اسطوخودوس / خواص / مضرات / کاشت

گیاهان دارویی ۱۵ آذر ۱۳۹۷

همه آنچه که باید در مورد اسطوخودوس و روغن آن بدانید

وقتی اسم اسطوخودوس Lavender را می شنوید، بیدرنگ به سایه روشنی از بنفش می اندیشید، اما در واقع این گیاه به جز رنگش ویژگی های دیگری هم دارد.

با خواندن این مطلب، در ادامه از فواید این گیاه برای سلامتی، سایر کاربردها و خطرات بالقوه استعمال آن آگاه شوید.

اسطوخودوس چیست؟

اسطوخودوس / خواص / مضرات / کاشت

اسطوخودوس گیاهی گلدار از خانواده نعناست که به راحتی می توان آن را از عطر شیرین گل آن تشخیص داد. این گیاه بومی مدیترانه، آسیای مرکزی و هند است و قدمت آن به ۲۵۰۰ سال قبل می رسد.

در زمان های گذشته، اسطوخودوس بعنوان یک گیاه مقدس مورد استفاده قرار می گرفت. بعلاوه، اغلب از این گیاه برای حس تازگی و گرفتن عطر و بویی ملایمی در موارد مختلف مانند لباس و مو استفاده می شد.

خواص روغن اسطوخودوس برای سلامتی

امروزه، اسطوخودوس چیزی بیش از یک گیاه خوشبو می باشد. با گذر زمان، این گیاه بصورت گسترده ای در پزشکی و درمان مورد استفاده قرار گرفته است. بنابراین اگر با برخی مشکلات پزشکی سروکار دارید و نمی خواهید خود را در معرض استفاده از داروهای بدون نسخه یا تجویز شده توسط پزشک قرار دهید، در اینجا نگاهی به مزایای بالقوه استفاده از اسطوخودوس در سلامت انسان بیاندازید.

بهبود خواب شبانه

بی خوابی مشکلی ناخوشایند است که سبب می شود تمام شب از یک پهلو به پهلوی دیگر غلت بخورید. نخوردن قهوه و بیشتر ورزش کردن می تواند سبب بهبود خواب شود. اما گاهی اوقات این تلاش ها و سایر درمان های خانگی کارایی ندارند. در نتیجه می بایست به بهم ریختگی روزانه پایان دهید.

اگر می خواهید برای داشتن خواب شبانه بهتر کاری انجام دهید، می توانید از روغن اسطوخودوس استفاده کنید، زیرا طی مطالعه ای که در مارس سال ۲۰۱۷ در انجمن بریتانیایی پرستاران منتشر شد، مشخص گردید که روغن اسطوخودوس درمانی موثر برای بهبود کیفیت خواب بیماران واحد مراقبت های ویژه (ICU) می باشد که با مشکل خواب مواجه هستند.

بنابراین اگر تاکنون درمان دیگری را برای خواب امتحان کرده اید اما نتیجه ای نگرفته اید، قبل از خوابیدن چند قطره از روغن اسانس اسطوخودوس را روی بالشت خود بچکانید. از نخوردن این اسانس یا هر اسانس روغن دیگر اطمینان حاصل کنید، زیرا این امر می تواند سلامتی شما را تهدید کند.

برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مطلب بی خوابی و درمان آن و نحوه خوابیدن سریع شبانه را مطالعه نمایید.

خواص اسطوخودوس برای پوست

اسانس روغن های بسیاری برای درمان امراض پوستی استفاده می شوند که اسطوخودوس یکی از آنهاست. براساس مقاله ای که در می ۲۰۱۷ در مجله تکامل براساس شواهد و داروی جایگزین منتشر شد، در صورت داشتن جوش، اگزما یا التهابات پوستی می توان کمی از روغن اسطوخودوس را در قسمت مورد نظر مالید، این روغن می تواند سبب درمان مشکلات پوستی و بهتر شدن التهابات گردد. کسانی که پوست حساسی دارند، می توانند قبل از استفاده، این روغن را با کمی آب یا روغن حامل محلول نمایند.

فعالیت آنتی اکسیدانی اسطوخودوس می تواند سبب بهبود زخم شود.

قبل از استفاده از این روغن در موارد درمانی و اطمینان از عدم تقابل دارویی با کرم ها و داروهایی که استفاده می کنید، حتما با پزشک خود مشورت کنید.

کاهش درد

بسیاری از افراد در زمان مواجه با دردهای مزمن به سراغ داروهای بدون نسخه رفته و بنابه شدت درد به پزشک مراجعه خواهند کرد.

قبل از انجام روش های معمول برای درمان درد، رایحه درمانی را با مخلوط کردن ۲% روغن اسانس اسطوخودوس که در آب حل شده امتحان کنید. طبق نتایج مطالعه ای مشخص شد که اسطوخودوس درمانی موثر برای دردهای پس از جراحی است. خاصیت درمانی این گیاه بخاطر مقادیر لینالیل استات و ترکیبات ضد التهابی لینالول است که در بسیاری از اسانس های روغن یافت می شود.

READ  انواع چای و دمنوش موثر در درمان بزرگی پروستات

اسطوخودوس همچنین حاوی پلی ساکارید است. مطالعه دیگری که در مجله تحقیق گیاه درمانی منتشر شده بود، اذعان داشت که گیاهان حاوی این مولکول ها در درمان بیماری های التهابی بسیار موثرند، که شامل درد مفاصل و رماتیسم هم می شود.

ضمنا، در تحقیقات دیگر مشخص شده است که استفاده از گیاه اسطوخودوس در حین زایمان می تواند شدت درد را کاهش دهد اما بروی مدت زمان درد کشیدن تاثیری ندارد.

کاهش فشار خون و ضربان قلب

فشار خون بالای مزمن می تواند سبب استرس مازاد در قلب شده و ریسک مشکلات قلبی مانند سکته و حمله قلبی را افزایش دهد. اما طبق مطالعه ای که در سال ۲۰۱۷ در مجله ایرانی تحقیقات دارویی انجام شد، مشخص گردید که فشار خون و ضربان قلب ۴۰ نفر از کسانی که از اسانس روغن اسطوخودوس پس از جراحی قلب باز استفاده کرده اند، کاهش یافته است، که نشان دهنده تاثیر مثبت روغن در علائم حیاتی آنها می باشد. هنوز به عقیده بسیاری از دانشمندان، تحقیقات بیشتری می بایست در این زمینه صورت پذیرد که شامل آزمایشات تصادفی کنترل شده، استاندارد طلایی برای تحقیق پزشکی با اندازه نمونه بزرگتر می باشد.

بهبود علائم آسم

آسم نایژه ای می تواند بخاطر تاثیرات ضد التهابی اسطوخودوس بهبود یابد. در مطالعه ای که بروی موش ها انجام شده و در ژوئن سال ۲۰۱۴ در مجله علوم زندگی منشتر شد، مشخص گردید که اسانس روغن اسطوخودوس تاثیر مثبتی بروی سلامت تنفسی، بهبود التهابات آلرژیک و افزایش نابهنجار یاخته های بافت مخاطی دارد. هنوز تاثیر مشابه این یافته بروی انسان نامشخص است.

کاهش گرگرفتگی های دوران یائسگی

گرگرفتگی یکی از علائم شایع در دوران یائسگی است که بسیاری از زنان را تحت تاثیر قرار می دهد. این گرگرفتگی سبب حس داغی ناگهانی در کل بدن شده و سبب برافروختگی و تعریق آن می شود.

اما طی تحقیقی که در سپتامبر ۲۰۱۶ در مجله انجمن پزشکی چینی ها منتشر شد، استفاده از رایحه اسطوخودوس بمدت ۲۰ دقیقه و ۲ روز در هفته می تواند به کاهش این گرگرفتگی ها و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.

خاصیت آنتی باکتریال

در تحقیقات بسیاری به فعالیت بالقوه ضد قارچی اسطوخودوس اشاره شده است. طبق این تحقیقات، اسانس روغن اسطوخودوس می تواند در کاهش رشد انواع مشخصی از قارچ ها مانند سی. آلبیکانس، موثر باشد. این روغن همچنین می تواند در درمان نوعی مرض قارچی انگشتان و عفونت قارچی که طبق تحقیقات قبلی بواسطه قارچ ها بوجود آمده اند، تاثیرگذار باشد.

خواص اسطوخودوس برای مو

در مطالعه دیگری، روزی یکبار اسانس روغن اسطوخودوس را ۵ بار در هفته و بمدت یک ماه روی کمر موش ها مالیدند، نتیجه درمان نشان دهنده رشد تعداد فولیکول های مو و لایه ضخیم تری از پوست بود. از دیدگاه محققان اسطوخودوس می تواند برای رشد موها موثر باشد، اما در این زمینه نیاز به تحقیقات بیشتری می باشد، از این گذشته، شما یک موش نیستید.

کاهش استرس

استرس روزانه می تواند عوارضی جدی بروی سلامت روان شما داشته باشد. هرچه میزان نگرانی شما بیشتر باشد، ابتلا به سردرد و افسردگی بیشتر بوده و انرژی پایین تری خواهید داشت.

خبر خوب اینکه اسطوخودوس می تواند ابر سیاهی که از پشت سرتان آویز شده را بلند نموده و سبب بهبود وضعیت روانی شما شود. تحقیقات زیادی در زمینه تاثیر گذاری مثبت اسطوخودوس بروی حالت، استرس، اضطراب و افسردگی انجام شده است.

مثلا طبق یک آزمایش تصادفی کنترلی که در فوریه ۲۰۱۸ در مجله درمان های تکمیلی علم طب منتشر شد، مشخص گردید که علائم سندروم پیش از قاعدگی در زنانی که از اسانس روغن اسطوخودوس استفاده کرده اندT بهبود یافته است. این زنان نگرانی، افسردگی و تشویش کمتری را تجربه کرده اند. به همین ترتیب، در یک آزمایش تصادفی کنترل شده دیگر که در اکتبر سال ۲۰۱۷ در مجله ملی فعالیت های پرستاری منتشر شد، مشخص گردید که درمان های ماساژ رفلکسولوژی با اسانس روغن اسطوخودوس سبب بهبودهای جسمی و کاهش نگرانی و افسردگی می شود.

READ  افسنطین چیست / افسنطین شیرین / خواص افسنطین و عوارض افسنطین

انواع مختلف اسطوخودوس

اسطوخودوس در شکل های مختلف وجود دارد. مثلا:

شربت روغن اسطوخودوس: از گل های آن گرفته شده برای ساخت یک روغن خوشبو استفاده می شود. می توان این روغن را روی پوست ماساژ داده، روی یک پخش کننده قرار داد یا از طریق بودرمانی چند قطره از آن را روی بالشت یا یک اسفنج چکاند.

گیاه اسطوخودوس گیاهی با بوی شیرین و دائمی است. این گیاه بویی معطر و شیرین به باغ می دهد.

کپسول یا مکمل های اسطوخودوس: می توانید اسطوخودوس را در قالب کپسول تهیه نموده و بصورت مکمل استفاده کنید. طبق دستور پزشکی از آن استفاده کنید و از طریق مشورت با پزشک خود از نبود تقابل دارویی منفی این کپسول با داورهایی که درحال حاضر استفاده می کنید اطمینان حاصل کنید. همچنین مطمئن شوید که مکمل ها توسط سازمان غذا و دارو (FDA) تنظیم نشده باشند.

دمنوش اسطوخودوس: این نوع از اسطوخودوس نوعی نوشیدنی تسکین دهنده است که سبب کاهش نگرانی شده و خواب را بهبود می بخشد. میتوانید دمنوش اسطوخودوس را خریداری کرده و یا گیاه تازه آن را بمدت ۱۵-۲۰ دقیقه در آب جوش قرار دهید.

 

گیاهان دیگری که کارکردی شبیه به اسطوخودوس دارند:

آلوئه ورا، دارچین، قهوه، زنجبیل، سرکه سیب، روغن نارگیل، سیر، چای سبز

 

انتخاب و نگهداری از اسطوخودوس

بد نیست با نام های مختلف گیاهی اسطوخودوس قبل از خرید آن مطلع شوید. این امر باعث می شود که بسته به نوع استفاده از گیاه بتوانید انتخاب صحیحی داشته باشید.

لوندولا استوئکاس (اسطوخودوس اسپانیایی) برای درمان احساسات، مشکلات پوستی، تنفسی و عضلانی استفاده می شود، اما اغلب تحت نظر پزشک تجویز شده و استعمال می گردد. می توانید برای کمک به تشویش، سردرد، بی خوابی و گرفتگی عضلات دوران قاعدگی از لوندولا آنگوستیفولیا استفاده کنید.

از طرف دیگر، لوندولا لتیفولیا می تواند به درمان سردرد، مشکلات دوران قاعدگی، التهاب، نیش حشرات و دردهای عضلانی و مفاصل کمک کند.

البته نیاز نیست در زمان خرید اسطوخودوس همگی این جزییات را به خاطر بسپارید. لیبل محصول به شما نحوه صحیح استفاده از روغن یا مکمل و مزایای استفاده از نوع خاص اسطوخودوس را نشان می دهد.

البته در زمان استفاده از این گیاه در مسایل پزشکی، بدنبال اسطوخودوس ۱۰۰% خالص باشید.

در زمان خرید اسانس روغن اسطوخودوس ، می بایست جهت نگهداری این روغن موارد لازم را مد نظر قرار دهید. بدین منظور بعد از هر بار استفاده در روغن را محکم بسته و در جای خنک و خشک قرار دهید.

این موضوع درباره مکمل ها و کپسول های اسطوخودوس هم صدق می کند. پس از منقضی شدن تاریخ تولید، استفاده از آن را متوقف کنید.

کاشت اسطوخودوس

اسطوخودوس باید در فصل بهار کاشته شود. می توانید تا تابستان یا پاییز هم صبر کنید، اما هرچه سریعتر این گیاه کاشته شود، می توان از قوی تر شدن گیاه و مقابله با سرمای زمستان مطمئن تر بود.

بین هر گیاه ۱ الی ۱٫۵ متر فاصله قرار دهید، و گیاهان را در مکانی که در معرض رطوبت بسیار زیادی هستند، قرار ندهید. این گیاه نیاز به نگهداری کمی دارد، بنابراین تا زمانی که گیاه رشد کند، کافی است در هفته یک یا ۲ بار آن را آبیاری نمایید و پس از آن آبیاری را به هر ۲ یا ۳ هفته یکبار کاهش دهید.

پس از آنکه نیمی از غنچه ها شکفته شدند، می توانید گیاه را بچینید. ساقه های بلندتر گیاه را برای دسته کردن راحتر چیده و در مکانی خنک قرار دهید تا خشک شوند.

سایر موارد استفاده از اسطوخودوس

حشرات در تابستان و ماه های گرمتر سبب آزار و اذیت می شوند. خوب است که بدانید اسطوخودوس همانند یک حشره کش طبیعی است که انواع مختلف حشرات مانند مگس ها، پشه ها و بیدها را دور نگه می دارد.

READ  سداب یا سیاب / سداب در طب سنتی / خواص و مضرات سداب / سداب و لاغری

همچنین می توانید برای تازه کردن هوا و رفع بوی ماندگی اتاق هایی مانند رخت شورخانه، گاراژ و کابینت ها، اسطوخودوس را در قسمت های مختلف آن قرار دهید. می توانید از روغن اسطوخودوس برای خوش بو کردن بدن هم استفاده کنید، کافی است کمی از روغن را با انگشت روی گردن خود بمالید.

اسطوخودوس را می توان در موادی مانند صابون، لوسیون و شوینده های بدن هم یافت. این محصولات سبب مرطوب شدن پوست و حس راحتی و آرامش بعد از استحمام می شوند.

از اسطوخودوس خشک شده در پخت و پز هم استفاده می شود. می توانید از این گیاه در پخت گراتین با عسل و اسطوخودوس یا شیرینی های کره ای گیاهی استفاده کنید.

مضرات اسطوخودوس

اسطوخودوس مورد تایید FDA نمی باشد، بنابراین می بایست از خطر احتمالی آن در سلامت یا تاثیرات جانبی آن آگاه باشید.

مثلا نباید روغن اسطوخودوس را بنوشید، زیرا در حالت خوراکی می تواند سمی باشد. علائم مسموم شدن شامل نفس کشیدن دشوار، استفراغ و اسهال است. اگر می خواهید از این گیاه در حالت خوراکی استفاده کنید، از مکمل های اسطوخودوس طبق دستورالعمل استفاده نمایید.

به یاد داشته باشید که برخی افراد به اسطوخودوس حساسیت دارند و ممکن است پس از استفاده دلدرد، درد مفاصل یا سردرد را تجربه کنند.

اگرچه اسطوخودوس برای پوست مناسب است، اما احتمال واکنش آلرژیک و تحریک پوست وجود دارد. این علائم شامل برآمدگی، قرمزی گونه و یا حس سوختگی می شود. درصورت بروز این علائم، استفاده از آن را متوقف کنید.

همچنین شواهدی از استفاده مکرر از اسطوخودوس وجود دارد که منجر به حالتی نادر می گردد که بزرگی پستان مردان قبل از بلوغ نامیده می شود، در این حالت بافت سینه مردان بصورت غیر طبیعی بزرگ می شود.

پاسخ سوالات متداول در رابطه با اسطوخودوس

سوال: بهترین مکان برای کاشت اسطوخودوس کجاست؟

جواب: اسطوخودوس را می توان در مکان های مختلف کاشت، اما برخی گیاهان در مکان های مرطوب رشد نمی کنند. بهترین مکان برای رشد این گیاه در غرب است. بهترین زمان کاشت هم در بهار است، زیرا تا رسیدن زمستان این گیاه مقاومت لازم را کسب می کند.

سوال: معنی سمبولیک اسطوخودوس چیست؟

جواب: رنگ گل های اسطوخودوس بنفش است، و رنگ بنفش سمبل سلطنت و تجلل است. گل های اسطوخودوس با صفا و وقار، خلص و آرامش هم در ارتباطند.

سوال: اسطوخودوس را در چه مواردی می توان استفاده کرد؟

جواب: می توان این گیاه را با اهداف پزشکی و درمانی استفاده کرد، مثلا در درمان بی خوابی، آکنه، افسردگی، نگرانی، ریزش مو، فشار خون بالا و درد. همچنین مانند یک رایحه طبیعی عمل می کند و در برخی از غذاها نیز از گل و غنچه های اسطوخودوس استفاده می شود.

سوال: اسطوخودوس از چه چیزهایی جلوگیری می کند؟

جواب: اسطوخودوس می تواند باعث دور شدن حشراتی مانند مگس ها، پشه ها و کک ها شود. برای فراری دادن مهمان های ناخوانده، دسته ای از اسطوخودوس را در ایوان جلو یا عقب خانه قرار دهید.

سوال: آیا اسطوخودوس برای انسان ها سمی است؟

جواب: استعمال اسطوخودوس در رایحه درمانی خطرناک یا سمی نیست. اما خوردن روغن آن می تواند سبب علائم ناخوشایندی مانند اسهال، استفراغ یا نفس کشیدن دشوار شود. کپسول های اسطوخودوس همچنان برای خوردن بلامانع می باشند. فقط قبل از استفاده حتما با پزشک خود مشورت نمایید.

نکات مهم درباره خواص اسطوخودوس و زمان استفاده از آن

همانگونه که مشاهده نمودید، اسطوخودوس چیزی بیشتر از یک رنگ یا گیاه مرتعش است. در میان رایحه خوش آن و نیرویی که به کنار آمدن با بیماری های مختلف کمک می کند، می توانید از مزایای اضافه نمودن آن به رژیم ، چه در قالب روغن، چه کپسول و یا به شکل چای بهره مند شوید.