپاروسکوپ و با یک برش بسیار کوچک فابل انجام است.
میزان موفقیت در این روش:
جراحی علائم را در 70 الی 90 % بیماران از بین میبرد.این بهبود در 85% بیماران به مدت 10 سال و در 65% آنها به مدت 20 سال پس از جراحی باقی میماند.بنابراین بهبود بیماری پس از جراحی نسبت به بقیه درمانها ماندگارتر است اما به طور کلی جراحی با عوارض جانبی بیشتری همراه است و تهاجمی تر و گران تر از بقیه درمانها است.
تزریق سم بوتولونیم :
این روش جدیدترین روش درمانی آشالازی است.سم بوتولونیم به طور موقت سلولهای عصبی را که فرمان انقباض به اسفنگتر تحتانی مری میدهد فلج میکند.به نظر میرسد که این روش در بیمارانی که بالای 50 سال دارند مناسب است.البته از تزریق این سم میتوان به عنوان یک روش تشخیصی در کسانی که مشکوک به آشالازی هستند نیز استفاده کرد.
میزان موفقیت در این روش:
یکبار تزریق بوتولونیم میتواند در 65 الی 90 درصد بیماران در کوتاه مدت (سه ماه تا یکسال)بهبود ایجاد کند.در موارد عود میتوان از تزریق مجدد استفاده کرد.
عوارض آشالازی
– زخم های مخاطی ناشی از آزردگی غذای باقی مانده (خونریزی ناشی از زخم پپتیک واقعی در آشالازی نادر است.)
– پنومونیت،تراکئوبرونشیت و به ندرت خفگی در اثر آسپیراسیون محتویات رگورژیتاسیون مری
سوءتغذیه خفیف تا متوسط ولی ممکن است در اثر بی توجهی شدید شود.
– کارسینوم سلول سنگفرشی (SCC) در 3-5 درصد موارد،که این ضایعه در ناحیه گشادکننده مری معمولاً پس از سال ها بعد از تظاهرات اولیه روی می دهد.
پیش آگهی و عوارض و سیر بالینی
– خطر سرطان مری در بیماران مبتلا به طور قابل ملاحظه ای بیشتر است(15 تا30 برابر).
– میزان بروز سوراخشدگی مری پس از گشاد کردن به روش پنوماتیک 5-3 درصد است.
– عوارض پس از جراحی عبارتند از: ریفلاکس علامتدار(10% طی یک سال)، اختلال بلع(10%) و مرگ ومیر ناشی از میوتومی باز(کمتر از2%).
ریسک سرطان مری:
بیماران مبتلا به آشالازی نسبت به افراد سالم ریسک بیشتری برای ابتلا به سرطان مری دارند خصوصا اگر تنگی مری در آنها به طور مناسب کاهش نیافته باشد.
به همین دلیل پزشکان اندوسکوپی را به عنوان یک روش غربالگری برای تشخیص زودهنگام سرطان مری به این بیماران توصیه میکنند
درمان گیاهی آشالازی
درمان آشالازی در طب سنتی
به منظور درمان گیاهی آشالازی (درمان آشالازی با طب سنتی) : تخم کرفس و صمغ درخت سدر را به نسبت مساوی پودر و مخلوط کنید و قبل از هر وعده غذایی یک قاشق چای خوری میل کنید.
مصرف پوست درخت نارون آمریکایی به درمان گیاهی آشالازی و کاهش سوزش سرمعده کمک می کند.
گیاه علف جو یا جو موشک نیز در درمان گیاهی آشالازی و کاهش علائم رفلاکس کاربرد دارد.
مصرف عصاره پوست پرتقال به مدت دو هفته به درمان گیاهی آشالازی و کاهش علائم سوءهاضمه کمک می کند.
