دیابت چیست / دیابت نوع 1 / دیابت نوع 2 / دیابت بارداری
دیابت چیست؟
دیابت زمانی اتفاق می افتد که گلوکز خون (قند خون) بیش از مقدار طبیعی باشد. گلوکز خون منبع انرژی بدن است و از مواد غذایی تامین می شود. انسولین، هورمونی است که توسط پانکراس ساخته می شود و کمک می کند تا گلوکز حاصل از مواد غذایی را وارد سلول ها کند تا از انرژی آن استفاده شود. گاهی اوقات بدن به اندازه کافی انسولین تولید نمی کند یا از انسولین به خوبی استفاده نمی کند. گلوکز در خون باقی می ماند و به سلول ها نمی رسد.
با گذشت زمان، گلوکز های موجود در خون به بیش از مقدار طبیعی می رسد که مشکلات سلامتی را به همراه دارد. گرچه دیابت هیچ درمانی ندارد، اما می توان دیابت را کنترل کرد تا سلامت بمانید.

چه نوع دیابت هایی وجود دارد؟
دیابت های نوع یک و دو و همینطور دیابت بارداری از شایع ترین انواع دیابت می باشد.
دیابت نوع 1
اگر دیابت نوع اول دارید، بدن شما انسولین تولید نمی کند. سیستم ایمنی بدن به سلول های لوزالمعده که انسولین تولید می کند حمل کرده و همه آن سلول ها را نابود می سازد. دیابت نوع اول معمولا در کودکان و افراد جوان تشخیص داده می شود، گرچه ممکن است در هر سنی افراد به این بیماری مبتلا شوند. افرادی که به دیابت نوع اول مبتلا شده اند باید هر روز انسولین مصرف کنند.
دیابت نوع 2
اگر دیابت نوع دوم دارید، بدن شما انسولین نمی سازد و یا از انسولین به خوبی استفاده نمی کند. در هر سنی افراد، حتی در دوران کودکی ممکن است به این نوع دیابت مبتلا شوند. با این حال، بیشتر، افراد میان سال و سالخورده دچار این بیماری می شوند. دیابت نوع دو یکی از شایع ترین نوع دیابت می باشد.
دیابت بارداری:
دیابت بارداری در برخی از خانم ها در زمان بارداری بروز می دهد. گاهی اوقات این نوع دیابت بعد از تولد نوزاد از بین می رود. در هر صورت، اگر دیابت بارداری داشته باشید، احتمال زیادی وجود دارد که در آینده به دیابت نوع دو مبتلا شوید. گاهی اوقات فرد در دوران بارداری به دیابت نوع دوم مبتلا می شود.
انواع دیگر دیابت:
یکی دیگر از انواع دیابت، دیابت مونوژنیک است، یک دیابت ارثی و مربوط به فیبروز کیستیک می باشد.
دیابت چگونه شیوع پیدا می کند؟
از سال 2015، 30.3 میلیون نفر در ایالات متحده، یا 9.4 درصد از جمعیت به دیابت مبتلا شده اند. بیش از یک چهارم آن ها نمی دانستند که دیابت دارند. دیابت یک چهارم افراد بالای 65 سال را تحت تاثیر قرار می دهد. در حدود 90-95 درصد از بزگسالان به دیابت نوع دو مبتلا هستند.
چه کسانی در خطر مبتلا شدن به دیابت نوع دوم هستند؟
اگر سن شما بالای 45 سال است، و سابقه این نوع بیماری در خانواده و همینطور اضافه وزن دارید، احتمال مبتلا شدن به دیابت نوع دو در شما بسیار زیاد است. عدم فعالیت جسمی، نژاد، و برخی مشکلات سلامتی از جمله فشار خون بالا از دیگر دلایل مبتلا شدن به دیابت نوع دوم می باشد. اگر در هنگام بارداری دچار دیابت شدید، احتمال اینکه به دیابت نوع دو مبتلا شوید بسیار زیاد است.
تاثیر دیابت بر بدن
با گذشت زمان، قند خون بالا باعث ایجاد مشکلاتی می شود از جمله:
– بیماری های قلبی
– سکته مغزی
– بیماری های کلیوی
– مشکلات بینایی
– بیماری های دندانی
– آسیب های عصبی
– مشکلات پا
شما می توانید با اقداماتی شانس مبتلا شدن به این بیماری را کاهش دهید.
علائم و نشانه های دیابت چیست؟
علائم دیابت عبارتند از:
– افزایش تشنگی و تکرر ادرار
– افزایش گرسنگی
– خستگی
– تاری دید
– بی حسی یا سوزن سوزن شدن در پاها و دست ها
– دیر خوب شدن زخم ها
– کاهش وزن ناگهانی
علائم دیابت نوع اول طی چند هفته شروع می شود. اما علائم دیابت نوع دو در طی چندین سال مشخص می شود و به آرامی پیشرفت می کند طوری که حتی فرد مبتلا شده از این موضوع آگاهی ندارد. بسیاری از افراد مبتلا به دیابت نوع دو علائمی ندارند. برخی از آن ها تا زمانی که دچار بیماری های ناشی از دیابت از جمله تاری دید و یا مشکلات قلبی نشوند متوجه این بیماری نخواهند شد.
دیابت نوع 1
علت ابتلا به دیابت نوع ۱ چیست؟
پزشکان تمامی عواملی را که موجب ابتلا به دیابت نوع ۱ میشوند، شناسایی نکردهاند، اما به نظر میرسد ژنها در بروز این نوع از دیابت نقشی اساسی بازی میکنند. همچنین پزشکان معتقدند دیابت نوع ۱ میتواند در اثر یک عامل محیطی مانند ویروس، ایجاد شود. بهعنوان مثال ویروس، دستگاه ایمنیتان را تحریک میکند تا به لوزالمعده حمله کند. علائم این حمله که اتوآنتیبادی نامیده میشود، در بیشتر افرادی که به دیابت نوع ۱ مبتلا هستند، قابل مشاهده است. تقریبا در همهی افرادی که به دیابت نوع ۱ مبتلا هستند، زمانی که قند خون بالا میرود، اتوآنتیبادیها وجود دارند.
بیماریهای دیگر مانند بیماری گریوز و بیماری پیسی نیز ممکن است همراه با دیابت نوع ۱ به وقوع بپیوندند.
علائم دیابت نوع ۱ چیست؟
علائم زیر بهصورت خفیف در افراد مبتلا به دیابت نوع یک دیده میشود، ولی امکان تشدیدشان نیز وجود دارد.
تشنگی شدید؛
افزایش گرسنگی (مخصوصا پس از غذا خوردن)؛
خشکی دهان؛
حالت تهوع و استفراغ؛
دردهای شکمی؛
تکرر ادرار؛
کاهش وزن بدون هیچگونه دلیل خاص (حتی اگر بهاندازهی کافی غذا بخورید و مشکل بی اشتهایی نداشته باشید)؛
ضعف یا احساس خستگی؛
تاری دید؛
تنفس سخت و سنگین (ممکن است پزشکتان از این وضعیت با عنوان تنفس کوسمول نام ببرد)؛
عفونتهای مداوم در پوست، دستگاه ادراری و مهبل؛
لرزش و کنفوزیون (نوعی حالت گیجی و کاهش هشیاری)؛
تنفس سریع؛
بوی میوهای نفستان.
دیابت نوع ۱ چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک برای تشخیص دیابت نوع 1 سطح قند خون را اندازه گیری می کند.
پزشکتان برای تشخیص دیابت نوع ۱ سطح قند خونتان را اندازهگیری میکند، همچنین ممکن است برای یافتن گلوکز و سایر ترکیبات شیمیایی که در نبود انسولین در بدن ساخته میشوند، ادرارتان را مورد آزمایش قرار بدهد.
در حال حاضر هیچ راهحل شناختهشدهای برای پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع ۱ وجود ندارد.
درمان دیابت نوع ۱
بسیاری از افراد با اینکه به دیابت نوع یک مبتلا هستند، عمر طولانی و زندگی سالمی دارند. کلید حفظ سلامتی در دیابت نوع ۱، حفظ قند خون در محدودهای است که پزشک به شما میگوید. شما باید قند خونتان را بهطور مرتب چک کنید تا با انجام اصلاحاتی بر روی انسولین دریافتی، غذاها و فعالیتهای بدنیتان، قند خون را در محدودهی مناسبی نگه دارید.
تمام افرادی که به دیابت نوع ۱ مبتلا هستند، باید برای کنترل قند خونشان انسولین تزریق کنند.
وقتی که پزشکتان درمورد انسولین صحبت میکند، سه نکتهی زیر را به شما یادآور خواهد شد:
زمان شروع اثر. مدت زمانی که طول میکشد انسولین وارد جریان خونتان شود و شروع به کاهش قند خونتان کند.
زمان اوج اثر. زمانیکه انسولین حداکثر اثرگذاری را در کاهش قند خون دارد.
مدت زمان اثر. مدت زمانی که اثرگذاری انسولین پس از شروع، باقی میماند.
انواع مختلف انسولین عبارتند از:
انسولین سریعالاثر: زمان شروعِ تأثیرگذاری این انسولین، نزدیک به ۱۵ دقیقه است. زمان اوج اثر آن نزدیک به ۱ ساعت و مدت زمان اثر آن بین ۲ تا ۴ ساعت است.
انسولین رگولار یا کوتاه اثر: زمان شروع اثر آن نزدیک به ۳۰ دقیقه است. زمان اوج اثر آن بین ۲ تا ۳ ساعت و مدت زمان اثر آن بین ۳ تا ۶ ساعت است.
انسولین با اثر متوسط: این انسولین زودتر از ۲ تا ۴ ساعت وارد جریان خون نمیشود. به عبارتی زمان شروع اثر این انسولین بین ۲ تا ۴ ساعت، زمان اوج اثر آن بین ۴ تا ۱۲ ساعت و مدت زمان اثر آن بین ۱۲ تا ۱۸ ساعت است.
انسولین با اثر طولانی: چند ساعتی طول میکشد تا این انسولین شروع به تأثیرگذاری کند. تأثیر این انسولین بهمدت ۲۴ ساعت باقی میماند.
معمولا پزشکتان با تزریق دو نوع انسولین در روز شروع خواهد کرد. تعداد تزریقها ممکن است به ۳ تا ۴ مرتبه در روز افزایش یابد.
بیشتر انسولینها در ظرف شیشهای کوچکی به نام «ویال» نگهداری میشوند. سپس به کمک سوزنی که در سر سرنگ وجود دارد، انسولین را از ویال به درون سرنگ کشیده و تزریق میکنند. امروزه انسولین بهوسیلهی قلم انسولین نیز قابل دریافت است. همچنین انسولین میتواند به کمک ابزاری از طریق استنشاق توسط بدن دریافت شود. روش دیگر برای دریافت انسولین، پمپ انسولین است. در پمپ انسولین میتوانید به کمک یک لولهی نازک، انسولین موردنیازتان را دریافت کنید. پزشکتان با توجه به شرایط، بهترین روش دریافت انسولین را برایتان انتخاب خواهد کرد.
تغییر در سبک زندگی
ورزش برای درمان دیابت نوع ۱ ضروری است. اما ورزش در هنگامی که به دیابت نوع ۱ مبتلا هستید، اصولی دارد. شما باید میان انسولین، غذای دریافتی و هر نوع فعالیت فیزیکی (حتی فعالیتهای روزانه) توازن مناسبی برقرار کنید.
آگاهی وضعیتتان، کلید موفقیت شماست. باید قند خونتان را قبل، بعد و در حین فعالیتهای فیزیکی کنترل کنید تا از چگونگی تأثیر فعالیت فیزیکی بر شرایطتان مطلع شوید. بعضی چیزها قند خونتان را افزایش میدهند، درحالیکه برخی دیگر تأثیری بر روی قند خون ندارند. میتوانید برای پیشگیری از افت شدید قند خونتان، میانوعدههایی محتوی کربوهیدرات مصرف کنید یا میزان انسولین دریافتیتان را کاهش بدهید.
شما همچنین باید از تأثیری که غذاها بر روی قند خونتان دارند، آگاه شوید. وقتی که بفهمید کربوهیدراتها، چربیها و پروتئینها، چگونه قند خونتان را تحت تأثیر قرار میدهند، میتوانید یک رژیم غذایی سالم برای خودتان بچینید تا قند خونتان را در محدودهی مناسب نگه دارید. متخصص تغذیه میتواند به شما در شروع یک برنامهی غذایی خوب کمک کند.
برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مطلب کنترل دیابت با کاهش مصرف گوشت و غذاهای خوشمزه پاییزی برای بیماران دیابتی را مطالعه نمایید.
اگر دیابت نوع ۱ درمان نشود، چه اتفاقی برای بدن میافتد؟
در صورت عدم کنترل دیابت نوع 1 احتمال بروز رتینوپاتی بالاست.
اگر دیابت نوع یک بهخوبی کنترل نشود، میتواند مشکلاتی جدی بهوجود بیاورد و زندگی فرد را تهدید کند.
رتینوپاتی: این اختلال در ۸۰٪ از بزرگسالانی که بیش از ۱۵ سال به دیابت نوع ۱ مبتلا بودهاند، اتفاق میافتد. بروز رتینوپاتی قبل از دوران بلوغ نادر است. برای پیشگیری از رتینوپاتی و حفظ بیناییتان باید قند خون، فشار خون، سطح کلسترول و تریگلیسریدتان را بهطور منظم کنترل کنید.
آسیبهای کلیوی: در حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد افرادی که به دیابت نوع ۱ مبتلا هستند، دچار بیماریای به نام «نفروپاتی دیابتی» میشوند. با گذشت زمان، احتمال بروز این پدیده افزایش مییابد. بیشترین احتمال بروز این بیماری بین ۱۵ تا ۲۵ سال پس از ابتلا به دیابت نوع یک است. این پدیده میتواند موجب بروز بیماریهای جدیتری مانند نارسایی کلیوی و بیماریهای قلبی شود.
گردش خون ضعیف و آسیبهای عصبی: اعصاب آسیبدیده و سرخرگِ سختشده میتوانند موجب کاهش حس و خونرسانی به پا شوند. این موضوع احتمال آسیبهای وارده را افزایش میدهد و موجب میشود زخمهای باز، دیرتر التیام یابند. با رخ دادن این پدیده، امکان قطع عضو نیز وجود خواهد داشت. آسیبهای عصبی میتواند موجب مشکلات گوارشی مانند حالت تهوع، استفراغ و اسهال شود.
دیابت نوع دو
دیابت نوع دو (دیابت بزرگسالان): علائم و درمان
حدود ۸% از مردم جهان و ایران به دیابت مبتلا هستند، یعنی حدود ۴ تا ۵ میلیون ایرانی مبتلا به علائم دیابت هستند که نیمی از آن ها از ابتلای خود خبر ندارند. شاید به همین دلیل باشد که به آن مرگ خاموش گفته می شود چرا که دیابت معمولا ۱۰ سال وقت می خواهد تا عوارض خود رانشان دهد،
یعنی دیابت اغلب باگذشت ۱۰ سال عوارض خود را نشان می دهد. حال جهت پیش گیری ازعوارض دیابت، راهی جز کنترل قند خون نیست چرا که دیابت قابل درمان نیست ولی قابل کنترل هست.
دربیماران مبتلا به دیابت نوع دو، میزان قند خون بیش از حد نرمال است، که این میتواند موجب عوارض بی شماری از جمله آسیب سیستم عصبی و آسیب کلیوی شود. این بیماری معمولا با دارو درمان میشود، اما برخی از داروها عوارض جانبی جدی به همراه دارند.
در بیماری دیابت نوع ۲ بدن شما توانایی تولید و استفاده از انسولین را از دست میدهد. انسولین هورمونی است که توسط لوزالمعده ساخته میشود. پس ازآنکه شکر و نشاسته غذا در بدن تجزیه میشود، انسولین، گلوکز را برای جذب و تامین انرژی مورد نیاز سلولها آزاد میکند. انسولین همچنین به از بین بردن قند اضافی در خون کمک میکند.
دیابت انواع مختلفی دارد، از جمله: نوع ۱، نوع ۲ و دیابت بارداری. نوع دوم، شایعترین نوع دیابت است، به طوری که حدود ۹۵ درصد از ۲۹٫۱ میلیون آمریکایی مبتلا به این نوع دیابت هستند.
دیابت بزرگسالی (نوع دو)
جامعه پزشکان از اصطلاح ” دیابت بزرگسالی” برای دیابت نوع ۲ استفاده میکند. زیرا این نوع دیابت معمولا در بزرگسالان بروز میکند. هر چند که بزرگترین گروه سنی مبتلا به دیابت نوع ۲، افراد ۶۰ ساله و بالاتراست، با این حال این بیماری به طور روزافزون درجوانان نیز تشخیص داده میشود. حدود ۳٫۷ درصد ازجمیعت ۲۰ تا ۴۴ ساله مبتلا به دیابت نوع ۲ است.
خبر خوب این است که دیابت نوع ۲ قابل پیشگیری است. گزینههای درمانی متعدی میتواند به کنترل قند خون شما کمک کند (از جمله تغییر در شیوه زندگی و داروها). اگر دیابت را به خوبی کنترل نکنید، این بیماری میتواند منجر به مشکلات جدی برای سلامت شما شود.
حال، بیماران عزیزی که مبتلا به دیابت نوع ۲ هستند جهت پیشگیری از عوارض دیابت باید
۱-قند ناشتا ۷۰ تا ۱۳۰
۲-قند غیر ناشتا یا دو ساعت پس از غذای زیر ۱۸۰
۳-همو گلوبین ای وان سی کمتر از ۷ داشته باشند
برای رسیدن به اهداف فوق، اولین قدم SMBG است یعنی چک قند خون ناشتا و دو ساعت بعد از هر وعده ی غذا، یعنی روزانه حداقل چهار بار چک قند خون با دستگاه گلوکومتر و یادداشت آن در جدولی به شکل زیر است.
البته بیمارانی که قند آن ها به شدت به هم ریخته است و اغلب قندهای بالای ۲۵۰ دارند باید ناشتا و قبل هر وعده ی غذا و قبل از خواب، قند خون خود را چک و یادداشت کنند.
خصوصیات دیابت نوع ۲
عدم وابستگی به انسولین
حملات Ketose ناشایع است (کاهش اب بدن،بالارفتن اسیدخون وکمارا کتوزنامند)
سطح انسولین طبیعی یا کم و در اوایل بیماری حتی افزایش دارد
اکثرا چاق هستند ( حتی در بچه ها )
عدم وابستگی به سیستم ایمنی
تشخیص بطور اتفاقی است ( گلوکز اوری + پرادراری+پرنوشی ناشایع است)
علائم و نشانههای دیابت نوع ۲
علائم و نشانههای دیابت نوع ۲ میتواند آنقدر خفیف باشد که شما متوجه آن نشوید. در واقع، حدود ۸ میلیون نفر از ابتلاء خود به این بیماری آگاه نیستند.
این علائم عبارتند از:
تشنگی و پرنوشی
ادرار زیاد
تاری دید
خستگی شدید و تحریک پذیری
سوزن سوزن شدن و بیحسی در دست و یا پاها
احساس خستگی و کوفتگی
زمان طولانی التیام زخمها
عود مکرر عفونت قارچی
آیا شما در معرض خطرابتلا به دیابت قرار دارید؟
برخی افراد نسبت به دیگران بیشتر در معرض خطر ابتلا به دیابت هستند. برخی از عوامل خطرساز ابتلا به دیابت عبارتند از:
سیگار کشیدن
قند خون بالا
سن بالای ۴۵ سال
عادات بد غذایی
سابقه خانوادگی دیابت
فشار خون بالا
عدم فعالیت بدنی
کلسترول HDLپایین و تری گلیسیرید بالا.
مادرانی که نوزادشان هنگام زایمان، بیش از ۴ کیلو بوده یا دیابت بارداری داشتهاند.
چگونه میتوان خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را کاهش داد؟
موثرترین راه برای کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ،۲ انتخاب هوشمندانه غذا و افزایش فعالیت بدنی است. کارشناسان حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت در روز را توصیه میکنند. البته، نمیتوان این تغییرات را یک شبه بوجود آورد.
نکاتی مفید برای ایجاد تغییرات کوچک :
• اهداف خود را مشخص کنید.
• همواره اهداف خود را واقع بینانه انتخاب کنید. به عنوان مثال، اگر تاکنون ورزش نکردهاید، آهسته و پیوسته شروع کنید.
• یک چارچوب زمانی برای اهداف خود تنظیم کنید. به عنوان مثال، برای کاهش وزن، یک ماه به خود فرصت دهید..
• اهداف خاص و دقیق انتخاب کنید. به جای اینکه فقط بگویید “من بیشتر ورزش خواهم کرد”، ورزشهای خاصی برای خود تعیین کنید وبا تنظیم یک برنامه، با پشتکار آن را انجام دهید.
• پس ازرسیدن به یک هدف، به خود پاداش دهید. با نگاهی به پیشرفتهایی که تا کنون داشتهاید، به خود انگیزه بدهید. میتوانید برای تشویق خود لباسهای جدیدی بخرید و یا به دیدن یک فیلم تازه بروید.
تشخیص دیابت نوع ۲
از آنجا که به نظر میرسد علائم دیابت نوع ۲ خفیف است یا ممکن است اصلا” آشکار نشود، بسیاری از افراد از ابتلاء خود به دیابت، بیخبر هستند.
اگر از ابتلاء خود به بیماری دیابت دچار تردید هستید و یا دارای سابقه خانوادگی این بیماری میباشید، نگرانی خود را با پزشک در میان بگذارید. فقط لازم است یک آزمایش خون ساده انجام دهید. آزمایش ارجح برای شما تست قند خون ناشتا میباشد.
طبق دستور پزشک، ازخوردن هر چیزی در شب قبل از این آزمایش اجتناب کنید. این آزمایش اگر در صبح انجام شود، نتایج قابل اعتمادتری نشان خواهد داد. آزمایشات دیگری نیز برای تشخیص بیماری دیابت وجود دارد.
پزشک میتواند بر اساس هر یک از نتایج زیر دیابت نوع ۲ را تشخیص دهد:
سطح گلوکز خون ۱۲۶ میلی گرم در هر دسی لیتر (mg / دسی لیتر) و یا بالاتر، پس از ۸ ساعت ناشتا.
سطح گلوکز خون ۲۰۰ میلی گرم / دسی لیتر یا بالاتر، ۲ ساعت بعد از نوشیدن ۷۵ گرم آب قند.
سطح گلوکز خون ۲۰۰ میلی گرم / دسی لیتر یا بالاتر، در هر زمان از روز، همراه با علائم دیابت.
“پیش دیابت” چیست؟
اگر سطح قند خون شما بالا باشد، اما نه در حد تشخیص دیابت، بیماری شما “پیش دیابت” نامیده میشود. پیش دیابت همچنین اختلال تحمل گلوکز (IGT) و یا اختلال قند خون ناشتا (IFG) نامیده میشود.
IGT زمانی تشخیص داده میشود که قند خون شما ۱۴۰-۱۹۹ میلی گرم / دسی لیتر، دو ساعت پس از نوشیدن آب قند باشد.
IFG زمانی رخ میدهد که قند خون شما ۱۰۰ – ۱۲۵ میلی گرم / دسی لیتر پس از یک شب ناشتا باشد.
بدون درمان پیش دیابت میتواند در عرض ۱۰ سال به دیابت تبدیل شود. در این مرحله، رژیم غذایی و ورزش میتواند باعث کاهش یا از بین رفتن خطر ابتلا به دیابت، یا به تاخیر انداختن این بیماری شود. در واقع، مطالعات نشان داده که افراد مبتلا به پیش دیابت که فقط ۵ تا ۷ درصد از وزن بدن خود را از دست دادهاند، احتمال ابتلا به دیابت را ۶۰ درصد کاهش دادهاند.
مشکلات سلامت مربوط به دیابت
از آنجا که در افراد مبتلا به دیابت نوع دوم، سلولها به انسولین مقاوم هستند، بنابراین در خون آنها قند اضافی وجود دارد. عدم کنترل قند خون بالا در این افراد، میتواند نتایج مخربی برای سلامتی آنها داشته باشد.
با گذشت زمان، این قند اضافی میتواند باعث مشکلات سلامت فرد شود از قبیل :
عوارض چشم، مانند کوری و گلوکوم
عوارض پا
مشکلات پوستی
فشار خون بالا
بیماری لثه
گاستروپارزی (فلج معده: هنگامی که خروج مواد غذایی از معده بیش از حد طول میکشد)
آسیب عصبی (نوروپاتی)
بیماریهای کلیوی (نفروپاتی)
بیماری عروق محیطی (PAD) (درد و سوزن سوزن شدن پاها)
مشکلات قلبی (سکته مغزی، نارسایی احتقانی قلب)
عدم تولید انسولین نیز میتواند منجر به یک بیماری به نام “کتواسیدوز دیابتی” شود. این وضعیت زمانی اتفاق میافتد که بدن نمیتواند از قند برای تامین انرژی استفاده کند و به جای آن چربی را میسوزاند. محصولات جانبی حاصل از شکستن چربی برای تامین انرژی، “کتون” نامیده میشود.
هنگامی که کتونها در بدن انباشته میشوند، ماده سمی محسوب خواهند شد. با این حال، این وضعیت در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ نادر است. این وضعیت معمولا در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ بروز میکند، زیرا انسولین در بدن آنها اصلا” تولید نمیشود.
درمان دیابت نوع ۲
اگر شما نیز از دیابت نوع ۲ رنج میبرید، همین امروز برای مراجعه به دکتر منشادی جهت تشخیص و تهیه یک برنامه درمانی، اقدام کنید. در طول اولین جلسه، دکتر منشادی، آزمایشاتی را برای تشخیص قطعی تجویز خواهد کرد، پس از آن گزینههای درمان، اقدامات پیشگیرانه، نسخهها و روشهای موجود را برای شما مطرح خواهد کرد.
دکتر منشادی با پیگیری منظم برنامه درمانی، به دقت پیشرفت شما را نظارت نموده و روند درمان را مدیریت میکند.
دکتر منشادی با این فلسفه که “نیازهای بیمار در اولویت است” بر استفاده از جدیدترین دستورالعملهای پزشکی و همچنین توجه دلسوزانه برای سلامت جسمی و روحی بیماران تمرکز میکند.
برنامههای درمانی مختلفی برای بیماری دیابت وجود دارد. یک درمان معمول برای دیابت شامل کنترل قند خون از طریق دارو میباشد، تعدادی از داروهای تجویزی موجود است که برای کنترل قند خون موثر هستند. با این حال، برخی از آنها دارای عوارض جانبی مضر هستند.
شما با تغییر در شیوه زندگی خود به جای مصرف دارو، احتمالا قادر به درمان دیابت نوع ۲ خواهید بود.
داروهای دیابت و عوارض جانبی آنها
انواع مختلفی از داروها وجود دارد که میتواند در کنترل قند خون به شما کمک کند. به عنوان مثال، داروهای موسوم به اینکرتین میمتیک و مهار کنندههای پپتیداز IV دیپپتیدی l (DPP-4S) از طریق تحریک لوزالمعده برای تولید انسولین در پاسخ به یک وعده غذایی، عمل میکنند.
داروهایی مانند Januvia، Janumet و Tradjenta متعلق به گروه DPP-4 هستند. Byetta، Bydureon و Victoza اینکرتین میمتیک هستند که همچنین آنتاگونیستهای گیرنده پپتید-۱ (GLP-1) گلوکاگون مانند، نامیده میشوند. متاسفانه، این دو گروه از داروها با پانکراتیت، سرطان لوزالمعده و مشکلات تیروئید در ارتباط هستند
گروه دیگری از داروها تحت عنوان تیازولیدین دیونها (TZDs) نامیده میشوند که شامل آکتوز و آواندیا.هستند. اگر چه این داروها سطح قند خون شما را پایین میآورند، اما آکتوز با خطر سرطانمثانههمراه است و آواندیا میتواند موجب مشکلات قلبی شود.
اگر هر کدام از این داروها را با یکدیگر مصرف کنید، خطر ابتلا به این عوارض افزایش مییابد. از پزشک خود در مورد جایگزینهای ایمنتر بپرسید. همچنین برای آگاهی کامل در مورد خطر ابتلا به این عوارض، لازم است در مورد داروهای تجویز شده مطالعه نمایید.
رژیم غذایی و ورزش
از آنجا که سبک زندگی فرد بر دیابت نوع ۲ تاثیر گذار است، ممکن است پزشکان درمان مبتنی بر یک رژیم غذایی کنترل شده و تشدید برنامه ورزشی را بهجای داروها توصیه کنند. در واقع، یک تحقیق منتشر شده در Diabetologia نشان داد که با ورزش و رژیم غذایی نتایج چشمگیری حاصل میشود.
در یک مطالعه، محققان یک گروه از افراد مبتلا به دیابت را تحت نظارت قرار دادند. این افراد تحت یک رژیم غذایی دارای بار گلیسمی پایین و مبتنی بر گیاهخواری، کم کالری همراه با ورزش قرار گرفتند و بسیاری از ویژگیهای دیابت، تنها در یک هفته معکوس شد.
بیشتر بخوانید:
پس از هشت هفته، سلولهای تولید کننده انسولین در پانکراس دوباره شروع به فعالیت کردند، ذخایر کلسترول و چربی کاهش یافت و در پایان مطالعه، شواهدی از بیماری دیابت در شرکت کنندگان وجود نداشت.
A1C چیست؟
انجام تست قند خون در خانه نشان میدهد که قند خون شما در آن لحظه چقدر است. تست A1C (یا هموگلوبین گلیکوزیله)، آزمون اندازه گیری متوسط سطح قند خون شما در طی یک دوره زمانی دو یا سه ماهه است. این تست برای تعیین اینکه برنامه درمان فعلی شما چقدرموثربوده است، بسیار مفید میباشد.
ممکن است مجبور باشید آزمایش A1C را هر سه ماه یکبار انجام دهید، اما سطح قند خون شما باید حداقل دو بار در سال آزمایش شود.اگر پزشک شما در حال اجرای یک برنامه درمانی یا تجویزداروی جدیدی برای شماست، ممکن است آزمایشات مکرری را تجویز کند. البته این آزمایشات، جایگزین انجام تست از خود نیست.
دیابت بارداری
دیابت بارداری (دیابت ملیتوس یا GDM) دیابتی است كه برای اولین بار در طی حاملگی شناسایی می شود. دیابت به این معناست كه قند خون شما از حد معمولی بالاتر است. بدن از قند برای انرژی استفاده می كند. اما قند زیاد در بدن می تواند مضر باشد. زمانی كه حامله هستید قند اضافی برای جنین شما خوب نیست.تغییرات هورمونی و وزن گیری بخشی از یك حاملگی سالم است. اما هر دوی این موارد ترشح بیشتر انسولین را دچار اشكال می كند. در این صورت با توجه به اینكه وجود انسولین برای ورود قند به سلولها و تامین انرژی مورد نیاز بدن ضروری است , بدن شما انرژی را كه نیاز دارد از غذا دریافت نمی نماید.
خطر ابتلا به دیابت بارداری در من چقدر است؟
انجمن دیابت آمریکا همچنین پزشکان را تشویق می کند تا دیابت نوع 2 را در ابتدای بارداری بررسی کنند. اگر فاکتورهای خطر برای دیابت نوع 2 دارید، پزشک احتمالا در اولین ملاقات قبل از زایمان شما تست می کند. این عوامل خطرات عبارتند از:
اضافه وزن
فشار خون بالا
سطح پایین کلسترول خوب (HDL) در خون
سطح بالایی از تری گلیسیرید در خون
سابقه خانوادگی دیابت
سابقه قبلی GDM، علائم مقاومت به انسولین
سابقه زایمان یک نوزاد که بیش از 9 پوند وزن دارد
اگر هر یك از موارد بالا را علامت زده اید، از كارشناسان بهداشتی بخواهید كه آزمایشات مربوط به دیابت بارداری را انجام دهند. اگر اضافه وزن دارید، قبلاً دیابت بارداری داشته اید، سابقه خانوادگی قوی برای دیابت دارید یا در ادرارتان قند قابل مشاهده است، در خطر زیادی هستید. اگر یكی یا بیشتر از عوامل خطر را علامت زده اید، در خطر متوسط هستید . اگر هیچ یك از عوامل خطر را علامت نزده اید، در خطر كمی هستید.
علائم دیابت بارداری چیست؟
اکثر زنان مبتلا به دیابت بارداری هیچ علائمی ندارند، اگرچه ممکن است علائم زیر را تجربه کنند:
تشنگی غیرعادی
ادرار مکرر در مقادیر زیاد
خستگی (که ممکن است با خستگی بارداری معمولی متفاوت باشد).
شکر در ادرار (در یک بازدید معمولی پزشک) تشخیص داده می شود.
دیابت بارداری چگونه تشخیص داد می شود؟
تشخیص دیابت بارداری
اگر سابقه دیابت ندارید و سطح قند خون شما در ابتدای بارداری نرمال باشد، پزشک در هفته 24 تا 28 بارداری GDM را انجام خواهد داد. آنها آزمایش تست تحمل گلوکز خوراکی یک مرحله ای یا دو مرحله ای را انجام خواهند داد.
آزمایش یک مرحله ای:
دکتر با آزمایش میزان قند خون ناشتا شروع خواهد کرد. سپس آنها از شما می خواهند که یک محلول حاوی 75 گرم کربوهیدرات بنوشید. سپس بعد از یک ساعت و دو ساعت دوباره میزان قند خون را آزمایش می کنند. اگر مقدار قند خون شما به صورت زیر باشد، به احتمال زیاد GDM دارید:
سطح قند خون ناشتا بیش از 92 میلی گرم در دسی لیتر یا برابر آن
سطح قند خون یک ساعت بالاتر یا برابر 180 میلی گرم / دسی لیتر
سطح قند خون دو ساعته بیشتر یا برابر 153 میلی گرم / دسی لیتر
آزمایش دو مرحله ای:
برای آزمایش دو مرحله ای، دکتر با آزمایش میزان قند خون ناشتا شروع خواهد کرد. سپس از شما می خواهند که یک محلول حاوی 50 گرم قند را بنوشید. آنها قند خون را پس از یک ساعت تست می کنند. اگر در آن زمان سطح قند خون شما بیشتر یا برابر 140 میلی گرم در دسیلیتر باشد، یک آزمایش دیگر را در روز دیگر انجام خواهند داد. در طول آزمایش دوم، دکتر دوباره با آزمایش سطح قند خون ناشتا شروع خواهد شد. سپس از شما می خواهند یک محلول حاوی 100 گرم قند بنوشید. سپس قند خون را یک، دو و چند ساعت بعد از آزمایش می کنند. اگر قند خون شما مطابق زیر باشد احتمالا GDM دارید:
سطح قند خون ناشتا بیش از 95 میلیگرم در دسی لیتر یا 105 میلی گرم در دسی لیتر
سطح قند خون یک ساعته بالاتر یا برابر 180 میلی گرم / دسی لیتر یا 190 میلی گرم / دسی لیتر
سطح قند خون دو ساعته بیش از 155 میلیگرم در دسی لیتر یا 165 میلی گرم در دسی لیتر
سطح قند خون سه ساعته بیش از 140 میلیگرم در دسی لیتر یا 145 میلی گرم در دسی لیتر
توجه کنید:
برای انجام این آزمایش كارشناس بهداشتی راهنمایی های لازم را به شما می كند. حداقل سه روز قبل از انجام این آزمایش باید غذای طبیعی بخورید. سپس حداقل 8 ساعت قبل از انجام آزمایش هیچ چیزی نمی خورید. كارشناس بهداشتی قند خون شما را پیش از انجام آزمایش اندازه گیری می كند. سپس یك نوشابه قند دار میل می كنید. پرسنل قند خون شما را یك ساعت، دو ساعت و سه ساعت بعد اندازه گیری می كنند. اگر سطوح قند شما در حداقل دو آزمایش بیش از حد طبیعی باشد، شما مبتلا به دیابت بارداری هستید.
دیابت بارداری چگونه بر جنین تأثیر می كند؟
دیابت درمان نشده یا كنترل نشده حاملگی می تواند به معنای مشكل برای جنین مانند موارد زیر باشد:
ماکروزومی (به طور قابل توجهی بزرگتر از حد طبیعی). این مسئله می تواند زایمان را برای جنین مشكلتر و خطرناكتر كند.
قند خون پایین بلافاصله پس از تولد كودك
مشكلات تنفسی یا دیسترس تنفسی
دیابت نوع 2 در آینده
زایمان زودرس
ناهنجاری های مادرزادی ( آزمایش، تفسیر و هزینه غربالگری سه ماهه اول بارداری)
اگر دیابت بارداری دارید كارشناسان بهداشتی آزمایشات دیگری را برای بررسی جنین مانند موارد زیر پیشنهاد خواهند كرد:
سونو گرافی برای آنكه ببینند جنین چگونه رشد می كند.
شمارش زمان بین حركات جنین ( تكان خوردن جنین در بارداری از چه هفته ای؟) برای آنكه از وضعیت فعالیت جنین مطلع شوند یا آزمایشات استرسی خاص.
كارمداوم با پزشك كمكتان می كند كه یك نوزاد سالم به دنیا بیاورید.
دیابت بارداری و اثرات آن
غالباً زنان دچار دیابت بارداری علائمی ندارند. دیابت بارداری می تواند:
خطر فشار خون بالا را در طی حاملگی افزایش دهد.
خطر جنین بزرگ و احتمال زایمان مشكل و نیاز به سزارین ( سزارین | علت انجام زایمان سزارین و مراقبت های آن) را افزایش دهد.
افزایش یا كاهش ناگهانی قند
خطرات عفونت های ادراری و تنفسی
– خبر خوب اینكه دیابت بارداری پس از تولد بچه از بین می رود. به هرحال احتمال ابتلا شما به دیابت نوع 2 در آینده بیشتر است. در ضمن ممكن است در حاملگی مجدد باز هم دچار دیابت بارداری شوید.
– بعضی زنان می خواهند، بدانند آیا می توانند پس از ابتلا به دیابت بارداری به نوزاد خود شیر دهند؟! شیردهی برای اكثر نوزادان، منجمله آنان كه مادرشان دیابت بارداری دارد توصیه می شود.
– دیابت بارداری خطرناك است، حتی اگر شما علائمی نداشته باشید. مراقبت از خودتان می توند به سلامتی نوزادتان كمك كند.
دیابت بارداری چگونه درمان می شود؟
درمان دیابت بارداری به معنای برداشتن قدمهایی در جهت حفظ سطح قند خونتان در دامنه هدف است. می توانید یاد بگیرید كه چگونه با استفاده از موارد زیر قند خون خود را در سطح طبیعی نگاه دارید:
برنامه غذایی
فعالیت بدنی
انسولین در صورت نیاز
1- رژیم غذایی در دیابت بارداری
شما باید با یك آموزشگر دیابت یا یك متخصص تغذیه كه برنامه غذایی برای كمك به انتخاب غذاهایی كه برای شما و جنینتان سالمتر باشد، مشورت كنید. استفاده از یك برنامه غذایی به حفظ سطح قند خونتان در محدوده هدف كمك می كند. برنامه راهنمایی برای آنكه چه غذایی را باید بخورید چه میزان بخورید و چه وقت بخورید به شما می دهد. نوع انتخاب، زمان آن و میزان آن همگی برای نگهداری سطح قند خون در محدوده هدف مهم هستند. ممكن است توصیه به موار دزیر شوید:
برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مطلب غذاهای خوشمزه پاییزی برای بیماران دیابتی را مطالعه نمایید.
محدود كردن شیرینی جات
خوردن سه وعده غذای كامل و یك تا 3 میان وعده در طی روز
مراقبت از اینكه كی و چه میزان غذای پر كربوهیدرات مثل ( برنج نان – سیب زمینی – ماكارونی ) و مواد قندی مصرف می كنید. برنامه غذایی به شما خواهد گفت چه وقت و چه میزان كربوهیدرات در هر غذا و میان وعده بخورید.
در غذای خود فیبرها را به شكل میوه ها، سبزیجات، غلات و نان وارد كنید.
2- فعالیت بدنی در دیابت بارداری
فعالیت بدنی مانند پیاده روی و شنا، می تواند به شما كمك كند، كه به سطح قند خون هدف خود دست یابید. با گروه مراقبت از بهداشت خود در مورد نوع فعالیت بدنی كه برای شما بهتر است صحبت كنید. اگر در حال حاضر فعال هستید، به تیم سلامتی خود بگویید كه چه می كنید.
3- انسولین در بارداری
بعضی زنانی كه مبتلا به دیابت بارداری هستند، علاوه بر برنامه غذایی و فعالیت بدنی نیاز به انسولین دارند. اگر لاز م است تیم سلامت به شما نحوه تزریق انسولین به خودتان را نشان خواهند داد. انسولین می تواند از طریق خون شما به كودك برسد. پیشنهاد میکنم برای اطلاعات بیشتر این مقاله را علائم و درمان دیابت نوع 1 و دیابت نوع 2 چگونه است را بخوانید.
در دیابت بارداری چه غذایی بخورم؟
رژیم سالم در حاملگی حائز اهمیت است به خصوص اگر یک زن مبتلا به دیابت بارداری باشد. سطح قند خون بالا ممکن است برای زن و جنین در حال رشد مضر باشد. برای کمک به کنترل سطح قند خون، مهم است بر تعداد، نوع و چگونگی مصرف کربوهیدراتها نظارت داشته باشیم.
1- نظارت بر کربوهیدرات:
خوردن کربوهیدرات های پیچیده به جای کربوهیدرات ساده توصیه می شود. وعده های غذایی و تنقلات حاوی کربوهیدرات ها به طور یکنواخت در طول روز می تواند به جلوگیری از فشار قند خون کمک کند. انجمن دیابت آمریکا توصیه می کند که زنان مبتلا به دیابت بارداری باید سه وعده غذایی کوچک و متوسط و دو تا چهار وعده تنقلات در روز بخورند. راه های دیگر برای تنظیم قند خون عبارتند از:
اجتناب از مصرف کربوهیدرات بیش از حد در یک زمان
مصرف کربوهیدرات های پیچیده ای که دارای فیبر زیاد هستند
ترکیب کربوهیدرات با پروتئین یا چربی سالم
فراموش نکردن وعده غذایی
خوردن صبحانه با کربوهیدرات غنی از پروتئین و فیبر
خوردن غذاهای با شاخص گلیسمی پایین
خوردن غذاهای دارای گلیسمی پایین یکی دیگر از عوامل مهم در رژیم غذایی دیابتی ها است.
گلیسمی توسط ضرب مقدار گرم کربوهیدرات در نوع خاصی از غذا توسط شاخص گلیسمی آن (GI) محاسبه می شود. این تعداد تصویر دقیقی از تاثیر واقعی غذا بر قند خون را نشان می دهد. غذاهایی با میزان گلیسمی پایین آهسته تر از کربوهیدرات های ساده شکسته می شود، که معمولا به عنوان مواد غذایی با GI بالا شناخته می شود. بار گلیسمی 10 یا کمتر پایین در نظر گرفته می شود اما برای مبتلایان به دیابت بارداری مقدار ایده آل است. غذاهای کم گلیسمی عبارتند از:
100 درصد نان و غلات کامل
سبزیجات غیر نشاسته ای
برخی از سبزیجات نشاسته ای مانند نخود و هویج
بعضی از میوه ها مانند سیب، پرتقال، گریپ فروت، هلو و گلابی
لوبیا
عدس
نخود
تمام این غذاهای کم GI به آرامی قند را به خون می رسانند و به حفظ سطح قند خون کمک می کند.
2- خوردن پروتئین بیشتر
خوردن پروتئین همراه با کربوهیدرات ها، یا انتخاب کربوهیدرات هایی که پروتئین در آنها دارند، به تعادل قند خون کمک میکند. زنان مبتلا به دیابت بارداری باید سعی کنند غذاهای غنی از پروتئین مصرف کنند. مانند:
ماهی، مرغ و بوقلمون
تخم مرغ
توفو
لوبیا
جیل
انه
ینو
حبوبات
3- انتخاب چربی های اشباع نشده
چربی های غیر اشباع نیز بخشی از هر رژیم سالم هستند. نمونه هایی از چربی های اشباع شده عبارتند از:
روغن زیتون
روغن بادام زمینی
آووکادو
بیشتر آجیل و دانه
ماهی سالمون
ساردین ها
ماهی تن
دانه های چیا
در دیابت بارداری از چه غذاهایی باید اجتناب کرد؟
پرهیزات غذایی در دیابت بارداری
اجتناب از غذاهایی که ممکن است سطح قند خون را افزایش دهند ضروری است:
1- اجتناب از غذاهای شیرین
اجتناب از مواد غذایی و نوشیدنی های شیرین برای کمک به محدود کردن تاثیر دیابت بارداری توصیه می شود. سطح قند خون هنگامی که غذاهای شیرین، مخصوصا آنهایی که فراوری شده اند، مصرف می شود، افزایش می یابد. زنان مبتلا به دیابت بارداری توصیه می شود که تا حد امکان از غذاهای شیرین استفاده نکنند. غذاهای شیرین برای جلوگیری از این موارد عبارتند از:
کیک ها
بیسکوییت
شیرینی
پودینگ
جوش شیرین
آب میوه با قند اضافی
2- اجتناب از غذاهای بسیار نشاسته ای
غذاهای نشاسته ای دارای کربوهیدرات بالا هستند و تأثیر بیشتری بر قند خون دارند، بنابراین مهم است که آنها را تنها در مقادیر کم بخورید. بهتر است از غذاهای بسیار نشاسته ای اجتناب کنید. این غذاها عبارتند از:
سیب زمینی سفید
نان سفید
برنج سفید
پاستا سفید
3- اجتناب از قندهای مخفی و کربوهیدرات ها
برخی از غذاها به وضوح منبع شکر یا کربوهیدرات نیستند، اما ممکن است هنوز هم حاوی سطوح ناسازگار از هر دو نوع مواد غذایی باشند. نمونه هایی از این موارد عبارتند از:
غذاهای بسیار فراوری شده
برخی از چاشنی ها، مانند سس ها و دسرها
فست فود
الکل
شیر و میوه حاوی قندهای طبیعی هستند و میتوانید با آرامش مصرف کنید.
4- رژیم غذایی منظم
سعی کنید در روز سه وعده غذا در فواصل منظم و به مقدار ثابت مصرف کنید.
سعی کنید غذاهای متعادل مصرف کنید که به معنی ترکیب پروتئین، کربوهیدرات و سبزیجات در هر وعده غذایی است
چگونه از ابتلا به دیابت بارداری پیشگیری كنم یا آن را به تأخیر بیندازم؟
كارهای زیادی می توانید برای پیشگیری از دیابت انجام دهید:
– به یك وزن معقول دست یابید و آن را حفظ كنید. حتی اگر بالاتر از وزن طبیی تان هستید كاهش 5 تا 7 درصد از وزن بدنتان میتواندبرای ایجاد تغییرات بزرگ كافی باشد. مثلاً اگر شما 90 كیلو گرم هستید كم كردن 5/4 الی 5/6 كیلوگرم ( رژیم لاغری | چگونه لاغر شویم؟) می تواند به میزان زیادی خطر ابتلا به دیابت را در شما كاهش دهد. به مدت 30 دقیقه در اكثر روزهای هفته فعالیت بدنی داشته باشید. پیاده روی كنید، شنا كنید، ورزش كنید یا پایكوبی نمائید.
– یك برنامه غذایی سالم را تعقیب كنید. غلات، میوه و سبزی بیشتری بخورید. چربی و كالری را كم كنید. متخصص تغذیه می تواند به شما در طراحی یك برنامه غذایی كمك كند.
– زنانی كه دیابت بارداری داشته اند باید اندازه گیری برای دیابت و پیش دیابت را تا 3 سال بعد ادامه دهند.
– تشحیص زود هنگام دیابت و پیش دیابت می تواند به پیشگیری از عوارضی چون بیماری قلبی كمك كند.
دیابت بارداری پس از تولد:
اگر دیابت بارداری دارید، می توانید تمام درمان ها را پس از تولد متوقف کنید. قبل از رفتن به خانه و بررسی شش هفته بعد از تولد، باید آزمایش دهید و سطح قند خونتان را بررسی کنید. همچنین باید در مورد رژیم غذایی و ورزش به شما توصیه شود.
دو تا چهار ساعت پس از تولد نوزاد، میزان گلوکز خون بررسی می شود. نوزاد را پس از تولد (در عرض 30 دقیقه) تغذیه کنید تا میزان قند خون او در سطح ایمنی بماند.
اگر گلوکز خون کودک شما در سطح ایمنی نگهداری نشود، ممکن است نیاز به مراقبت بیشتری داشته باشید. برای افزایش قند خون، ممکن است قطره ای به نوزاد داده شود.
بعد از تولد نوزادم، چطور می توانم بدانم كه آیا دیابتم برطرف شده یا نه؟
6 تا 12 هفته پس از تولد نوزادتان یك آزمایش قند خون انجام می دهید كه ببینید آیا هنوز دیابت دارید؟ در اكثر زنان دیابت بارداری پس از حاملگی پایان می یابد. به هر حال شما در خطر دیابت بارداری در نوبت های حاملگی بعدی یا ابتلا به دیابت نوع 2 در آینده هستید. در ضمن خبر خوش آنکه شما با آرامش تمام میتوانید به کودک دلبند خود شیر دهید.





